ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତଦ୍ଦଶାଂଶ୍ନ ଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯାଂ ରକ୍ଷାଂ ଵିଜ୍ଞାପଯେଦପି । ଗଣେଶଂ ଵାଯଵେଽଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ହରଂ ପଞ୍ଚାମୃତାଦିଭିଃ

ବର୍ଦ୍ଧନୀର ଦଶମ ଭାଗରେ ରକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରିବେ। ଗଣେଶ ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଛରେ ହରଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବେ।

ସ୍ନାପଯେତ୍ ପୂର୍ଵଵତ୍ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଯ କୁଣ୍ଡେ ଚ ଶିଵପାଵକମ୍। ଵିଧିଵଚ୍ଚ ଚରୁଂ କୃତ୍ଵା ସମ୍ପାତାହୁତିଶୋଧିତମ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଶିବ ପାବକକୁ ନିବେଦନ କରିବେ। ବିଧିମତ ଭାବେ ଚାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବେ।

ଦେଵାଗ୍ନ୍ଯାତ୍ମଵିଭେଦେନ ଦର୍ଵ୍ଯା ତଂ ଵିଭଜେତ୍ତ୍ରିଧା। ଦତ୍ଵା ଭାଗୌ ଶିଵାଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ ସଂରକ୍ଷେଦ୍ଭାଗମାତ୍ମନି

ଦର୍ଭି ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଅଗ୍ନି ଓ ନିଜ ପାଇଁ ତିନି ଭାଗ କରିବେ। ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଭାଗ ଦେଇ, ଏକ ଭାଗ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିବେ।

ଶରେଣ ଵର୍ମ୍ମଣା ଦେଯଂ ପୂର୍ଵତୋ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍। ତସ୍ମାଦ୍‌ଘୋରଶିଖାଭ୍ଯାଂ ଵା ଦକ୍ଷିଣେ ପଶ୍ଚିମେ ମୃଦାଂ

ଦନ୍ତଧାବନ କାଠି ଓ ବର୍ମ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦେବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ଭୟାନକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମାଟି ଦେବା ଦରକାର।

ସଦ୍ଯୋଜାତେନ ଚ ହୃଦା ଚୋତ୍ତରେ ଵାମନୀକୃତମ୍ । ଜଲଂ ଵାମେନ ଶିରସା ଈଶେ ଗନ୍ଧାନ୍ଵିତଂ ଜଲମ୍

ସଦ୍ୟୋଜାତ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବାମ ହାତରେ କରିବେ। ବାମ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଦେଇ, ଈଶାନଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦେବେ।

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ପଲାଶାଦିପୁଟକଂ ଵୈ ସମନ୍ତତଃ। ଐଶାନ୍ଯାଂ କୁସୁମଂ ଦଦ୍ଯାଦାଗ୍ନେଯ୍ଯାଂ ଦିଶି ରୋଚନାଂ

ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ପଳାଶ ପତ୍ରର ପୁଡିକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେବେ। ଆଇଶାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଫୁଲ ଓ ଅଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ରୋଚନା ଦେବେ।

ଅଗୁରୁଂ ନିର୍ଋତାଶାଯାଂ ଵାଯଵ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁଃ ସମମ୍। ହୋମଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ସଦ୍ଯୋଜାତୈଃ କୁଶୈଃ

ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଗୁରୁ ଦେବେ, ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ଚାରି ଭାଗରେ। ସମସ୍ତ ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଦ୍ୟୋଜାତ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଦେବେ।

ଦଣ୍ଡାକ୍ଷସୂତ୍ରକୌପୀନଭିକ୍ଷାପାତ୍ରାଣି ରୂପିଣେ। କଜ୍ଜଲଂ କୁଙ୍କୁମନ୍ତୈଲଂ ଶଲାକାଂ କେଶଶୋଧନୀଂ

ଅବତାର ରୂପକୁ ଦଣ୍ଡ, ଅକ୍ଷମାଳା, ଜନ୍ୟୁ, କଉପୀନ, ଭିକ୍ଷାପାତ୍ର, କାଜଳ, କୁଙ୍କୁମ ତେଲ, ଛୋଟ କାଠି ଓ କେଶ ଶୁଧାରିବା ଉପକରଣ ଦେବେ।

ତାମ୍ବୂଲଂ ଦର୍ପଣଂ ଦଦ୍ଯାଦୁତ୍ତରେ ରୋଚନାମପି। ଆସନଂ ପାଦୁକେ ପାତ୍ରଂ ଯୋଗପଟ୍ଟାତପତ୍ରକମ୍

ତାମ୍ବୁଳ, ଦର୍ପଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରୋଚନା ଦେବେ। ଆସନ, ପାଦୁକା, ପାତ୍ର, ଯୋଗପଟ୍ଟା ଓ ଛତା ଦେବେ।

