ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଉଵାଚ ମାଂ ଯଥା ରାମୋ ନଯେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ତଥା କୁରୁ। କାକାକ୍ଷିପାତନକଥାମ୍ପ୍ରତିଯାହି ହି ଶୋକହ

ସେ ମୋତେ କହିଲେ, 'ରାମ ଯେପରି ଦ୍ରୁତ ମୋତେ ନେଇଯିବେ, ସେପରି କର; କାକର ଆକ୍ରମଣ କଥା କହିଦିଅ, ଓ ଶୋକ ଦୂର କର।'

ମଣିଂ କଥାଂ ଗୃହୀତ୍ଵାହ ହନୂମାନ୍ନେଷ୍ଯତେ ପତିଃ । ଅଥଵା ତେ ତ୍ଵାରା କାଚିତ୍ ପୃଷ୍ଠମାରୁହ ମେ ଶୁଭେ

ମଣି ଓ କଥା ନେଇ, ହନୁମାନ କହିଲେ, 'ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଆସିବେ'; କିମ୍ବା କୌଣସି ମହିଳା ମୋ ପିଠିରେ ଚଢ଼ିପାରନ୍ତି, ଶୁଭେ।

ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ସସୁଗ୍ରୀଵଞ୍ଚ ରାଘଵମ୍ । ସୀତାଽବ୍ରଵଲୀଦ୍ଧନୂମନ୍ତଂ ନଯତାଂ ମାଂ ହି ରାଘଵଃ

ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖେଇବି; ସୀତା କହିଲେ, 'ହନୁମାନ, ମୋତେ ରାଘବଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ।'

ହନୂମାନ୍ ସ ଦଶଗ୍ରୀଵଦର୍ଶନୋପାଯମାକରୋତ୍। ଵନଂ ବଭଞ୍ଚ ତତ୍ପାଲାନ୍ ହତ୍ଵା ଦନ୍ତନଖାଦିଭିଃ

ହନୁମାନ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉପାୟ କଲେ; ସେ ଅଟବା ଭାଙ୍ଗି, ତାହାର ରକ୍ଷକମାନେକୁ ଦାନ୍ତ, ନଖ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ।

ହତ୍ଵା ତୁ କିଙ୍କରାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରିସୁତାନପି। ପୁତ୍ରମକ୍ଷଂ କୁମାରଞ୍ଚ ଶକ୍ରଜିଚ୍ଚବବନ୍ଧ ତମ୍

ସମସ୍ତ କିଙ୍କର ଓ ସପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରମାନେକୁ ମାରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତା ଅକ୍ଷ ପୁତ୍ରକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

ନାଗପାଶେନ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ରାଵଣମ୍। ଉଵାଚ ରାଵଣଃ କସ୍ତ୍ଵଂ ମାରୁତିଃ ପ୍ରାହ ରାଵଣମ୍

ନାଗପାଶରେ ବାନ୍ଧି, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ରାବଣ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ?' ମାରୁତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ରାମଦୂତୋ ରାଘଵାଯ ସୀତାଂ ଦେହି ମରିଷ୍ଯସି। ରାମବାଣୈର୍ହତଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଲଙ୍କାସ୍ଥୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଧ୍ରୁଵମ୍

'ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ। ସୀତାଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଦିଅ, ନହେଲେ ତୁମେ ମରିଯିବ। ନିଶ୍ଚୟ, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ତୁମେ ଓ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ।'

ରାଵଣୋ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵିଭୀଷଣନିଵାରିତଃ। ଦୀପଯାମାସ ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ଦୀପ୍ତପୁଚ୍ଛଃ ସ ମାରୁତିଃ

ରାବଣ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ତାପରେ ମାରୁତିଙ୍କ ଲାଙ୍ଗୁଳକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଲାଙ୍ଗୁଳ ସହିତ ରହିଲେ।

ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତାଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତାମ। ସମୁଦ୍ରପାରମାଗମ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍

ଲଙ୍କା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦହିଦେଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସମୁଦ୍ର ପାର କରି ଫେରି ଆସି, 'ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି' ବୋଲି କହିଲେ।

ଅଙ୍ଗଦାଦୀନଙ୍ଗଦାଦ୍ଯୈଃ ପୀତ୍ଵା ମଧୁଵନେ ମଧୁ। ଜିତ୍ଵା ଦଧିମୁଖାଦୀଂଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଽବ୍ରଵନ୍

ଅଙ୍ଗଦ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ, ମଧୁବନରେ ମଧୁ ପିଇଲେ। ଦଧିମୁଖ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହାରିଗଲେ, ତାପରେ ସେମାନେ କହିଲେ,

ଦୃଷ୍ଟା ସୀତେତି ରାମୋଽପି ହୃଷ୍ଟଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମାରୁତିମ୍। କଥଂ ଦୃଷ୍ଟା ତ୍ଵଯା ସୀତା କିମୁଵାଚ ଚ ମାମ୍ପ୍ରତି

'ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି'। ଏହା ଶୁଣି ରାମ ଖୁସି ହେଇ, ମାରୁତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କିପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲ? ସେ ମୋ ପାଇଁ କଣ କହିଲେ?'

