ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଵଜ୍ରୀକରଣମନ୍ତ୍ରେଣ ହୃଦା ଦର୍ଭେଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥମ୍। ଅକ୍ଷପାତ୍ରନ୍ତତନୁତ୍ରେଣ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଵିଷ୍ଟରଂ ହୃଦା

ବଜ୍ର ଭାବ କରିବା ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୃଦୟ ସହିତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ପଥ ରଖିବା; ସୂତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ରଖିବା।

ହୃଦା ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ତତ୍ର ଈଶମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍। ଵହ୍ନିଂ ସଦାଶ୍ରଯାନୀତଂ ଶୁଦ୍ଧପାତ୍ରୋପରିସ୍ଥିତମ୍

ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ବାଗ୍ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା; ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଶୁଦ୍ଧ ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖିବା।

କ୍ରଵ୍ଯାଦାଂଶଂପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତମ୍। ଔଦର୍ଯ୍ଯଂ ଚୈନ୍ଦଵଂ ଭୌତଂ ଏକୀକୃତ୍ଯାନଲତ୍ରଯମ୍

ମାଂସାଶୀ ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରି, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେହଜ, ଚନ୍ଦ୍ରଜ ଓ ପାଞ୍ଚଭୌତିକ ତିନିଟି ଅଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା।

ଓଂ ହୂଂ ଵହ୍ନିଚୈତନ୍ଯାଯ ଵହ୍ନିଵୀଜେନ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ସଂହିତାମନ୍ତ୍ରିତଂ ଵହ୍ନି ଧେନୁମୁଦ୍ରାମୃତୀକୃତମ୍

ଓଁ ହୂଁ, ଅଗ୍ନି ଚେତନା ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ବୀଜ ସହିତ ବିନ୍ୟାସ କରିବା; ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଗାଈ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ କରିବା।

ରକ୍ଷିତଂ ହେତିମନ୍ତ୍ରେଣ କଵଚେନାଵଗୁଣ୍ଠିତମ୍। ପୂଜିତନ୍ତ୍ରିଃ ପରିଭ୍ରାମ୍ଯ କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍

ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇ, ପୂଜା ସୂତ୍ର ନେଇ, କୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଭାବେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଵୀଜମିତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵାଗୀଶାଗର୍ଭଗୋଚରେ। ଵାଗୀଶ୍ଵରେଣ ଦେଵେନ କ୍ଷିପ୍ଯମାନଂ ଵିଭାଵଯେତ୍

ଶିବଙ୍କର ବୀଜକୁ ବାଣୀ ଦେବୀଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାଣୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଛାଡ଼ାଯିବାକୁ କଳ୍ପନା କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂମିଷ୍ଠଜାନୁକୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ କ୍ଷିପେତ୍। ତତୋଽନ୍ତସ୍ଥିତଵୀଜସ୍ଯ ନାଭିଦେଶେ ସମୂହମ୍

ମନ୍ତ୍ରପାଠକ ଭୂମିରେ ବସି, ଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି, ହୃଦୟ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଭିତରେ ଥିବା ବୀଜକୁ ନାଭି ଦିଗରେ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ସମ୍ଭୃତିଂ ପରିଧାନସ୍ଯ ଶୌଚମାଚମନଂ ହୃଦା। ଗର୍ଭାଗ୍ନେଃ ପୂଜନଂ କୃତ୍ଵା ତଦ୍ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଶରାଣୁନା

ହୃଦୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ରତା ଓ ଆଚମନ କରି, ଗର୍ଭାଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ।

ଵଧ୍ନୀଯାଦ୍ଗର୍ଭଜଂ ଦେଵ୍ଯାଃ କକଙ୍କଣଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵେ। ଗର୍ଭାଧାନାଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସଦ୍ଯୋଜାତେନ ପାଵକମ୍

ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କଙ୍କଣକୁ ତାଙ୍କର କମଳ ହାତରେ ପିନ୍ଧାଇବା ଉଚିତ। ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ତତୋ ହୃଦଯମନ୍ତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍। ପୁଂସଵନାଯ ଵାମେନ ତୃତୀଯେ ମାସି ପୂଜଯେତ୍

ତାପରେ, ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନୋଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ, ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମ ହାତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିରସାମ୍ବୁକଣାନ୍ଵିତଂ। ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଷଷ୍ଠେ ମାସି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ରୂପିଣା

ତିନୋଟି ଆହୁତି ଦେଇ, ମୁଣ୍ଡରେ ପାଣିର ଛିଟା ଦେଇବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ସୀମନ୍ତ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ରୂପକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଜୁହୁଯାଦାହୁତୀସ୍ତିସ୍ତ୍ରଃ ଶିଖଯା ଶିଖଯୈଵ ତୁ। ଵକ୍ତ୍ରାଙ୍ଗକଲ୍ପନାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରୋଦ୍‌ଘାଟନନିଷ୍କୃତୀ

ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ତିନୋଟି ଆହୁତି ଦେଇବା ଉଚିତ। ପରେ, ମୁଖର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ କରି, ମୁଖ ଖୋଲିବା ଓ ପବିତ୍ରତା ନିମିତ୍ତେ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଜାତକର୍ମ୍ମଂନୃକର୍ମ୍ମଭ୍ଯାଂ ଦଶମେ ମାସି ପୂର୍ଵଵତ। ଵହ୍ନି ସନ୍ଧୁକ୍ଷ୍ଯ ଦର୍ଭାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାନଂ ଗର୍ଭମଲାପହଂ

ଦଶମ ମାସରେ ପୂର୍ବର ଭଳି ଜନ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଗର୍ଭର ମଳ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।

ସୁଵର୍ଣବନ୍ଧନଂ ଦେଵ୍ଯା କୃତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ସଦ୍ଯଃ ସୂତକନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦସ୍ତ୍ରଵାରିଣା

ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମ ପରେ ସତ୍ୱର ସୂତକ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟାଇବା ଦରକାର।

କୁମ୍ଭନ୍ତୁ ଵହିରସ୍ତ୍ରେଣ ତାଡଯେଦ୍ଵର୍ମ୍ମଣୋକ୍ଷଯେତ୍। ଅସ୍ତ୍ରେଣୋତ୍ତରପୂର୍ଵ୍ଵାଗ୍ରାନ୍ମେଖଲାସୁ ଵହିଃ କୁଶାନ୍

ଘଡ଼ାକୁ ବାହାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଇ, ବର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମେଖଳାର ଉପର ଓ ତଳ ଶିରାକୁ ଛୁଆଇ, କୁଶ ଘାସକୁ ବାହାରେ ରଖିବା ଦରକାର।

ଆସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତେଷୁ ହୃଦା ପରିଧିଵିସ୍ତରଂ। ଵକ୍ତାଣାମସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ନାଲାପନ୍ତୁତ୍ତଯେ

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି ଏବଂ ସ୍ଥାପନ କରି, ହୃଦୟରେ ପରିଧିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଅଫିସିଆଣ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ନଳର ଶିରାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ।

ସମିଧଃ ପଞ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାନ୍ତେ ମୂଲେ ଘୃତପ୍ଲୁତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଙ୍କରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଞ୍ଚ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍

ଘିଅ ଲଗାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଶମି ଦଣ୍ଡ ମୂଳ ଓ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଧିସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତାନ୍ଵିଷ୍ଟରସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍

ଦୁର୍ବା ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପରିଧିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପରିଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ରରୁ ଇଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ପରିଦାନ କରିବା ଦରକାର।

ଅଗ୍ନେରଭିମୁଶୀଭୂତାନ୍ ନିଜଦିକ୍ଷୁ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ନିନାର୍ଯ୍ଯ ଵିଘ୍ନସଙ୍ଘାତଂ ଵାଲକଂ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ

ଅଗ୍ନି ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବା ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କରି, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି, ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।

ଶୈଵୀମାଜ୍ଞାମିମାନ୍ତେଷାଂ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତଦନନ୍ତମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ରୁକ୍‌ସ୍ରୁଵାଵଲୂର୍ଧ୍ଵଵଦନାଧୋମୁଖୈଃ କ୍ରମାତ୍

ଏମାନେ ପାଇଁ ଶିବ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶେଷରେ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ। ପରେ, ଛାମଚ ଓ ଚମଚ ଧରି, ଉପର ଓ ତଳ ମୁଖରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନେଇବା ଦରକାର।

ପ୍ରତାପ୍ଯାଗ୍ନୌ ତ୍ରିଧା ଦର୍ଭମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରକୈଃ ସ୍ପରୃଶେତ୍ । କୁଶସ୍ପୃଷୃପ୍ରଦେଶେ ତୁ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵାତ୍ମକଂ

ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ଦର୍ଭା ଘାସର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରାକୁ ଛୁଆଇବା ଉଚିତ। କୁଶ ଛୁଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବତ୍ୱକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର।

କ୍ରମାତ୍ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ହାଂ ହୀଂ ହୂଂ ସଂ ରଵୈଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ରୁଚି ଶକ୍ତିଂ ସ୍ତୁଵେ ଶମ୍ଭୁଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯାଣୁନା

କ୍ରମକ୍ରମେ ତିନିଟି ତତ୍ତ୍ୱକୁ, 'ହାଁ', 'ହିଁ', 'ହୁଁ', 'ସଂ', 'ର' ଅକ୍ଷରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଛାମଚରେ ଶକ୍ତି ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ହୃଦୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବସାଇବା ଦରକାର।

ତ୍ରିସୂତ୍ରୀଵେଷ୍ଟିତଗ୍ରୀଵୌ ପୂଜିତୌ କୁସୁମାଦିଭିଃ। କୁଶାନାମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ତୌ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ

ତିନି ସୂତ୍ରରେ ଗଳା ବାନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇଟିକୁ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୁଶ ଉପରେ, ନିଜର ଡାହାଣ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ସମାଦାଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତଂ। ସ୍ଵକାଂ ବ୍ରହ୍ମମଯୀଂ ମୂର୍ତ୍ତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯାଦାଯ ତଦ୍‌ଘୃତଂ

ଗାଈଁର ଶୁଦ୍ଧ ଘିଅ ନେଇ, ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମର ଆକୃତି ଭାବି, ସେ ଘିଅକୁ ନେବା ଉଚିତ।

କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ହୃଦାଵର୍ତ୍ଯଂ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଗ୍ନିଗୋଚରେ। ପୁନର୍ଵ୍ଵିଷ୍ଣୁମଯୀଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଘୃତମୀଶାନଗୋଚରେ

ଅଲତାର ଉପରେ, ହୃଦୟ ସ୍ତରରେ, ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ଘିଅକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକୃତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଧୃତ୍ଵାଦାଯ କୁଶାଗ୍ରେଣ ସ୍ଵାହାନ୍ତଂ ଶିରସାଣୁନା । ଜୁହୁଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିନ୍ଦୁଂ ରୁଦ୍ରରୂପମନନ୍ତରଂ

କୁଶ ଘାସର ଟିପ୍ ପକେଇ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡକୁ ହାଲୁକା ନମାଇ ‘ସ୍ୱାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଘିଅ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଓ ତାପରେ ସହସା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ବାଵଯନ୍ନିଜମାତ୍ମାନଂ ନାଭୌ ଧୃତ୍ଵା ପ୍ଲଵେତ୍ତତଃ। ପ୍ରାଦେଶମାତ୍ରଦର୍ଭାଭପ୍ଯାମଙ୍ଗୁଷ୍ଠାନାମିକାଗ୍ରକୈଃ

ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭିରେ ଧରି, ପରେ ଏକ ହାତ ଲମ୍ବା ଦର୍ଭା ଘାସ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନାମିକା ଟିପ୍ ସହିତ ତାହାକୁ ଉପରେ ଭାସାଇବା ଉଚିତ।

ଧୃତାଭ୍ଯାଂ ସମ୍ମୁଖଂ ଵହ୍ନେରସ୍ତ୍ରେଣାପ୍ଲଵମାଚରେତ୍। ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ ତଦ୍ଵତ୍ କୁର୍ଯାତ୍ ସମ୍ପ୍ଲଵନନ୍ତତଃ

ଦୁଇ ହାତରେ ଦର୍ଭା ଧରି, ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରାରେ ଭାସାଇବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ହୃଦୟ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମା ସାମ୍ନାରେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାସାଇବା କରିବା ଉଚିତ।

ହୃଦାଲବ୍ଧଦଗ୍ଧଦର୍ଭଂ ଶସ୍ତ୍ରକ୍ଷେପାତ୍ ପଵିତ୍ରଯେତ୍। ଦୀପ୍ତେନାପରଦର୍ଭେଣ ନିଵାହ୍ଯାନେନ ଦୀପଯେତ୍

ହୃଦୟରେ ଜଳିଥିବା ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଫେଙ୍କି ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଆଉ ଜଳୁଥିବା ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ସେଠାକୁ ଉଝାଇ ଏବଂ ଜଳାଇବା ଉଚିତ।