ଐଶାନ୍ଯାମୀଶମନ୍ତ୍ରେଣ ଦଦ୍ଯାଦୀଶାନତୁଷ୍ଟଯେ। ପୂର୍ଵସ୍ଯାଞ୍ଚରୁକଂ ସାଜ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗନ୍ଧାଦିକଂ ନଵେ

ଆଇଶାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଈଶାନ ମନ୍ତ୍ରରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିବେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଘୃତ ସହିତ ଚାରୁ ଓ ନବ ଦିଗରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବେ।

ପଵିତ୍ରାଣି ସମାଦାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷିତାନ୍ଯର୍ଘ୍ଯଵାରିଣା। ସଂହିତାମନ୍ତ୍ରପୂତାନି ନୀତ୍ଵା ପାଵକସନ୍ନିଧିଂ

ପବିତ୍ର ଉପକରଣ ନେଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ ଛିଟି ଦେଇ, ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଏହାକୁ ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ନେଇଯିବେ।

କୃଷ୍ଣାଜିନାଦିନାଽଽଚ୍ଛାଦ୍ଯ ସ୍ମରନ୍ ସଂଵତ୍ସରାତ୍ମକମ୍। ସାକ୍ଷଇଣଂ ସର୍ଵକୃତ୍ଯାନାଂ ଗୋପ୍ତାରଂ ଶିଵମଵ୍ଯଯଂ

କଳା ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇ ଢାକି, ବର୍ଷ ରୂପ ଭାବନା କରି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସକ୍ଷାତ୍ ରକ୍ଷକ, ଶୁଭ ଓ ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵେତି ହେତି ପ୍ରଯୋଗେଣ ମନ୍ତ୍ରସଂହିତଯା ପୁନଃ। ଶୋଧଯେଚ୍ଚ ପଵିତ୍ରାଣି ଵାରାଣାମେକଵିଂଶତିଂ

ତାପରେ 'ସ୍ୱେତି ହେତି' ମନ୍ତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ରସମୂହ ଦ୍ୱାରା, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ରକୁ ଏକୋଇଶ ଥର ପାଣିରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ଗୃହାଦି ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ସୂତ୍ରୈର୍ଗନ୍ଧାଦ୍ଯଂ ରଵଯେ ଦଦେତ୍। ପୂଜିତାଯ ସମାଚମ୍ଯ କୃତନ୍ଯାସଃ କୃତାର୍ଘ୍ଯକଃ

ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷକୁ ସୂତ୍ର ଦେଇ ବାନ୍ଧି, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୂଜା କରି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନ୍ୟାସ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।

ନନ୍ଦ୍ଯାଦିବ୍ଯୋଽଥ ଗନ୍ଧାଖ୍ଯଂ ଵାସ୍ତୋଶ୍ଚାଥ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ । ଶସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଲୋକପାଲେବ୍ଯଃ ସ୍ଵନାମ୍ନା ଶିଵକୁମ୍ଭକେ

ତାପରେ ନନ୍ଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଗନ୍ଧ ଦେବତା, ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶସ୍ତ୍ର, ଦିଗପାଳମାନେ ଓ ନିଜ ନାମରେ ଶୁଭ କଳଶକୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯୈ ଵିଘ୍ନରାଜାଯ ଗୁରଵେ ହ୍ଯାତ୍ମନେ ଯଜେତ୍। ଅଥ ସର୍ଵୌଷଧୀଲିପ୍ତଂ ଧୂପିତଂ ପୁଷ୍ପଦୂର୍ଵଯା

ବୃଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ, ବିଘ୍ନରାଜ, ଗୁରୁ ଓ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଲଗାଇ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଦୁର୍ବା ଦ୍ୱାରା ଧୂପ କରିବା ଉଚିତ।

ଆମନ୍ତ୍ରଯ ଚ ପଵିତ୍ରଂ ତତ୍ ଵିଧାଯାଞ୍ଜଲିମଧ୍ଯଗମ୍। ଆସସ୍ତଵିଧିଚ୍ଛିଦ୍ରପୂରଣେ ଚ ଵିଧି ପ୍ରତି

ସେଇ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଦୁଇ ହାତ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, କ୍ରିୟାର କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ପୂରଣ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଭଵାମନ୍ତ୍ରଯାମି ତ୍ଵାଂ ତ୍ଵଦିଚ୍ଛାଵାପ୍ତିକାରିକାଂ। ତତ୍ସିଦ୍ଧିମନୁଜାନୀହି ଯଜତଶ୍ଚିଦଚିତ୍ପତେ

ହେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି, ଯିଏ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଚେତନା ଓ ଜଡର ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରେ, ସେଉଁଠି ସଫଳତା ଦିଅ।

