ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଭୂମିଷ୍ଠଜାନୁକୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ କ୍ଷିପେତ୍। ତତୋଽନ୍ତସ୍ଥିତଵୀଜସ୍ଯ ନାଭିଦେଶେ ସମୂହମ୍

ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିବା ପୁଜାରୀ ହୃଦୟରୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଏହା ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ତର୍ବୀଜ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ସମ୍ଭୃତିଂ ପରିଧାନସ୍ଯ ଶୌଚମାଚମନଂ ହୃଦା। ଗର୍ଭାଗ୍ନେଃ ପୂଜନଂ କୃତ୍ଵା ତଦ୍ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଶରାଣୁନା

ପରିଧାନ ସଂଗ୍ରହ, ଶୁଚିତା ଓ ଆଚମନ ହୃଦୟରେ କରିବା ଉଚିତ; ଗର୍ଭାଗ୍ନି ପୂଜା କରି, ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶର ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ଵଧ୍ନୀଯାଦ୍ଗର୍ଭଜଂ ଦେଵ୍ଯାଃ କକଙ୍କଣଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵେ। ଗର୍ଭାଧାନାଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସଦ୍ଯୋଜାତେନ ପାଵକମ୍

ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭଜ ଚୂଡ଼ାକୁ ତାଙ୍କ ମୃଦୁ ହାତରେ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ସଦ୍ୟୋଜାତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି ଗର୍ଭାଧାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋ ହୃଦଯମନ୍ତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍। ପୁଂସଵନାଯ ଵାମେନ ତୃତୀଯେ ମାସି ପୂଜଯେତ୍

ତାପରେ ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ପୁଂସବନ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିରସାମ୍ବୁକଣାନ୍ଵିତଂ। ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଷଷ୍ଠେ ମାସି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ରୂପିଣା

ତିନିଟି ହୋମ ଶିର ଉପରେ ଜଳ ବିନ୍ଦୁ ସହ କରିବା ଉଚିତ; ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ରୂପିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ କରିବା ଉଚିତ।

ଜୁହୁଯାଦାହୁତୀସ୍ତିସ୍ତ୍ରଃ ଶିଖଯା ଶିଖଯୈଵ ତୁ। ଵକ୍ତ୍ରାଙ୍ଗକଲ୍ପନାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରୋଦ୍‌ଘାଟନନିଷ୍କୃତୀ

ତିନିଟି ହୋମ ଚୁଡ଼ା ସହ କରିବା ଉଚିତ; ମୁଁହ ଗଠନ ଓ ମୁଁହ ଖୋଲିବା ଓ ଶୁଧ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଜାତକର୍ମ୍ମଂନୃକର୍ମ୍ମଭ୍ଯାଂ ଦଶମେ ମାସି ପୂର୍ଵଵତ। ଵହ୍ନି ସନ୍ଧୁକ୍ଷ୍ଯ ଦର୍ଭାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାନଂ ଗର୍ଭମଲାପହଂ

ଦଶମ ମାସରେ ପୂର୍ବବତ ଜାତକ ଓ ନୃକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ; କୁଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଗର୍ଭ ମଳ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସୁଵର୍ଣବନ୍ଧନଂ ଦେଵ୍ଯା କୃତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ସଦ୍ଯଃ ସୂତକନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦସ୍ତ୍ରଵାରିଣା

ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସୂତକ ତୁରନ୍ତ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଜଳରେ ଛିଟାଇବା ଉଚିତ।

କୁମ୍ଭନ୍ତୁ ଵହିରସ୍ତ୍ରେଣ ତାଡଯେଦ୍ଵର୍ମ୍ମଣୋକ୍ଷଯେତ୍। ଅସ୍ତ୍ରେଣୋତ୍ତରପୂର୍ଵ୍ଵାଗ୍ରାନ୍ମେଖଲାସୁ ଵହିଃ କୁଶାନ୍

କୁମ୍ଭକୁ ବାହ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ଏହାକୁ କବଚ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ମେଖଳାର ବାହାରେ କୁଶ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଆସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତେଷୁ ହୃଦା ପରିଧିଵିସ୍ତରଂ। ଵକ୍ତାଣାମସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ନାଲାପନ୍ତୁତ୍ତଯେ

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତୃତ ପରିଧି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବକ୍ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ଡଣ୍ଡର ଶିରାରେ କରିବା ଉଚିତ।

ସମିଧଃ ପଞ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାନ୍ତେ ମୂଲେ ଘୃତପ୍ଲୁତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଙ୍କରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଞ୍ଚ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍

ଘୃତରେ ଭିଜା ପାଞ୍ଚଟି ସମିଦ୍ ଶିରା ଓ ମୂଳରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଧିସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତାନ୍ଵିଷ୍ଟରସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍

ଦୂର୍ବା ଘାସର ତୀରେ ତୀରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ପରିଦକ୍ଷିଣା କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି ଏକ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ କ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚ।

