ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଅର୍ଘପାତ୍ରକରୋ ଯାଯାଦଗ୍ନ୍ଯାଗାରଂ ସୁସଂଵୃତଃ। ଯାଗୋପକରଣଂ ସର୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ କଲ୍ପଯେତ୍
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ନେଇ, ଭଲଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଗୃହକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯାଜ୍ଞିକ ଉପକରଣ ସମସ୍ତକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଦଙ୍ମୁଖଃ କୁଣ୍ଡମୀକ୍ଷେତ୍ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ତାଡନଂ କୁଶୈଃ। ଵିଦଧ୍ଯାଦସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ଵର୍ମ୍ମଣାଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ମତଂ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, କୁଣ୍ଡକୁ ଦେଖି, ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଁ କରିବା ଉଚିତ; ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରି, ରକ୍ଷା ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।
ଖଡ୍ଗେନ ଖାତମୁଦ୍ଧାରଂ ପୂରଣଂ ସମତାମପି। କୁର୍ଵୀତ ଵର୍ମ୍ମଣା ସେକଂ କୁଟ୍ଟନନ୍ତୁ ଶରାତ୍ମନା
ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଖାତ ଖୋଳି, ପୂରଣ ଓ ସମତା କରିବା ଉଚିତ; ରକ୍ଷା ଜଳରେ ଛିଟି, ଶର ଦ୍ୱାରା କୁଟିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ମାର୍ଜ୍ଜନଂ ସମାଲେପଂ କଲାରୂପପ୍ରକଲ୍ପନମ୍। ତ୍ରିସୂତ୍ରୀପରିଧାନଂ ଚ ଵର୍ମ୍ମଣାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚନଂ ସଦା
ସମ୍ମାର୍ଜନ, ସମାଲେପନ, ଠିକ୍ ମାପରେ ଆକୃତି ତିଆରି, ତିନି ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ଓ ସଦା ରକ୍ଷା ଜଳରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରେଖାତ୍ରଯମୁଦକ୍ କୁର୍ଯ୍ଯାଦେକାଂ ପୂର୍ଵାନନାମଧଃ। କୁଶେନ ଚ ଶିଵାସ୍ତ୍ରେଣ ଯଦ୍ଵା ତାସାଂ ଵିପର୍ଯ୍ଯଯଃ
ତିନିଟି ଜଳରେଖା କରିବାକୁ ଉଚିତ, ଏକଟି ପୂର୍ବଦିଗରେ, ଏକଟି ସାମ୍ନାରେ, ଏକଟି ତଳେ; କିମ୍ବା ପବିତ୍ର କୁଶ ଓ ଶିବାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାର କ୍ରମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ।
ଵଜ୍ରୀକରଣମନ୍ତ୍ରେଣ ହୃଦା ଦର୍ଭେଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥମ୍। ଅକ୍ଷପାତ୍ରନ୍ତତନୁତ୍ରେଣ ଵିନ୍ଯସେଦ୍ଵିଷ୍ଟରଂ ହୃଦା
ବଜ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଚାରିପଥା କୁଶ ରଖିବା ଉଚିତ; ପାତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆସନ ରଖିବା ଉଚିତ।
ହୃଦା ଵାଗୀଶ୍ଵରୀଂ ତତ୍ର ଈଶମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍। ଵହ୍ନିଂ ସଦାଶ୍ରଯାନୀତଂ ଶୁଦ୍ଧପାତ୍ରୋପରିସ୍ଥିତମ୍
ହୃଦୟରେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଡାକି ଏଠାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଭଲ ଭାବରେ ଆଣିଥିବା ଅଗ୍ନି ପବିତ୍ର ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖାଯାଏ।
କ୍ରଵ୍ଯାଦାଂଶଂପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତମ୍। ଔଦର୍ଯ୍ଯଂ ଚୈନ୍ଦଵଂ ଭୌତଂ ଏକୀକୃତ୍ଯାନଲତ୍ରଯମ୍
ମାଂସାହାରୀ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଛାଡି ଦେଇ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେହୀୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମୟ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ଓଂ ହୂଂ ଵହ୍ନିଚୈତନ୍ଯାଯ ଵହ୍ନିଵୀଜେନ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ସଂହିତାମନ୍ତ୍ରିତଂ ଵହ୍ନି ଧେନୁମୁଦ୍ରାମୃତୀକୃତମ୍
‘ଓଁ ହୂଁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଅଗ୍ନି ଚେତନାକୁ ଅଗ୍ନି ବୀଜରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନି ଗୋମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ହୋଇଯାଏ।
ରକ୍ଷିତଂ ହେତିମନ୍ତ୍ରେଣ କଵଚେନାଵଗୁଣ୍ଠିତମ୍। ପୂଜିତନ୍ତ୍ରିଃ ପରିଭ୍ରାମ୍ଯ କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋଦ୍ର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଓ କବଚରେ ଢାକି ନିଅ, ପୂଜା ସୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁଣ୍ଡର ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣାବଳି ଘୁଅ।
ଶିଵଵୀଜମିତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵାଗୀଶାଗର୍ଭଗୋଚରେ। ଵାଗୀଶ୍ଵରେଣ ଦେଵେନ କ୍ଷିପ୍ଯମାନଂ ଵିଭାଵଯେତ୍
ଶିବ ବୀଜକୁ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାଗୀଶ୍ୱର ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୂମିଷ୍ଠଜାନୁକୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୃଦାତ୍ମସମ୍ମୁଖଂ କ୍ଷିପେତ୍। ତତୋଽନ୍ତସ୍ଥିତଵୀଜସ୍ଯ ନାଭିଦେଶେ ସମୂହମ୍
ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିବା ପୁଜାରୀ ହୃଦୟରୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଏହା ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ତର୍ବୀଜ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ଭୃତିଂ ପରିଧାନସ୍ଯ ଶୌଚମାଚମନଂ ହୃଦା। ଗର୍ଭାଗ୍ନେଃ ପୂଜନଂ କୃତ୍ଵା ତଦ୍ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଶରାଣୁନା
ପରିଧାନ ସଂଗ୍ରହ, ଶୁଚିତା ଓ ଆଚମନ ହୃଦୟରେ କରିବା ଉଚିତ; ଗର୍ଭାଗ୍ନି ପୂଜା କରି, ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶର ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।
ଵଧ୍ନୀଯାଦ୍ଗର୍ଭଜଂ ଦେଵ୍ଯାଃ କକଙ୍କଣଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵେ। ଗର୍ଭାଧାନାଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସଦ୍ଯୋଜାତେନ ପାଵକମ୍
ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭଜ ଚୂଡ଼ାକୁ ତାଙ୍କ ମୃଦୁ ହାତରେ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ସଦ୍ୟୋଜାତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି ଗର୍ଭାଧାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ହୃଦଯମନ୍ତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍। ପୁଂସଵନାଯ ଵାମେନ ତୃତୀଯେ ମାସି ପୂଜଯେତ୍
ତାପରେ ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ପୁଂସବନ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆହୁତିତ୍ରିତଯଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିରସାମ୍ବୁକଣାନ୍ଵିତଂ। ସୀମନ୍ତୋନ୍ନଯନଂ ଷଷ୍ଠେ ମାସି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ରୂପିଣା
ତିନିଟି ହୋମ ଶିର ଉପରେ ଜଳ ବିନ୍ଦୁ ସହ କରିବା ଉଚିତ; ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ରୂପିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସୀମନ୍ତୋନ୍ନୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜୁହୁଯାଦାହୁତୀସ୍ତିସ୍ତ୍ରଃ ଶିଖଯା ଶିଖଯୈଵ ତୁ। ଵକ୍ତ୍ରାଙ୍ଗକଲ୍ପନାଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵକ୍ତ୍ରୋଦ୍ଘାଟନନିଷ୍କୃତୀ
ତିନିଟି ହୋମ ଚୁଡ଼ା ସହ କରିବା ଉଚିତ; ମୁଁହ ଗଠନ ଓ ମୁଁହ ଖୋଲିବା ଓ ଶୁଧ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାତକର୍ମ୍ମଂନୃକର୍ମ୍ମଭ୍ଯାଂ ଦଶମେ ମାସି ପୂର୍ଵଵତ। ଵହ୍ନି ସନ୍ଧୁକ୍ଷ୍ଯ ଦର୍ଭାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାନଂ ଗର୍ଭମଲାପହଂ
ଦଶମ ମାସରେ ପୂର୍ବବତ ଜାତକ ଓ ନୃକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ; କୁଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଗର୍ଭ ମଳ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୁଵର୍ଣବନ୍ଧନଂ ଦେଵ୍ଯା କୃତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ସଦ୍ଯଃ ସୂତକନାଶାଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦସ୍ତ୍ରଵାରିଣା
ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସୂତକ ତୁରନ୍ତ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଜଳରେ ଛିଟାଇବା ଉଚିତ।
କୁମ୍ଭନ୍ତୁ ଵହିରସ୍ତ୍ରେଣ ତାଡଯେଦ୍ଵର୍ମ୍ମଣୋକ୍ଷଯେତ୍। ଅସ୍ତ୍ରେଣୋତ୍ତରପୂର୍ଵ୍ଵାଗ୍ରାନ୍ମେଖଲାସୁ ଵହିଃ କୁଶାନ୍
କୁମ୍ଭକୁ ବାହ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ଏହାକୁ କବଚ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ମେଖଳାର ବାହାରେ କୁଶ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଆସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତେଷୁ ହୃଦା ପରିଧିଵିସ୍ତରଂ। ଵକ୍ତାଣାମସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରେଣ ତତୋ ନାଲାପନ୍ତୁତ୍ତଯେ
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖି ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତୃତ ପରିଧି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବକ୍ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ଡଣ୍ଡର ଶିରାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସମିଧଃ ପଞ୍ଚ ହୋତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାନ୍ତେ ମୂଲେ ଘୃତପ୍ଲୁତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶଙ୍କରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଞ୍ଚ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍
ଘୃତରେ ଭିଜା ପାଞ୍ଚଟି ସମିଦ୍ ଶିରା ଓ ମୂଳରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦୂର୍ଵାକ୍ଷତୈଶ୍ଚ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରିଧିସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀଶାନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତାନ୍ଵିଷ୍ଟରସ୍ଥାନନୁକ୍ରମାତ୍
ଦୂର୍ବା ଘାସର ତୀରେ ତୀରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ପରିଦକ୍ଷିଣା କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି ଏକ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ କ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚ।
ଅଗ୍ନେରଭିମୁଖୀଭୂତାନ୍ ନିଜଦିକ୍ଷୁ ହୃଦାର୍ଚ୍ଚଯେତ୍। ନିଵାର୍ଯ୍ଯ ଵିଘ୍ନସଙ୍ଘାତଂ ବାଲକଂ ପାଲଯିଷ୍ଯଥ
ଅଗ୍ନିକୁ ସାମ୍ନା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ହୃଦୟରେ ଭାବନା ସହିତ ପୂଜା କର; ବିଘ୍ନ ଦୂର କରି, ଶିଶୁକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।
ଶୈଵୀମାଜ୍ଞାମିମାନ୍ତେଷାଂ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତଦନନ୍ତରମ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ରୁକ୍ସ୍ରୁଵାଵୂର୍ଧ୍ଵଵଦନାଧୋମୁଖୈଃ କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣାଇଦେ; ଶ୍ରୁକ ଓ ଶ୍ରୁବା ନେଇ, ଏହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ରଖି, କ୍ରମକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ପ୍ରତାପ୍ଯାଗ୍ନୌ ତ୍ରିଧା ଦର୍ଭମୂଲମଧ୍ଯାଗ୍ରକୈଃ ସ୍ପୃଶେତ୍ । [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶ]ସ୍ପୃଷ୍ଟପ୍ରଦେଶେ ତୁ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଶିଵାତ୍ମକଂ
ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ତାହାର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରା ଛୁଇଁ; କୁଶ ଘାସ ଛୁଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କର।
କ୍ରମାତ୍ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ହାଂ ହୀଂ ହୂଂ ସଂ ରଵୈଃ କ୍ରମାତ୍। ସ୍ରୁଚି ଶକ୍ତିଂ ସ୍ରୁଵେ ଶମ୍ଭୁଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯାଣୁନା
କ୍ରମକ୍ରମେ 'ହାଁ', 'ହୀଁ', 'ହୂଁ', 'ସଂ' ଅକ୍ଷରରେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଶ୍ରୁଚିରେ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୁବାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ହୃଦୟର ଅଣୁ ସହିତ ରଖ।
ତ୍ରିସୂତ୍ରୀଵେଷ୍ଟିତଗ୍ରୀଵୌ ପୂଜିତୌ କୁସୁମାଦିଭିଃ। କୁଶାନାମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ତୌ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ
ତିନି ଧାଗା ଗଳାରେ ପିରି, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରି, ସେମାନଙ୍କୁ କୁଶ ଉପରେ, ନିଜ ଡାହାଣ ପାଖରେ ରଖ।
ଗଵ୍ଯମାଜ୍ଯଂ ସମାଦାଯ ଵୀକ୍ଷଣାଦିଵିଶୋଧିତଂ। ସ୍ଵକାଂ ବ୍ରହ୍ମମଯୀଂ ମୂର୍ତ୍ତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯାଦାଯ ତଦ୍ଘୃତଂ
ଗାଈର ଘିଅ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନେ; ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଇ ଘିଅ ନେ।
କୁଣ୍ଡସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ହୃଦାଵର୍ତ୍ଯଂ ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵାଗ୍ନିଗୋଚରେ। ପୁନର୍ଵ୍ଵିଷ୍ଣୁମଯୀଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଘୃତମୀଶାନଗୋଚରେ
କୁଣ୍ଡର ଉପରେ, ହୃଦୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ଘିଅକୁ ଘୁରାଇ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ରଖ; ପୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନ ସ୍ଥାନରେ ଦିଅ।