ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଆତ୍ମାନଂ ସନ୍ନିଧୀକୃତ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଦିପରିଵାରକାନ୍। ସ୍ଵନାମ୍ନା ସ୍ଥାପଯେଦନ୍ଯାନାଯୁଧାଦୀନ୍ ସ୍ଵମୁଦ୍ରଯା

ଆତ୍ମାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ନିକଟରେ ରଖି, ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନାମ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ସହିତ ସ୍ଥାପନ କର।

ଯାତ୍ରାଵର୍ଷାଦିକଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜ୍ଞେଯଃ ସ୍ନ୍ନିହିତୋ ହରିଃ। ନତ୍ଵା ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ୍ତଵାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଜପ୍ତ୍ଵା ଚାଷ୍ଟାକ୍ଷରାଦିକମ୍

ଯାତ୍ରା ଓ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଜଣା; ନମସ୍କାର କରି, ସ୍ତୁତି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କର।

ଚଣ୍ଡପ୍ରଚଣ୍ଡୌ ଦ୍ଵାରସ୍ଥୌ ନିର୍ଗତ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍‌ଗୁରୁଃ। ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡପମାସାଦ୍ଯ ଗରୁଡଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍

ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡା ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ବାହାରିବେ; ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡପରେ ପହଞ୍ଚି, ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା କରିବେ।

ଦିଗୀଶାନ୍ ଦିଶି ଦେଵାଶ୍ଚଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଶିକଃ। ଵିଶ୍ଵକ୍‌ସେନଂ ତୁ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରାଦି ପୂଜଯେତ୍

ଶିକ୍ଷକ ଦିଗର ରକ୍ଷକ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦିଗରେ ଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜା କରିବେ; ବିଶ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ସହ ପୂଜା କରିବେ।

ସର୍ଵପାର୍ଷଦକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ବଲିଂ ଭୂତେଭ୍ଯ ଅର୍ପଯେତ୍। ଗ୍ରାମଵସ୍ତ୍ରସୁଵର୍ଣାଦି ଗୁରଵେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦେତ୍

ସମସ୍ତ ପାର୍ଷଦ ଓ ଭୂତମାନେଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେବେ; ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ବସ୍ତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବେ।

ଯାଗୋପଯୋଗିଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ଯମାଚାର୍ଯ୍ଯାଯ ନରୋର୍ପଯେତ୍। ଆଚାର୍ଯ୍ଯାଦକ୍ଷିଣାର୍ଦ୍ଧନ୍ତୁ ଋତ୍ଵିଗଭ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦେତ୍

ଯାଗ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ; ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ଋତ୍ବିଜମାନେଙ୍କୁ ଦେବେ।

ଅନ୍ଯେବ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୋଜଯେଦ୍‌ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତତଃ। ଅଵାରିତାନ୍ ଫଲାନ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଜମାନାଯ ଵୈଗୁରୁଃ

ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବେ, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବେ; ତାପରେ, ଯଜମାନଙ୍କୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଫଳ ଦେବେ, ବୈଷ୍ଣବ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ।

ଵିଷ୍ଣୁଂ ନଯେତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଚାତ୍ମନା ସକଲଂ କୁଲମ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେଵାନାମେଷ ସାଧାରଣୋ ଵିଧିଃ। ମୂଲମନ୍ତ୍ରାଃ ପୃଥକ୍ ତେଷା ଶେଷଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ ସମାନକମ୍

ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପରିବାର ସହ ନେଇଯିବେ; ଏହି ପଦ୍ଧତି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ସାଧାରଣ; ତାଙ୍କର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକାକା।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ସମୁଦାଯେନ ଦେଵାଦେଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପ୍ରଵଦାମି ତେ। ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପ୍ରଥମଂ ତଥା ଦେଵୀଗଣସ୍ଯ ଚ

ଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପଦ୍ଧତି ଏକାତ୍ମଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ପ୍ରଥମେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଦେବୀଗଣଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଥା କହିବି।

