ଐଶାନ୍ଯାମୀଶମନ୍ତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦୀଶାନତୁଷ୍ଟଯେ। ପୂର୍ଵସ୍ଯାଞ୍ଚରୁକଂ ସାଜ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗନ୍ଧାଦିକଂ ନଵେ
ଆଇଶାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଈଶାନ ମନ୍ତ୍ରରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିବେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଘୃତ ସହିତ ଚାରୁ ଓ ନବ ଦିଗରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବେ।
ପଵିତ୍ରାଣି ସମାଦାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷିତାନ୍ଯର୍ଘ୍ଯଵାରିଣା। ସଂହିତାମନ୍ତ୍ରପୂତାନି ନୀତ୍ଵା ପାଵକସନ୍ନିଧିଂ
ପବିତ୍ର ଉପକରଣ ନେଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ ଛିଟି ଦେଇ, ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ନେଇଯିବେ।
କୃଷ୍ଣାଜିନାଦିନାଽଽଚ୍ଛାଦ୍ଯ ସ୍ମରନ୍ ସଂଵତ୍ସରାତ୍ମକମ୍। ସାକ୍ଷଇଣଂ ସର୍ଵକୃତ୍ଯାନାଂ ଗୋପ୍ତାରଂ ଶିଵମଵ୍ଯଯଂ
କଳା ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇ ଢାକି, ବର୍ଷ ରୂପ ଭାବନା କରି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସକ୍ଷାତ୍ ରକ୍ଷକ, ଶୁଭ ଓ ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵେତି ହେତି ପ୍ରଯୋଗେଣ ମନ୍ତ୍ରସଂହିତଯା ପୁନଃ। ଶୋଧଯେଚ୍ଚ ପଵିତ୍ରାଣି ଵାରାଣାମେକଵିଂଶତିଂ
ତାପରେ 'ସ୍ୱେତି ହେତି' ମନ୍ତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ଦ୍ୱାରା, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ରକୁ ଏକୋଇଶ ଥର ପାଣିରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହାଦି ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ସୂତ୍ରୈର୍ଗନ୍ଧାଦ୍ଯଂ ରଵଯେ ଦଦେତ୍। ପୂଜିତାଯ ସମାଚମ୍ଯ କୃତନ୍ଯାସଃ କୃତାର୍ଘ୍ଯକଃ
ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷକୁ ସୂତ୍ର ଦେଇ ବାନ୍ଧି, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୂଜା କରି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନ୍ୟାସ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ନନ୍ଦ୍ଯାଦିବ୍ଯୋଽଥ ଗନ୍ଧାଖ୍ଯଂ ଵାସ୍ତୋଶ୍ଚାଥ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ । ଶସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଲୋକପାଲେବ୍ଯଃ ସ୍ଵନାମ୍ନା ଶିଵକୁମ୍ଭକେ
ତାପରେ ନନ୍ଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଗନ୍ଧ ଦେବତା, ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶସ୍ତ୍ର, ଦିଗପାଳମାନେ ଓ ନିଜ ନାମରେ ଶୁଭ କଳଶକୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯୈ ଵିଘ୍ନରାଜାଯ ଗୁରଵେ ହ୍ଯାତ୍ମନେ ଯଜେତ୍। ଅଥ ସର୍ଵୌଷଧୀଲିପ୍ତଂ ଧୂପିତଂ ପୁଷ୍ପଦୂର୍ଵଯା
ବୃଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ, ବିଘ୍ନରାଜ, ଗୁରୁ ଓ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଲଗାଇ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଦୁର୍ବା ଦ୍ୱାରା ଧୂପ କରିବା ଉଚିତ।
ଆମନ୍ତ୍ରଯ ଚ ପଵିତ୍ରଂ ତତ୍ ଵିଧାଯାଞ୍ଜଲିମଧ୍ଯଗମ୍। ଆସସ୍ତଵିଧିଚ୍ଛିଦ୍ରପୂରଣେ ଚ ଵିଧି ପ୍ରତି
ସେଇ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଦୁଇ ହାତ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, କ୍ରିୟାର କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ପୂରଣ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଭଵାମନ୍ତ୍ରଯାମି ତ୍ଵାଂ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛାଵାପ୍ତିକାରିକାଂ। ତତ୍ସିଦ୍ଧିମନୁଜାନୀହି ଯଜତଶ୍ଚିଦଚିତ୍ପତେ
ହେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି, ଯିଏ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଚେତନା ଓ ଜଡର ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରେ, ସେଉଁଠି ସଫଳତା ଦିଅ।
ସର୍ଵଥା ସର୍ଵଦା ଶମ୍ଭୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ପ୍ରସୀଦ ମେ। ଆମନ୍ତ୍ରିତୋଽସି ଦେଵେଶ ସହ ଦେଵ୍ଯା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ
ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଓ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଦେବୀ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଛି।
ମନ୍ତ୍ରେସୈର୍ଲ୍ଲେକପାଲୈଶ୍ଚ ସହିତଃ ପରିଚାରକୈଃ। ନିମନ୍ତ୍ରଯାମ୍ଯହନ୍ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରଭାତେ ତୁ ପଵିତ୍ରକମ୍
ମନ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଖପରଧାରୀ ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି; ପ୍ରଭାତରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ନିମନ୍ତ୍ରଣ।
ନିଯମଞ୍ଚ କରିଷ୍ଯାମି ପରମେଶ ତଵାଜ୍ଞଯା। ଇତ୍ଯେଵନ୍ଦେଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରେଚକେନାମୃତୀକୃତମ୍
ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି; ଏପରି ଭାବେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶ୍ୱାସକୁ ଅମୃତ କରିବା।
ଶିଵାନ୍ତଂ ମୂଲମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ତଚ୍ଛିଵାଯ ନିଵେଦଯେତ୍। ଜପଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପ୍ରଣାମଞ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଶମ୍ଭୁଂ କ୍ଷମାପଯେତ୍
ଶିବ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା; ଜପ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା।
ହୁତ୍ଵା ଚରୋସ୍ତୃତୀଯାଂଶଂ ତଦ୍ଦଦୀତ ଶିଵାଗ୍ନଯେ । ଦିଗ୍ଵାସିବ୍ଯୋ ଦିଗୀଶେଭ୍ଯୋ ଭୂତମାତୃଗଣେଭ୍ଯ ଉ
ତୃତୀୟ ଅଂଶ ହୋମ କରି, ଏହାକୁ ଶିବାଗ୍ନିକୁ, ଦିଗପାଳ, ଦିଗ୍ନାୟକ ଓ ପୂର୍ବଜ ମାତୃମାନେକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଦିଭ୍ଯୋ ନମଃ ସ୍ଵାହା ବଲିସ୍ତ୍ଵଯଂ। ଦିଙ୍ନାଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦୌ କ୍ଷେତ୍ରାଯ ଚାଗ୍ନଯେ ବଲିଃ
ରୁଦ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ୱାହା; ଏହି ବଳି ଦିଆଯାଉଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦିଗ୍ଗଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗ୍ନାୟକ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ବଳି ଦେବା।
ତତ ଓମଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵାହା ସୋମାଯ ଚୈଵ ହି। ଓମଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହାଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ତଥା
ତାପରେ, 'ଓଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତକୁ ସ୍ୱାହା'।
ଇତ୍ଯାହୁତିଚ୍ତୁଷ୍କନ୍ତୁ ଦତ୍ଵା କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତୁ ଯୋଜନାମ୍। ଵହ୍ନିକୁଣ୍ଡାର୍ଚ୍ଚିତଂ ଦେଵଂ ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚିତେ ଶିଵେ
ଏହି ଚାରି ଆହୁତି ଦେଇ, ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପୂଜିତ ଦେବତା ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜିତ ଶିବଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିବା।
ନାଡୀସନ୍ଧାନରୂପେଣ ଵିଧିନା ଯୋଜଯେତ୍ତତ୍ତଃ। ଵଂଶାଦିପାତ୍ରେ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଅସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ହୃଦଯନ୍ତତଃ
ପ୍ରଣାଳୀ ଯୋଗ କ୍ରମରେ, ସେଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା; ବାଂଶ ଆଦି ପାତ୍ରରେ ରଖି, ହୃଦୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଲଗାଇବା।
ଅଧିରୋପ୍ଯ ପଵିତ୍ରାଣି କଲାଭିର୍ଵାଽଥ ମନ୍ତ୍ରଯେତ୍। ଷଡଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମମୂଲୈର୍ଵ୍ଵାଂ ହୃଦ୍ଵର୍ମ୍ମାସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ଯୋଜଯେତ୍
ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ରଖି, କିମ୍ବା କଳା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ହୃଦୟ, କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ିବା।
ଵିଧାଯ ସୂତ୍ରୈଃ ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵାଽଙ୍ଗସମ୍ଭଵୈଃ । ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଜଗଦୀଶାଯ ଭକ୍ତିନମ୍ରଃ ସମର୍ପଯେତ୍
ସୂତ୍ର ଦେଇ ବାନ୍ଧି, ଅଙ୍ଗଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା।
ପୂଜିତେ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଦତ୍ଵା ସିଦ୍ଧାନ୍ତପୁସ୍ତକେ। ଗୁରୋଃ ପାଦାନ୍ତିକଂ ଗତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାତ୍ ପଵିତ୍ରକମ୍
ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ପବିତ୍ରକୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ଉପରେ ରଖି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପବିତ୍ରକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ନିର୍ଗତ୍ଯ ଵହିରାଚମ୍ଯ ଗୋମଯେ ମଣ୍ଡଲତ୍ରଯେ। ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଞ୍ଚରୁନ୍ଦନ୍ତଧାଵନଞ୍ଚ କ୍ରମାଦ ଯଜେତ୍ ।.