ଅଗ୍ନେରଭିମୁଖୀଭୂତାନ୍ ନିଜଦିକ୍ଷୁ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ନିଵାର୍ଯ୍ଯ ଵିଘ୍ନସଙ୍ଘାତଂ ବାଲକଂ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ

ଅଗ୍ନିକୁ ସାମ୍ନା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ହୃଦୟରେ ଭାବନା ସହିତ ପୂଜା କର; ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି, ଶିଶୁକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।

ଶୈଵୀମାଜ୍ଞାମିମାନ୍ତେଷାଂ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତଦନନ୍ତରମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ରୁକ୍‌ସ୍ରୁଵାଵୂର୍ଧ୍ଵଵଦନାଧୋମୁଖୈଃ କ୍ରମାତ୍

ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣାଇଦେ; ଶ୍ରୁକ ଓ ଶ୍ରୁବା ନେଇ, ଏହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ରଖି, କ୍ରମକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।

ପ୍ରତାପ୍ଯାଗ୍ନୌ ତ୍ରିଧା ଦର୍ଭମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରକୈଃ ସ୍ପୃଶେତ୍ । [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶ]ସ୍ପୃଷ୍ଟପ୍ରଦେଶେ ତୁ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵାତ୍ମକଂ

ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ତାହାର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରା ଛୁଇଁ; କୁଶ ଘାସ ଛୁଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କର।

କ୍ରମାତ୍ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ହାଂ ହୀଂ ହୂଂ ସଂ ରଵୈଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ରୁଚି ଶକ୍ତିଂ ସ୍ରୁଵେ ଶମ୍ଭୁଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯାଣୁନା

କ୍ରମକ୍ରମେ 'ହାଁ', 'ହୀଁ', 'ହୂଁ', 'ସଂ' ଅକ୍ଷରରେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଶ୍ରୁଚିରେ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୁବାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ହୃଦୟର ଅଣୁ ସହିତ ରଖ।

ତ୍ରିସୂତ୍ରୀଵେଷ୍ଟିତଗ୍ରୀଵୌ ପୂଜିତୌ କୁସୁମାଦିଭିଃ। କୁଶାନାମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ତୌ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ

ତିନି ଧାଗା ଗଳାରେ ପିରି, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ସେମାନଙ୍କୁ କୁଶ ଉପରେ, ନିଜ ଡାହାଣ ପାଖରେ ରଖ।

ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ସମାଦାଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତଂ। ସ୍ଵକାଂ ବ୍ରହ୍ମମଯୀଂ ମୂର୍ତ୍ତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯାଦାଯ ତଦ୍‌ଘୃତଂ

ଗାଈର ଘିଅ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନେ; ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଇ ଘିଅ ନେ।

କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ହୃଦାଵର୍ତ୍ଯଂ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଗ୍ନିଗୋଚରେ। ପୁନର୍ଵ୍ଵିଷ୍ଣୁମଯୀଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଘୃତମୀଶାନଗୋଚରେ

କୁଣ୍ଡର ଉପରେ, ହୃଦୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ଘିଅକୁ ଘୁରାଇ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ରଖ; ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନ ସ୍ଥାନରେ ଦିଅ।

ଧୃତ୍ଵାଦାଯ କୁଶାଗ୍ରେଣ ସ୍ଵାହାନ୍ତଂ ଶିରସାଣୁନା । ଜୁହୁଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣଵେ ଵିନ୍ଦୁଂ ରୁଦ୍ରରୂପମନନ୍ତରଂ

କୁଶ ଘାସର ତିରେ ନେଇ, 'ସ୍ୱାହା' ଶବ୍ଦ ଓ ମୁଣ୍ଡର ଅଣୁ ସହିତ ଅର୍ପଣ କର; ଏହି ଘିଅ ବିନ୍ଦୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପରେ ସତ୍ୱରା ରୁଦ୍ର ରୂପକୁ ଦିଅ।

ବାଵଯନ୍ନିଜମାତ୍ମାନଂ ନାଭୌ ଧୃତ୍ଵା ପ୍ଲଵେତ୍ତତଃ। ପ୍ରାଦେଶମାତ୍ରଦର୍ଭାଭପ୍ଯାମଙ୍ଗୁଷ୍ଠାନାମିକାଗ୍ରକୈଃ

ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭିରେ ଧରି ପରେ ତାରି; ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଟିପ୍ପାରେ, ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପର ଦର୍ଭା ଘାସ ଛୁଇଁ।

ଧୃତାଭ୍ଯାଂ ସମ୍ମୁଖଂ ଵହ୍ନେରସ୍ତ୍ରେଣାପ୍ଲଵମାଚରେତ୍। ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ ତଦ୍ଵତ୍ କୁର୍ଯାତ୍ ସମ୍ପ୍ଲଵନନ୍ତତଃ

ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ତାରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଏହିପରି, ହୃଦୟ ଓ ଆତ୍ମାରୁ ଏହି ତାରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର।

ହୃଦାଲବ୍ଧଦଗ୍ଧଦର୍ଭଂ ଶସ୍ତ୍ରକ୍ଷେପାତ୍ ପଵିତ୍ରଯେତ୍। ଦୀପ୍ତେନାପରଦର୍ଭେଣ ନିଵାହ୍ଯାନେନ ଦୀପଯେତ୍

ହୃଦୟର ତାପରେ ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗି ପବିତ୍ର କର; ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ି ଜ୍ୱଳାଉ।

ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ନିର୍ଦ୍ଦଗ୍ଧଂ ଵହ୍ନୌ ଦର୍ଭଂ ପୁନଃ କ୍ଷିପେତ୍। କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଘୃତେ କୃତଗ୍ରନ୍‌ଥିକୁଶଂ ପ୍ରାଦେଶସମ୍ମିତଂ

ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ଦର୍ଭା ଅଗ୍ନିରେ ପୁଣି ଜଳାଅ; ତାପରେ ଗଠି ହୋଇଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠି ମାପର କୁଶ ନେଇ, ଘିଅରେ ରଖ।

ପକ୍ଷଦ୍ଵଯମିଡାଦୀନାଂ ତ୍ରଯଂ ଚାଜ୍ଯେ ଵିଭାଵଯେତ୍। କ୍ରମାଦ୍ଭାଗତ୍ରଯାଦାଜ୍ଯଂ ସ୍ରୁଵେଣାଦାଯ ହୋମଯେତ୍

ଘିଅରେ ଦୁଇଟି ପାଖ ଓ ଇଡା ଓ ଅନ୍ୟ ତିନିଟିକୁ ଧ୍ୟାନ କର; କ୍ରମକ୍ରମେ ତିନି ଭାଗ ଘିଅ ଶ୍ରୁବାରେ ନେଇ ହୋମ କର।

ସ୍ଵେତ୍ଯଗ୍ନୌ ହା ଘୃତେ ଭାଗଂ ଶେଷମାଜ୍ଯଂ କ୍ଷିପେତ୍ କ୍ରମାତ୍। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ସୋମାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହା। ଉଦ୍‌ଘାଟନାଯ ନେତ୍ରାଣାଂ ଅଗ୍ନେର୍ନେତ୍ରତ୍ରଯେ ଭୁଖେ

ଏଭଳି ଅଗ୍ନିରେ ଏକ ଭାଗ ଘିଅ ଦିଅ, ପରେ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଘିଅ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦିଅ; 'ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା'; ନୟନ ଉଦ୍‌ଘାଟନ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିର ତିନି ଚକୁକୁ ଅର୍ପଣ କର।

ସ୍ରୁଵେଣ ଘୃତପୂର୍ଣେନ ଚତୁର୍ଥୀମାହୁତିଂ ଯଜେତ୍। ଓଂ ହାଂ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ସ୍ଵାହା। ଅଭିମନ୍ଞ୍ଯ ଷଡଙ୍ଗେନ ବୋଧଯେଦ୍ଧେନୁମୁଦ୍ରଯା

ଶ୍ରୁବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘିଅ ନେଇ, ଚତୁର୍ଥ ଆହୁତି ଦିଅ; 'ଓଁ ହାଁ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ସ୍ୱାହା'; ଷଡଅଙ୍ଗ ସହିତ ଗାଈ ମୁଦ୍ରା କରି ଜାଗ୍ରତ କର।

ଅଵଗୁଣ୍ଠ୍ଯ ତନୁତ୍ରେଣ ରକ୍ଷେଦାଜ୍ଯଂ ଶରାଣୁନା । ହୃଦାଜ୍ଯଵିନ୍ଦୁଵିକ୍ଷେପାତ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ଶୋଧନଂ

ତିନି ଧାଗାରେ ଘିଅ ଢାକି, ତୀର ଅଣୁ ସହିତ ରକ୍ଷା କର; ହୃଦୟରୁ ଘିଅ ବିନ୍ଦୁ ଛିଟିଇ, ଛିଟାଇ ଶୁଧ୍ଧି କର।

ଵକ୍ତ୍ରାଭିଘାରସନ୍ଧାନଂ ଵକ୍ତ୍ରୈକୀକରଣଂ ତଥା। ଓଂ ହାଂ ସଦ୍ଯୋଜାତାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଵାମଦେଵାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଅଘୋରାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ତତ୍‌ପୁରୁଷାଯ ସ୍ଵାହା। ଓଂ ହାଂ ଈଶାନାଯ ସ୍ଵାହା। ଇତ୍ଯେକୈକଘୃତାହୁତ୍ଯା କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାଭିଘାରକମ୍

ମୁଁହ ଯୋଡ଼ିବା ଓ ଏକତ୍ୱ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର; 'ଓଁ ହାଁ ସଦ୍ୟୋଜାତକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ବାମଦେବକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଅଘୋରକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ତତ୍ପୁରୁଷକୁ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ହାଁ ଈଶାନକୁ ସ୍ୱାହା'; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘିଅ ଆହୁତିରେ ମୁଁହ ଯୋଡ଼ିବା କାର୍ଯ୍ୟ କର।