ସର୍ଵଥା ସର୍ଵଦା ଶମ୍ଭୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ପ୍ରସୀଦ ମେ। ଆମନ୍ତ୍ରିତୋଽସି ଦେଵେଶ ସହ ଦେଵ୍ଯା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଓ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଦେବୀ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଛି।

ମନ୍ତ୍ରେସୈର୍ଲ୍ଲେକପାଲୈଶ୍ଚ ସହିତଃ ପରିଚାରକୈଃ। ନିମନ୍ତ୍ରଯାମ୍ଯହନ୍ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରଭାତେ ତୁ ପଵିତ୍ରକମ୍

ମନ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଖପରଧାରୀ ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି; ପ୍ରଭାତରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ନିମନ୍ତ୍ରଣ।

ନିଯମଞ୍ଚ କରିଷ୍ଯାମି ପରମେଶ ତଵାଜ୍ଞଯା। ଇତ୍ଯେଵନ୍ଦେଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ରେଚକେନାମୃତୀକୃତମ୍

ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି; ଏପରି ଭାବେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶ୍ୱାସକୁ ଅମୃତ କରିବା।

ଶିଵାନ୍ତଂ ମୂଲମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ତଚ୍ଛିଵାଯ ନିଵେଦଯେତ୍। ଜପଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପ୍ରଣାମଞ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଶମ୍ଭୁଂ କ୍ଷମାପଯେତ୍

ଶିବ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା; ଜପ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା।

ହୁତ୍ଵା ଚରୋସ୍ତୃତୀଯାଂଶଂ ତଦ୍ଦଦୀତ ଶିଵାଗ୍ନଯେ । ଦିଗ୍ଵାସିବ୍ଯୋ ଦିଗୀଶେଭ୍ଯୋ ଭୂତମାତୃଗଣେଭ୍ଯ ଉ

ତୃତୀୟ ଅଂଶ ହୋମ କରି, ଏହାକୁ ଶିବାଗ୍ନିକୁ, ଦିଗପାଳ, ଦିଗ୍ନାୟକ ଓ ପୂର୍ବଜ ମାତୃମାନେକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଦିଭ୍ଯୋ ନମଃ ସ୍ଵାହା ବଲିସ୍ତ୍ଵଯଂ। ଦିଙ୍ନାଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂର୍ଵାଦୌ କ୍ଷେତ୍ରାଯ ଚାଗ୍ନଯେ ବଲିଃ

ରୁଦ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ୱାହା; ଏହି ବଳି ଦିଆଯାଉଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦିଗ୍ଗଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗ୍ନାୟକ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ବଳି ଦେବା।

ତତ ଓମଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵାହା ସୋମାଯ ଚୈଵ ହି। ଓମଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହାଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ତଥା

ତାପରେ, 'ଓଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତକୁ ସ୍ୱାହା'।

ଇତ୍ଯାହୁତିଚ୍ତୁଷ୍କନ୍ତୁ ଦତ୍ଵା କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ତୁ ଯୋଜନାମ୍। ଵହ୍ନିକୁଣ୍ଡାର୍ଚ୍ଚିତଂ ଦେଵଂ ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚିତେ ଶିଵେ

ଏହି ଚାରି ଆହୁତି ଦେଇ, ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପୂଜିତ ଦେବତା ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜିତ ଶିବଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିବା।

ନାଡୀସନ୍ଧାନରୂପେଣ ଵିଧିନା ଯୋଜଯେତ୍ତତ୍ତଃ। ଵଂଶାଦିପାତ୍ରେ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଅସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ହୃଦଯନ୍ତତଃ

ପ୍ରଣାଳୀ ଯୋଗ କ୍ରମରେ, ସେଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା; ବାଂଶ ଆଦି ପାତ୍ରରେ ରଖି, ହୃଦୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଲଗାଇବା।

ଅଧିରୋପ୍ଯ ପଵିତ୍ରାଣି କଲାଭିର୍ଵାଽଥ ମନ୍ତ୍ରଯେତ୍। ଷଡଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମମୂଲୈର୍ଵ୍ଵାଂ ହୃଦ୍ଵର୍ମ୍ମାସ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ଯୋଜଯେତ୍

ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ରଖି, କିମ୍ବା କଳା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ହୃଦୟ, କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ିବା।

ଵିଧାଯ ସୂତ୍ରୈଃ ସଂଵେଷ୍ଟ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵାଽଙ୍ଗସମ୍ଭଵୈଃ । ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଜଗଦୀଶାଯ ଭକ୍ତିନମ୍ରଃ ସମର୍ପଯେତ୍

ସୂତ୍ର ଦେଇ ବାନ୍ଧି, ଅଙ୍ଗଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜଗତ୍ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା।