ଆସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତେଷୁ ହୃଦା ପରିଧିଵିସ୍ତରଂ। ଵକ୍ତାଣାମସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ନାଲାପନ୍ତୁତ୍ତଯେ
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତୃତ ପରିଧି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବକ୍ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ଡଣ୍ଡର ଶିରାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସମିଧଃ ପଞ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାନ୍ତେ ମୂଲେ ଘୃତପ୍ଲୁତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଙ୍କରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଞ୍ଚ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍
ଘୃତରେ ଭିଜା ପାଞ୍ଚଟି ସମିଦ୍ ଶିରା ଓ ମୂଳରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଧିସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତାନ୍ଵିଷ୍ଟରସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍
ଦୂର୍ବା ଘାସର ତୀରେ ତୀରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ପରିଦକ୍ଷିଣା କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି ଏକ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ କ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚ।
ଅଗ୍ନେରଭିମୁଖୀଭୂତାନ୍ ନିଜଦିକ୍ଷୁ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ନିଵାର୍ଯ୍ଯ ଵିଘ୍ନସଙ୍ଘାତଂ ବାଲକଂ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ
ଅଗ୍ନିକୁ ସାମ୍ନା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ହୃଦୟରେ ଭାବନା ସହିତ ପୂଜା କର; ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି, ଶିଶୁକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।
ଶୈଵୀମାଜ୍ଞାମିମାନ୍ତେଷାଂ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତଦନନ୍ତରମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ରୁକ୍ସ୍ରୁଵାଵୂର୍ଧ୍ଵଵଦନାଧୋମୁଖୈଃ କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣାଇଦେ; ଶ୍ରୁକ ଓ ଶ୍ରୁବା ନେଇ, ଏହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ରଖି, କ୍ରମକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ପ୍ରତାପ୍ଯାଗ୍ନୌ ତ୍ରିଧା ଦର୍ଭମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରକୈଃ ସ୍ପୃଶେତ୍ । [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶ]ସ୍ପୃଷ୍ଟପ୍ରଦେଶେ ତୁ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵାତ୍ମକଂ
ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ତାହାର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରା ଛୁଇଁ; କୁଶ ଘାସ ଛୁଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କର।
କ୍ରମାତ୍ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ହାଂ ହୀଂ ହୂଂ ସଂ ରଵୈଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ରୁଚି ଶକ୍ତିଂ ସ୍ରୁଵେ ଶମ୍ଭୁଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯାଣୁନା
କ୍ରମକ୍ରମେ 'ହାଁ', 'ହୀଁ', 'ହୂଁ', 'ସଂ' ଅକ୍ଷରରେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଶ୍ରୁଚିରେ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୁବାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ହୃଦୟର ଅଣୁ ସହିତ ରଖ।
ତ୍ରିସୂତ୍ରୀଵେଷ୍ଟିତଗ୍ରୀଵୌ ପୂଜିତୌ କୁସୁମାଦିଭିଃ। କୁଶାନାମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ତୌ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ
ତିନି ଧାଗା ଗଳାରେ ପିରି, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ସେମାନଙ୍କୁ କୁଶ ଉପରେ, ନିଜ ଡାହାଣ ପାଖରେ ରଖ।
ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ସମାଦାଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତଂ। ସ୍ଵକାଂ ବ୍ରହ୍ମମଯୀଂ ମୂର୍ତ୍ତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯାଦାଯ ତଦ୍ଘୃତଂ
ଗାଈର ଘିଅ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନେ; ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଇ ଘିଅ ନେ।
କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ହୃଦାଵର୍ତ୍ଯଂ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଗ୍ନିଗୋଚରେ। ପୁନର୍ଵ୍ଵିଷ୍ଣୁମଯୀଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଘୃତମୀଶାନଗୋଚରେ
କୁଣ୍ଡର ଉପରେ, ହୃଦୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ଘିଅକୁ ଘୁରାଇ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ରଖ; ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନ ସ୍ଥାନରେ ଦିଅ।
ଧୃତ୍ଵାଦାଯ କୁଶାଗ୍ରେଣ ସ୍ଵାହାନ୍ତଂ ଶିରସାଣୁନା । ଜୁହୁଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିନ୍ଦୁଂ ରୁଦ୍ରରୂପମନନ୍ତରଂ
କୁଶ ଘାସର ତିରେ ନେଇ, 'ସ୍ୱାହା' ଶବ୍ଦ ଓ ମୁଣ୍ଡର ଅଣୁ ସହିତ ଅର୍ପଣ କର; ଏହି ଘିଅ ବିନ୍ଦୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପରେ ସତ୍ୱରା ରୁଦ୍ର ରୂପକୁ ଦିଅ।
ବାଵଯନ୍ନିଜମାତ୍ମାନଂ ନାଭୌ ଧୃତ୍ଵା ପ୍ଲଵେତ୍ତତଃ। ପ୍ରାଦେଶମାତ୍ରଦର୍ଭାଭପ୍ଯାମଙ୍ଗୁଷ୍ଠାନାମିକାଗ୍ରକୈଃ
ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭିରେ ଧରି ପରେ ତାରି; ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଟିପ୍ପାରେ, ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପର ଦର୍ଭା ଘାସ ଛୁଇଁ।
ଧୃତାଭ୍ଯାଂ ସମ୍ମୁଖଂ ଵହ୍ନେରସ୍ତ୍ରେଣାପ୍ଲଵମାଚରେତ୍। ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ ତଦ୍ଵତ୍ କୁର୍ଯାତ୍ ସମ୍ପ୍ଲଵନନ୍ତତଃ
ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ତାରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଏହିପରି, ହୃଦୟ ଓ ଆତ୍ମାରୁ ଏହି ତାରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ହୃଦାଲବ୍ଧଦଗ୍ଧଦର୍ଭଂ ଶସ୍ତ୍ରକ୍ଷେପାତ୍ ପଵିତ୍ରଯେତ୍। ଦୀପ୍ତେନାପରଦର୍ଭେଣ ନିଵାହ୍ଯାନେନ ଦୀପଯେତ୍
ହୃଦୟର ତାପରେ ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗି ପବିତ୍ର କର; ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ି ଜ୍ୱଳାଉ।
ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ନିର୍ଦ୍ଦଗ୍ଧଂ ଵହ୍ନୌ ଦର୍ଭଂ ପୁନଃ କ୍ଷିପେତ୍। କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଘୃତେ କୃତଗ୍ରନ୍ଥିକୁଶଂ ପ୍ରାଦେଶସମ୍ମିତଂ
ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ଦର୍ଭା ଅଗ୍ନିରେ ପୁଣି ଜଳାଅ; ତାପରେ ଗଠି ହୋଇଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପର କୁଶ ନେଇ, ଘିଅରେ ରଖ।
ପକ୍ଷଦ୍ଵଯମିଡାଦୀନାଂ ତ୍ରଯଂ ଚାଜ୍ଯେ ଵିଭାଵଯେତ୍। କ୍ରମାଦ୍ଭାଗତ୍ରଯାଦାଜ୍ଯଂ ସ୍ରୁଵେଣାଦାଯ ହୋମଯେତ୍
ଘିଅରେ ଦୁଇଟି ପାଖ ଓ ଇଡା ଓ ଅନ୍ୟ ତିନିଟିକୁ ଧ୍ୟାନ କର; କ୍ରମକ୍ରମେ ତିନି ଭାଗ ଘିଅ ଶ୍ରୁବାରେ ନେଇ ହୋମ କର।
ସ୍ଵେତ୍ଯଗ୍ନୌ ହା ଘୃତେ ଭାଗଂ ଶେଷମାଜ୍ଯଂ କ୍ଷିପେତ୍ କ୍ରମାତ୍। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ସୋମାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଉଦ୍ଘାଟନାଯ ନେତ୍ରାଣାଂ ଅଗ୍ନେର୍ନେତ୍ରତ୍ରଯେ ଭୁଖେ
ଏଭଳି ଅଗ୍ନିରେ ଏକ ଭାଗ ଘିଅ ଦିଅ, ପରେ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଘିଅ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦିଅ; 'ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା'; ନୟନ ଉଦ୍ଘାଟନ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିର ତିନି ଚକୁକୁ ଅର୍ପଣ କର।
ସ୍ରୁଵେଣ ଘୃତପୂର୍ଣେନ ଚତୁର୍ଥୀମାହୁତିଂ ଯଜେତ୍। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ସ୍ଵାହା। ଅଭିମନ୍ଞ୍ଯ ଷଡଙ୍ଗେନ ବୋଧଯେଦ୍ଧେନୁମୁଦ୍ରଯା
ଶ୍ରୁବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘିଅ ନେଇ, ଚତୁର୍ଥ ଆହୁତି ଦିଅ; 'ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ସ୍ୱାହା'; ଷଡଅଙ୍ଗ ସହିତ ଗାଈ ମୁଦ୍ରା କରି ଜାଗ୍ରତ କର।
ଅଵଗୁଣ୍ଠ୍ଯ ତନୁତ୍ରେଣ ରକ୍ଷେଦାଜ୍ଯଂ ଶରାଣୁନା । ହୃଦାଜ୍ଯଵିନ୍ଦୁଵିକ୍ଷେପାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ଶୋଧନଂ
ତିନି ଧାଗାରେ ଘିଅ ଢାକି, ତୀର ଅଣୁ ସହିତ ରକ୍ଷା କର; ହୃଦୟରୁ ଘିଅ ବିନ୍ଦୁ ଛିଟିଇ, ଛିଟାଇ ଶୁଧ୍ଧି କର।
ଵକ୍ତ୍ରାଭିଘାରସନ୍ଧାନଂ ଵକ୍ତ୍ରୈକୀକରଣଂ ତଥା। ଓଂ ହାଂ ସଦ୍ଯୋଜାତାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଵାମଦେଵାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଘୋରାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ତତ୍ପୁରୁଷାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଈଶାନାଯ ସ୍ଵାହା। ଇତ୍ଯେକୈକଘୃତାହୁତ୍ଯା କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାଭିଘାରକମ୍
ମୁଁହ ଯୋଡ଼ିବା ଓ ଏକତ୍ୱ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର; 'ଓଁ ହାଁ ସଦ୍ୟୋଜାତକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ବାମଦେବକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଅଘୋରକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ତତ୍ପୁରୁଷକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଈଶାନକୁ ସ୍ୱାହା'; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘିଅ ଆହୁତିରେ ମୁଁହ ଯୋଡ଼ିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଔଂ ହାଂ ସଦ୍ଯୋଜାତଵାମଦେଵାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଵାମଦେଵାଘୋରାବ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଘୋରତତ୍ପୁରୁଷାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ତତ୍ପୁରୁଷେଶାନାବ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଇତୀଵକ୍ତ୍ରାନୁସନ୍ଧାନଂ ମନ୍ତ୍ରୈରେଭିଃ କ୍ରମାଚ୍ଚରେତ୍। ଅଗ୍ନିତୋ ଗତଯା ଵାଯୁଂ ନିର୍ଋତାଦିଶିଵାନ୍ତଯା
ଓଁ ହାଁ, ସଦ୍ୟୋଜାତ ଓ ବାମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ହାଁ, ବାମଦେବ ଓ ଅଘୋରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ହାଁ, ଅଘୋର ଓ ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ହାଁ, ତତ୍ପୁରୁଷ ଓ ଈଶାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସୂଚନା କରି, ଅଗ୍ନିଠାରୁ ବାୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନିରୃତି ଓ ଶିବାବଧି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ବକ୍ତ୍ରାଣାପେକତାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ ସ୍ରୁଵେଣ ଘୃତଧାରଯା। ଓଂ ହାଂ ସଦ୍ଯୋଜାତଵାମଦେଵାଘୋରତତ୍ପୁରୁଷେସାନେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵାରା। ଇତୀଷ୍ଟଵକ୍ତ୍ରେ ଵକ୍ତ୍ରାଣାମନ୍ତର୍ଭାଵସ୍ତଦାକୃତିଃ
ମୁଁହମାନେ ଏକାଠି କରି, ଚମଚରେ ଘଉଁ ଢାଳିବା ଦ୍ୱାରା ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଓଁ ହାଁ, ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବାମଦେବ, ଅଘୋର, ତତ୍ପୁରୁଷ ଓ ଈଶାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏପରି ଇଚ୍ଛିତ ମୁଁହରେ ସମସ୍ତ ମୁଁହ ଓ ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଏକାଠି ହୁଏ।
ଈଶେନ ଵହ୍ନିମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦତ୍ଵାସ୍ତ୍ରେଣାହୁତିତ୍ରଯମ୍। କୁର୍ଯାତ୍ ସର୍ଵ୍ଵାତ୍ମନା ନାମ ଶିଵାଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵଂ ହୁତାଶନ
ଈଶାନଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ତିନି ଆହୁତି ଦେଇ, ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ— 'ତୁମେ ଶିବ, ଅଗ୍ନି, ହବି ଗ୍ରାହକ'।
ହୃଦାର୍ଚ୍ଚିତୌ ଵିସୃଷ୍ଟାଗ୍ନୌ ପିତରୌ ଵିଧିପୂରଣୀଂ। ମୂଲେନ ଵୌଷୁଡନ୍ତେନ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଣାଂ ଯଥାଵିଧି
ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରି, ପୂର୍ବକଥିତ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର 'ଭୌଷଟ୍' ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ତତୋ ହୃଦମ୍ବୁଜେ ସାଙ୍ଗଂ ସସେନଂ ଭାସୁରଂ ପରମ୍ । ଯଜେତ୍ ପୂର୍ଵ୍ଵଵଦାଵାହ୍ଯ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯାଜ୍ଞାନ୍ତର୍ପ୍ପଯେଚ୍ଛିଵମ୍
ତାପରେ, ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ସମସ୍ତ ଅଂଗ, ସେନା ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିବଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯାଗାଗ୍ନିଶିଵଯୋଃ କୃତ୍ଵା ନାଡୀସନ୍ଧାନମାତ୍ମନା। ଶକ୍ତ୍ଯା ମୂଲାଣୁନା ହୋମଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦଙ୍ଗୈର୍ଦ୍ଦଶାଂଶତଃ
ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନି ଓ ଶିବଙ୍କ ନାଡ଼ୀକୁ ନିଜ ମନରେ ଏକାଠି କରି, ଶକ୍ତି ଓ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦଶମାଂଶ ଅଂଗ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ଘୃତସ୍ଯ କାର୍ଷିକୋ ହୋମଃ କ୍ଷୀରସ୍ଯ ମଧୁନସ୍ତଥା। ଶୁକ୍ତିମାତ୍ରାହୁତିର୍ଦ୍ଦଧ୍ନଃ ପ୍ରସୃତିଃ ପାଯସସ୍ଯ ତୁ
ଘଉଁ, ଖୀର ଓ ମଧୁ ପାଇଁ ଏକ କର୍ଷ ମାପ ହୋଇଥାଏ। ଦହି ପାଇଁ ଏକ ଶଙ୍ଖ ପରିମାଣ ଓ ପାୟସ ପାଇଁ ପ୍ରସୃତି ମାପ ଦେଖି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଥାଵତ୍ ସର୍ଵ୍ଵଭକ୍ଷାଣାଂ ଲାଜାନାଂ ମୁଷ୍ଟିସମ୍ମିତମ୍। ଖଣ୍ଡତ୍ରଯନ୍ତୁ ମୂଲାନାଂ ଫ୍ଲାନାଂ ସ୍ଵପ୍ରମାଣତଃ
ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷ୍ୟବସ୍ତୁ ଓ ଲାଜା (ମୁଢ଼ି) ପାଇଁ ଏକ ମୁଠି ମାପ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ଓ ଫଳ ପାଇଁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ମାପରେ ତିନି ଟି ଖଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରାସାର୍ଦ୍ଧଂମାତ୍ରମନ୍ନାନାଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଣି ପଞ୍ଚ ହୋମଯେତ୍। ଇକ୍ଷୋରାପର୍ଵ୍ଵିକଂ ମାନଂ ଲତାନାମଙ୍ଗୁଲଦ୍ଵଯମ୍
ଭାତ ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଗ୍ରାସ ମାପ ଦେଖି ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଅଂଶ ଦେବା ଉଚିତ। ଇଖୁ ପାଇଁ ଉପର ଗଠି ଏବଂ ବେଳ ଲତା ପାଇଁ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚଉଡ଼ା ମାପ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପଂ ପତ୍ରଂ ସ୍ଵମାନେନ ସମିଧାଂ ତୁ ଦସାଙ୍ଗୁଲମ୍। ଚନ୍ଦ୍ରଚନ୍ଦନକାଶ୍ମୀରକସ୍ତୂରୀଯକ୍ଷକର୍ଦ୍ଦମାନ୍
ପୁଷ୍ପ ଓ ପତ୍ର ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ମାପରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଇଂଧନ କାଠ ପାଇଁ ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦନ, କେଶର, କସ୍ତୂରୀ ଓ ଗୁଗୁଳୁ ପାଇଁ—