ପୂର୍ଵଵତ୍ ସକଲଂ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ମଣ୍ଡପସ୍ନପନାଦିକମ୍ । ଭଦ୍ରପୀଠେଶ୍ରିଯଂ ନ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେଦଷ୍ଟ ଵୈ ଘଟା

ପୂର୍ବର ପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ମଣ୍ଡପ ଓ ସ୍ନାନ ଆଦି କରିବା; ଭଦ୍ରପୀଠରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ରଖି, ଅଠ ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରିବା।

ଘୃତେନାଭ୍ଯଜ୍ଯ ମୂଲେନ ସ୍ନପଯେତ୍ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯକୈଃ। ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଂ ହରିଣୀ ନେତ୍ରେ ଚୋନ୍ମୀଲଯେଚ୍ଛ୍ରିଯାଃ

ଘୃତ ଓ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଉ; ହିରଣ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ଓ ହରିଣୀ ନୟନ ଥିବା ଶ୍ରୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିବା।

ତନ୍ମ ଆଵହ ଇତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାନ୍ମଧୁରତ୍ରଯମ୍। ଅଶ୍ଵପୂର୍ଵେତି ପୂର୍ଵେଣ ତାଂ କୁମ୍ଭେନାଭିଷେଚଯେତ୍

‘ତନ୍ମେ ଆବହ’ ମନ୍ତ୍ର କହି, ତିନି ପ୍ରକାର ମିଠା ଦେବା; ‘ଅଶ୍ୱପୂର୍ବ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବର ପରି ଘଟ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା।

କାମୋସ୍ମିତେତି ଯାମ୍ଯେନ ପଶ୍ଚିମେନାଭିଷେଚଯେତ୍। ଚନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଭାସାମୁଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯାଦ୍ତ୍ଯଵର୍ଣେତି ଚୋତ୍ତରାତ୍

‘କାମୋସ୍ମି’ ମନ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଅଭିଷେକ; ‘ଚନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଭାସାମ’ ଓ ‘ତ୍ୟବର୍ଣ’ ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ।

ଉପୈତୁ ମେତି ଚାଗ୍ନେଯାତ୍ କ୍ଷୁତ୍‌ପିପାସେତି ନୈର୍ଋତାତ୍। ଗନ୍ଧଦ୍ଵାରେତି ଵାଯଵ୍ଯାଂ ମନସଃ କମମାକୃତିମ୍

‘ଉପୈତୁ ମେ’ ମନ୍ତ୍ର ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରୁ, ‘କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ’ ନୈୃତ ଦିଗରୁ; ‘ଗନ୍ଧଦ୍ୱାରେ’ ଭାୟବ୍ୟ ଦିଗରୁ, ମନର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଆକୃତି ତିଆରି କରିବା।

ଈଶାନକଲଶେନୈଵ ଶିରଃ ସୌଵର୍ଣକର୍ଦ୍ଦମାତ୍। ଏକାଶୀତିଘଟୈଃ ସ୍ନାନଂ ମନ୍ତ୍ରେଣାପଃ ସୃଜନ୍ କ୍ଷିତିମ୍

ଈଶାନ ଘଟ ଦ୍ୱାରା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଟି ଦେଇ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରିବା; ଏକାଶୀଘଟ ଦ୍ୱାରା, ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଜଳ ତିଆରି କରି ଭୂମିକୁ ଛିଟିବା।

ଆଦ୍‌ର୍ଦ୍ରାଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ଗନ୍ଧୈରାଦ୍‌ର୍ଦ୍ରାମିତ୍ଯାଦିପୁଷ୍ପକୈଃ। ତନ୍ମଯାଵହ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଯ ଆନନ୍ଦ ଋ ଚାଖିଲମ୍

ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇ ଭିଜା ପଦ୍ମ ଓ ଭିଜା ଫୁଲ ଦେବା; ‘ତନ୍ମୟାବହ’ ମନ୍ତ୍ର ଓ ‘ୟ ଆନନ୍ଦ’ ଋଚା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ।

ଶାଯନ୍ତୀଯେନ ଶଯ୍ଯାଯାଂ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନ ଚ ସନ୍ନିଧିମ୍। ଲକ୍ଷ୍ମୀଵୀଜେନ ଚିଚ୍ଛକ୍ତିଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ପୁନଃ

ଶାୟନ୍ତୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଶୟ୍ୟାରେ, ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତି; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି, ପୁନଃ ପୂଜା କରିବା।

ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନ ମଣ୍ଡପେଥ କୁଣ୍ଡେଷ୍ଵବ୍ଜାନି ହୋମଯେତ୍। କରଵୀରାଣି ଵା ହତ୍ଵା ସହସ୍ରଂ ଶତମେଵ ଵା

ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ପଠି ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ କୁଣ୍ଡରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍; କିମ୍ବା କରବୀର ଫୁଲ ଏକାଠା କରି, ହଜାରଟି କିମ୍ବା ଶତଟି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଗୃହୋପକରଣାନ୍ତାଦି ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନୈଵ ଚାର୍ପଯେତ୍। ତତଃ ପ୍ରାସାଦସଂସ୍କାରଂ ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ପୂର୍ଵଵତ୍

ଘର ଦେଉଁସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ପଠି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ପରେ ପୂର୍ବର ପରି ଦେଉଳର ସମସ୍ତ ପୂଜା ବିଧି କରିବା ଉଚିତ୍।

ମନ୍ତ୍ରେଣ ପିଣ୍ଡିକାଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ତତଃ ଶ୍ରିଯଃ । ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନ ଚ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ପୂର୍ଵଵତ୍ ପ୍ରତ୍ଯୃଚଂ ଜପେତ୍

ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପିଠିକା ତିଆରି କରି, ତାପରେ ଶ୍ରୀଙ୍କର ବିଶେଷ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ପଠି ପୂର୍ବର ପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଉପସ୍ଥିତି ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଚିଚ୍ଛକ୍ତିଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ତୁ ମୂଲାତ୍ ସାନ୍ନିଧ୍ଯକଂ ଚରେତ୍। ଭୂସ୍ଵର୍ଣଵସ୍ତ୍ରଗୋନ୍ନାଦି ଗୁରଵେ ବ୍ରହ୍ମଣେର୍ପଯେତ୍। ଏଵଂ ଦେଵ୍ଯୋଽଖିଲାଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାଵାହ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗାଦି ଭାଵଯେତ୍

ଚେତନାଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି, ମୂଳରୁ ଉପସ୍ଥିତି ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଭୂସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଗଉ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ ଓ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ତାପରେ ଥିବା ବୋଲି ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍ ଅଧ୍ଯାଯଃ ୭୧- ଗଣେଶପୂଜାଵିଧିଃ ଅଥ ଏକସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଗଣପୂଜାଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିର୍ଵିଘ୍ନାମଖିଲାର୍ଥଦାମ୍ । ଗଣାଯ ସ୍ଵାହା ହୃଦଯମେକଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯ ଵୈ ଶିରଃ

ଏହା ହେଉଛି ଏକାସପ୍ତତି ଅଧ୍ୟାୟ: ଗଣେଶ ପୂଜା ବିଧି। ଏବେ ମୁଁ ଗଣେଶ ପୂଜା ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। 'ଗଣାକୁ ସ୍ୱାହା'—ଏହା ହୃଦୟ ପାଇଁ; 'ଏକଦନ୍ତକୁ'—ଏହା ମୁଣ୍ଡ ପାଇଁ।

ଗଜକର୍ଣିନେ ଚ ଶିଖା ଗଜଵକ୍ତ୍ରାଯ ଵର୍ଗ ଚ । ମହୋଦରାଯ ସ୍ଵଦନ୍ତହସ୍ତାଯାତି ତଥାସ୍ତ୍ରକମ୍

'ଗଜକର୍ଣ୍ଣି'—ଏହା ଶିଖା ପାଇଁ; 'ଗଜବଦନ'—ଏହା ଗଣା ପାଇଁ; 'ମହୋଦର', 'ସ୍ୱଦନ୍ତ', 'ହସ୍ତ'—ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥିତି।

