ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଉତ୍ତରେ ହାଞ୍ଚ ଯକ୍ଷେଭ୍ଯ ଈଶାନେ ହାଂ ଗ୍ରହେଭ୍ଯ ଉ । ଅଗ୍ନୌ ହାମସୁରେଭ୍ଯସ୍ଚ ରକ୍ଷୋବ୍ଯୋ ନୈର୍ଋତେ ବଲିଃ

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହାଁ, ଯକ୍ଷମାନେ ପାଇଁ; ଈଶାନ କୋଣରେ ହାଁ, ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ; ଅଗ୍ନିରେ ହାଁ, ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ; ନୈୃତ୍ୟରେ ବଳି ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ।

ଵାଯଵ୍ଯେ ହାଞ୍ଚ ନାଗେଭ୍ଯୋ ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯଶ୍ଚ ମଧ୍ଯତଃ। ହାଂ ରାଶିଭ୍ଯଃ ସ୍ଵାହା ଵହ୍ନୌ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ନୈର୍ଋତେ ତଥା

ବାୟୁକୋଣରେ ହାଁ, ନାଗମାନେ ପାଇଁ; ମଧ୍ୟରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ପାଇଁ; ହାଁ, ରାଶିମାନେ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା; ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ନୈୃତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।

ଵାରୁଣ୍ଯାଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲାଯ ଅନ୍ତର୍ବଲିରୁଦାହୃତଃ। ଦ୍ଵିତୀଯେ ମଣ୍ଡଲେ ଵାହ୍ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ନିଯମାଯ ଚ

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ଭିତର ବଳି ଦିଆଯାଏ; ଦ୍ୱିତୀୟ ବାହ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଯମଙ୍କୁ।

ନୈର୍ଋତାଯ ଜଲେଶାଯ ଵାଯଵେ ଧନରକ୍ଷିଣେ। ଈଶାନାଯ ଚ ପୂର୍ଵାଦୌ ହୀଶାନେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ

ନୈୃତ୍ୟ, ଜଳର ମାଲିକ, ବାୟୁ, ଧନର ରକ୍ଷକ, ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭରେ ଈଶାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ଈଶାନଙ୍କୁ—ନମସ୍କାର।

ନୈର୍ଋତେ ଵିଷ୍ଣଵେ ସ୍ଵାହା ଵାଯସାଦେର୍ଵହିର୍ବଲିଃ। ବଲିଦ୍ଵଯଗତାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ସଂହାରମୁଦ୍ରଯାଽଽତ୍ମନି

ନୈୃତ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା; ବାହାର ବଳି କାଉଁଓ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ; ଦୁଇ ବଳି ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସଂହାର ମୁଦ୍ରା ସହିତ ନିଜ ମନରେ ବିଲିନ କରିବା ଉଚିତ।

ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଅର୍ଘପାତ୍ରକରୋ ଯାଯାଦଗ୍ନ୍ଯାଗାରଂ ସୁସଂଵୃତଃ। ଯାଗୋପକରଣଂ ସର୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ କଲ୍ପଯେତ୍

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ନେଇ, ଭଲଭାବେ ଘେରାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଯାଜ୍ଞିକ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।

ଉଦଙ୍‌ମୁଖଃ କୁଣ୍ଡମୀକ୍ଷେତ୍ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ତାଡନଂ କୁଶୈଃ। ଵିଦଧ୍ଯାଦସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ଵର୍ମ୍ମଣାଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ମତଂ

ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି, କୁଣ୍ଡକୁ ଦେଖିବା, କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଛିଟାଯିବା ଓ ତାଡ଼ିବା, ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ବର୍ମ ସହିତ ଛିଟାଯିବା ଉଚିତ।

ଖଡ୍ଗେନ ଖାତମୁଦ୍ଧାରଂ ପୂରଣଂ ସମତାମପି। କୁର୍ଵୀତ ଵର୍ମ୍ମଣା ସେକଂ କୁଟ୍ଟନନ୍ତୁ ଶରାତ୍ମନା

ଖଡ୍‌ଗ ଦ୍ୱାରା ଖୋଦା ମାଟି ବାହାର କରି, ପୁରି, ସମତଳ କରିବା; ବର୍ମ ସହିତ ଛିଟାଯିବା ଏବଂ ଶର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପିଟିବା ଉଚିତ।

ସମ୍ମାର୍ଜ୍ଜନଂ ସମାଲେପଂ କଲାରୂପପ୍ରକଲ୍ପନମ୍। ତ୍ରିସୂତ୍ରୀପରିଧାନଂ ଚ ଵର୍ମ୍ମଣାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚନଂ ସଦା

ସଦା ପରିସ୍କାର କରିବା, ଲେପନ କରିବା, କଳାର ଆକୃତି ଗଠନ କରିବା, ତିନି ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଏବଂ ବର୍ମ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ରେଖାତ୍ରଯମୁଦକ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦେକାଂ ପୂର୍ଵାନନାମଧଃ। କୁଶେନ ଚ ଶିଵାସ୍ତ୍ରେଣ ଯଦ୍ଵା ତାସାଂ ଵିପର୍ଯ୍ଯଯଃ

ତିନିଟି ପାଣିର ରେଖା ଏକଟି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ ତଳେ କରିବା; କୁଶ ଓ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ତାହାର ବିପରୀତ କ୍ରମରେ।

ଵଜ୍ରୀକରଣମନ୍ତ୍ରେଣ ହୃଦା ଦର୍ଭେଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥମ୍। ଅକ୍ଷପାତ୍ରନ୍ତତନୁତ୍ରେଣ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଵିଷ୍ଟରଂ ହୃଦା

ବଜ୍ର ଭାବ କରିବା ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୃଦୟ ସହିତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ପଥ ରଖିବା; ସୂତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ରଖିବା।

ହୃଦା ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ତତ୍ର ଈଶମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍। ଵହ୍ନିଂ ସଦାଶ୍ରଯାନୀତଂ ଶୁଦ୍ଧପାତ୍ରୋପରିସ୍ଥିତମ୍

ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ବାଗ୍ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା; ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଶୁଦ୍ଧ ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖିବା।

କ୍ରଵ୍ଯାଦାଂଶଂପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତମ୍। ଔଦର୍ଯ୍ଯଂ ଚୈନ୍ଦଵଂ ଭୌତଂ ଏକୀକୃତ୍ଯାନଲତ୍ରଯମ୍

ମାଂସାଶୀ ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରି, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେହଜ, ଚନ୍ଦ୍ରଜ ଓ ପାଞ୍ଚଭୌତିକ ତିନିଟି ଅଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା।

ଓଂ ହୂଂ ଵହ୍ନିଚୈତନ୍ଯାଯ ଵହ୍ନିଵୀଜେନ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ସଂହିତାମନ୍ତ୍ରିତଂ ଵହ୍ନି ଧେନୁମୁଦ୍ରାମୃତୀକୃତମ୍

ଓଁ ହୂଁ, ଅଗ୍ନି ଚେତନା ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ବୀଜ ସହିତ ବିନ୍ୟାସ କରିବା; ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଗାଈ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ କରିବା।

ରକ୍ଷିତଂ ହେତିମନ୍ତ୍ରେଣ କଵଚେନାଵଗୁଣ୍ଠିତମ୍। ପୂଜିତନ୍ତ୍ରିଃ ପରିଭ୍ରାମ୍ଯ କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋଦ୍‌ର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍

ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇ, ପୂଜା ସୂତ୍ର ନେଇ, କୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଭାବେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଵୀଜମିତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵାଗୀଶାଗର୍ଭଗୋଚରେ। ଵାଗୀଶ୍ଵରେଣ ଦେଵେନ କ୍ଷିପ୍ଯମାନଂ ଵିଭାଵଯେତ୍

ଶିବଙ୍କର ବୀଜକୁ ବାଣୀ ଦେବୀଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାଣୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଛାଡ଼ାଯିବାକୁ କଳ୍ପନା କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂମିଷ୍ଠଜାନୁକୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ କ୍ଷିପେତ୍। ତତୋଽନ୍ତସ୍ଥିତଵୀଜସ୍ଯ ନାଭିଦେଶେ ସମୂହମ୍

ମନ୍ତ୍ରପାଠକ ଭୂମିରେ ବସି, ଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି, ହୃଦୟ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଭିତରେ ଥିବା ବୀଜକୁ ନାଭି ଦିଗରେ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ସମ୍ଭୃତିଂ ପରିଧାନସ୍ଯ ଶୌଚମାଚମନଂ ହୃଦା। ଗର୍ଭାଗ୍ନେଃ ପୂଜନଂ କୃତ୍ଵା ତଦ୍ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଶରାଣୁନା

ହୃଦୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ରତା ଓ ଆଚମନ କରି, ଗର୍ଭାଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ।