ବାହାରକୁ ଯାଇ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ଗୋମୟରେ ତିନିଟି ମଣ୍ଡଳ ବନାଇ, ପ୍ରଥମେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ତାପରେ ଦହି ଓ ପରେ ଶୁଧ୍ଧି କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆଚାନ୍ତୋ ମନ୍ତ୍ରସମ୍ବଦ୍ଧଃ କୃତସଙ୍ଗୀତଜାଗରଃ। ସ୍ଵପେଦନ୍ତଃ ସ୍ମରନ୍ନୀଶଂ ବୁଭୁକ୍ଷୁର୍ଦର୍ଭସଂସ୍ତରେ
ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ରଖି, ଗୀତ ଓ ଜାଗରଣ କରି, ଦର୍ଭା ଘାସର ଶଯ୍ୟାରେ ଭିତରେ ଶୁଇ, ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଖାଇବା ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍।
ଅନେନୈଵ ପ୍ରକାରେଣ ମୁମୁକ୍ଷୁରପି ସଂଵିଶେତ୍। କେଵଲମ୍ଭସ୍ମଶଯ୍ଯାଯାଂ ସୋପଵାସଃ ସମାହିତଃ
ଏହି ଭଳି ଭାବେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ କେବଳ ଭସ୍ମର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇବା ଉଚିତ୍।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଅଥ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତସ୍ନାନଃ ସମାହିତଃ। କୃତସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଚନୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଵୀସ୍ଯ ମଖମଣ୍ଡପମ୍
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ — ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ରପାଠକ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସମାଦାଯ ପଵିତ୍ରାଣି ଅଵିସର୍ଜିତଦୈଵତଃ। ଐଶାନ୍ଯାଂ ଭାଜନେ ଶୁଦ୍ଧେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ କୃତମଣ୍ଡଲେ
ପବିତ୍ର ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ଅପସାରି ନହେଉଁ, ଏହାକୁ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶୁଧ୍ଧ ପାତ୍ରରେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ତତୋ ଵିସର୍ଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ନିର୍ମ୍ମାଲ୍ଯମପନୀଯ ଚ। ପୂର୍ଵଵଦ୍ ଭୂତଲେ ଶୁଦ୍ଧେ କୃତ୍ଵାହ୍ନି କମଥ ଦ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପୂର୍ବର ଭଳି, ଅପଚୟ ଦେଇ, ଦିନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି କମଠ ଶୁଧ୍ଧ ଭୂମିରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଆଦିତ୍ଯଦ୍ଵାରଦିକ୍ପାଲକୁମ୍ଭେଶାନୌ ଶିଵେଽନଲେ । ନୈମିତ୍ତିକୀଂ ସଵିସ୍ତାରାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ପୂଜାଂ ଵିଶେଷତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାର, ଦିଗ୍ଗଜ, କୁମ୍ଭ ରକ୍ଷକ, ଈଶ୍ୱର, ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ବିଶେଷ ଓ ବ୍ୟାପକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ତର୍ପଣଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତହୋମଂ ଶରାତ୍ମନା । ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂ କୃତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଶନୈଃ
ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋମ କରି, ଏକ ଶତ ଆଠ (୧୦୮) ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।
ପଵିତ୍ରଂ ଭାନଵେ ଦତ୍ଵା ସମାଚମ୍ଯ ଦଦୀତ ଚ। ଦ୍ଵାରପାଲାଦିଦିକ୍ପାଲକୁମ୍ଭଵର୍ଦ୍ଧନିକାଦିଷୁ
ପବିତ୍ରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଦ୍ୱାରପାଳ, ଦିଗ୍ପାଳ ଓ କୁମ୍ଭ ବଢ଼ାଇବା ମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।