ଗଣୋ ଗୁରୁଃ ପାଦୁକା ଚ ଶକ୍ତ୍ଯନନ୍ତୌ ଚ ଧର୍ମକଃ । ମୁଖ୍ଯାସ୍ଥିମଣ୍ଡଲଂ ଚାଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଚ୍ଛଦନମର୍ଚଯେତ୍

ଗଣା ହେଉଛନ୍ତି ଗୁରୁ, ପାଦୁକା, ଦୁଇ ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମ; ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ଥିମଣ୍ଡଳକୁ ତଳେ ଓ ଉପର ଆବରଣକୁ ଉପସ୍ଥିତି କରିବା ଉଚିତ୍।

ପଦ୍ମକର୍ଣିକଵୀଜାଂଶ୍ଚ ଜ୍ଵାଲିନୀଂ ନନ୍ଦଯାର୍ଚଯେତ୍ । ସୂର୍ଯେଶା କାମରୂପା ଚ ଉଦଯା କାମଵର୍ତିନୀ

ପଦ୍ମକର୍ଣ୍ଣିକା ବୀଜ ଓ ଜ୍ୱାଳିନୀକୁ ନନ୍ଦା ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ସୂର୍ଯ୍ୟେଶା, କାମରୂପା, ଉଦୟା ଓ କାମବର୍ତିନୀକୁ ମଧ୍ୟ।

ସତ୍ଯା ଚ ଵିଘ୍ନନାଶା ଚ ଗ୍ରାସନଂ ଗନ୍ଧମୃତ୍ତିକା । ଯଂ ଶୋଷୋ ରଂ ଚ ଦହନଂ ପ୍ଲଵୋ ଲଂ ଵଂ ତଥାମୃତମ୍

ସତ୍ୟା ଓ ବିଘ୍ନନାଶା, ଭୋଗ, ସୁଗନ୍ଧ ମାଟି; 'ୟଂ', 'ଶୋଷ', 'ରଂ', 'ଦହନ', 'ପ୍ଲବ', 'ଲଂ', 'ବଂ', ଏବଂ 'ଅମୃତ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଲମ୍ବୋଦରାଯ ଵିଦ୍ମହେ ମହୋଦରାଯ ଧୀମହି ତନ୍ନୋ ଦନ୍ତୀ ପ୍ରଚୋଦଯାତ୍ ॥ ଗଣପତିର୍ଗଣାଧିପୋ ଗଣେଶୋ ଗଣନାଯକଃ। ଗଣକ୍ରୀଡୋ ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡ ଏକଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୋଦରଃ

'ଲମ୍ବୋଦରକୁ ଜାଣିବା', 'ମହୋଦରକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା', 'ଦନ୍ତୀ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁ'। ଗଣପତି, ଗଣାଧିପ, ଗଣେଶ, ଗଣନାୟକ, ଗଣାରେ ଖେଳୁଥିବା, ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ, ଏକଦନ୍ତ, ମହୋଦର।

ଗଜଵକ୍ତ୍ରୋ ଲମ୍ବକୁକ୍ଷିର୍ଵିକଟୋ ଵିଘ୍ନନାଶନଃ। ଧୂମ୍ରଵର୍ଣା ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ପୂଜ୍ଯା ଗଣପତେଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଗଜବଦନ, ଲମ୍ବକୁକ୍ଷି, ବିକଟ, ବିଘ୍ନନାଶକ; ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗଣପତି ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ଏଵଂ ତାକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନୃହରେସ୍ତଥା। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵିଷ୍ଣୁଵତ୍ କାର୍ଯା ସ୍ଵସ୍ଵମନ୍ତ୍ରେଣ ତାଂ ଶ୍ରୃଣୁ

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଏଭଳି ତାକ୍ଷ୍ୟର ଚକ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନୃହରିଙ୍କର ସ୍ଥାପନ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍—ସେଥିରେ ଶୁଣ।