ଵଧ୍ନୀଯାଦ୍ଗର୍ଭଜଂ ଦେଵ୍ଯାଃ କକଙ୍କଣଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵେ। ଗର୍ଭାଧାନାଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସଦ୍ଯୋଜାତେନ ପାଵକମ୍

ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କଙ୍କଣକୁ ତାଙ୍କର କମଳ ହାତରେ ପିନ୍ଧାଇବା ଉଚିତ। ଗର୍ଭାଧାନ ପାଇଁ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ତତୋ ହୃଦଯମନ୍ତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍। ପୁଂସଵନାଯ ଵାମେନ ତୃତୀଯେ ମାସି ପୂଜଯେତ୍

ତାପରେ, ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନୋଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ, ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମ ହାତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିରସାମ୍ବୁକଣାନ୍ଵିତଂ। ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଷଷ୍ଠେ ମାସି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ରୂପିଣା

ତିନୋଟି ଆହୁତି ଦେଇ, ମୁଣ୍ଡରେ ପାଣିର ଛିଟା ଦେଇବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ସୀମନ୍ତ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ରୂପକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଜୁହୁଯାଦାହୁତୀସ୍ତିସ୍ତ୍ରଃ ଶିଖଯା ଶିଖଯୈଵ ତୁ। ଵକ୍ତ୍ରାଙ୍ଗକଲ୍ପନାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରୋଦ୍‌ଘାଟନନିଷ୍କୃତୀ

ଶିଖା ଦ୍ୱାରା ତିନୋଟି ଆହୁତି ଦେଇବା ଉଚିତ। ପରେ, ମୁଖର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ କରି, ମୁଖ ଖୋଲିବା ଓ ପବିତ୍ରତା ନିମିତ୍ତେ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଜାତକର୍ମ୍ମଂନୃକର୍ମ୍ମଭ୍ଯାଂ ଦଶମେ ମାସି ପୂର୍ଵଵତ। ଵହ୍ନି ସନ୍ଧୁକ୍ଷ୍ଯ ଦର୍ଭାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାନଂ ଗର୍ଭମଲାପହଂ

ଦଶମ ମାସରେ ପୂର୍ବର ଭଳି ଜନ୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଗର୍ଭର ମଳ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।

ସୁଵର୍ଣବନ୍ଧନଂ ଦେଵ୍ଯା କୃତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ସଦ୍ଯଃ ସୂତକନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦସ୍ତ୍ରଵାରିଣା

ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମ ପରେ ସତ୍ୱର ସୂତକ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟାଇବା ଦରକାର।

କୁମ୍ଭନ୍ତୁ ଵହିରସ୍ତ୍ରେଣ ତାଡଯେଦ୍ଵର୍ମ୍ମଣୋକ୍ଷଯେତ୍। ଅସ୍ତ୍ରେଣୋତ୍ତରପୂର୍ଵ୍ଵାଗ୍ରାନ୍ମେଖଲାସୁ ଵହିଃ କୁଶାନ୍

ଘଡ଼ାକୁ ବାହାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଇ, ବର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମେଖଳାର ଉପର ଓ ତଳ ଶିରାକୁ ଛୁଆଇ, କୁଶ ଘାସକୁ ବାହାରେ ରଖିବା ଦରକାର।

ଆସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତେଷୁ ହୃଦା ପରିଧିଵିସ୍ତରଂ। ଵକ୍ତାଣାମସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ନାଲାପନ୍ତୁତ୍ତଯେ

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି ଏବଂ ସ୍ଥାପନ କରି, ହୃଦୟରେ ପରିଧିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଅଫିସିଆଣ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ନଳର ଶିରାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ।

ସମିଧଃ ପଞ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାନ୍ତେ ମୂଲେ ଘୃତପ୍ଲୁତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଙ୍କରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଞ୍ଚ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍

ଘିଅ ଲଗାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଶମି ଦଣ୍ଡ ମୂଳ ଓ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର।

ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଧିସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତାନ୍ଵିଷ୍ଟରସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍

ଦୁର୍ବା ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପରିଧିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପରିଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ରରୁ ଇଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ପରିଦାନ କରିବା ଦରକାର।

ଅଗ୍ନେରଭିମୁଶୀଭୂତାନ୍ ନିଜଦିକ୍ଷୁ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ନିନାର୍ଯ୍ଯ ଵିଘ୍ନସଙ୍ଘାତଂ ଵାଲକଂ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ

ଅଗ୍ନି ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବା ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କରି, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି, ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।