ସୀତାକଥାମୃତେନୈଵ ସିଞ୍ଚ ମାଂ କାମଵହ୍ନିଗମ୍। ହନୂମାନବ୍ରଵୋଦ୍ରାମଂ ଲଙ୍ଘଯିତ୍ଵାଽବ୍ଧିମାଗତଃ

'ସୀତାଙ୍କ କଥାର ଅମୃତରେ ମୋତେ ଭିଜାଇଦିଅ, ଯାହା ଆଶାର ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ'। ମାରୁତି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ଲାଘି ଏଠାକୁ ଆସିଛି।'

ସୀତାଂ ଦୃଷ୍ଠ୍ଵା ପୁରୀଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ସୀତାମଣିଂ ଗୃହାଣ ଵୈ। ହତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ରାଵଣଂ ସୀତାଂ ପ୍ରାସ୍ଯସେ ରାମ ମା ଶୁଚଃ

'ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହି ପୁରୀକୁ ଦହିଦେଲି, ସୀତାମଣି ନିଅ। ରାବଣଙ୍କୁ ମାରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରେଇ ପାଇବ। ରାମ, ଦୁଃଖ କରନି।'

ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ ମଣିଂ ରାମୋ ରୁରୋଦ ଵିରହାତୁରଃ । ମଣିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାନକୀ ମେ ଦୃଷ୍ଟା ସୀତା ନଯସ୍ଵ ମାମ୍

ମଣି ନେଇ, ରାମ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ମଣି ଦେଖି କହିଲେ, 'ଜାନକୀକୁ ଦେଖାଯାଇଛି। ସୀତା, ମୋତେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯା।'

ତଥା ଵିନା ନ ଜୀଵାମି ସୁଗ୍ରୀଵାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରବୋଧିତଃ। ସମୁଦ୍ରତୀରଂ ଗତଵାନ୍ ତତ୍ର ରାମଂ ଵିଭୀଷଣଃ

'ତାଙ୍କ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବିନି।' ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ସେ ସମୁଦ୍ରତୀରକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ ମିଶିଲେ।

ଗତସ୍ତିରସ୍କୃତୋ ଭ୍ରାତ୍ରା ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା। ରାମାଯ ଦେହି ସୀତାଂ ତ୍ଵମିତ୍ଯୁକ୍ତେନାସହାଯଵାନ୍

ଦୁଷ୍ଟ ଭାଇ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇ, ସେ ଆସିଥିଲେ। 'ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅ' ବୋଲି କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏକା ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ବିହୀନ ଥିଲେ।

ରାମୋ ଵିଭୀଷଣଂ ମିତ୍ରଂ ଲଙ୍କୈଵର୍ଯେଽଭ୍ଯଷେଚଯତ୍। ସମୁଦ୍ରଂ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ମାର୍ଗଂ ଯଦା ନାଯାତ୍ତଦା ଶରୈଃ

ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ମିତ୍ର କରି, ଲଙ୍କାର ରାଜା କରିଦେଲେ। ସମୁଦ୍ର ରାସ୍ତା ଦେଲାନି, ତେଣୁ ରାମ ବାଣରେ ତାକୁ ଭେଦିଦେଲେ।

ଭେଦଯାମାସ ରାମଞ୍ଚ ଉଵାଚାବ୍ଧି ସମାଗତଃ। ନଲେନ ସେତୁଂ ବଦ୍‌ଧ୍ଵାବ୍ଧୌ ଲଙ୍କାଂ ଵ୍ରଜ ଗଭୀରକଃ

ରାମ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭେଦିଲେ। ସମୁଦ୍ର ଦେଖାଦେଲା, ଏବଂ କହିଲା: 'ନଳ ସହିତ ସେତୁ ବନ୍ଧ, ଏହି ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଲଙ୍କାକୁ ଯାଅ, ଗଭୀର।'

ଅହଂ ତ୍ଵଯା କୃତଃ ପୂର୍ଵଂ ରାମୋଽପି ନଲସେତୁନା। କୃତେନ ତରୁଶୈଲାଦ୍ଯୈର୍ଗତଃ ପାରଂ ମହୋଦଧେଃ

'ତୁମକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ରାମ ମଧ୍ୟ, ନଳଙ୍କ ସେତୁ ଦ୍ୱାରା, ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଦେଇ ମହାସମୁଦ୍ର ପାର କରିଥିଲେ।'

ନାରଦ ଉଵାଚ ରାମୋକ୍ତଞ୍ଚାଙ୍ଗଦୌ ଗତ୍ଵା ରାଵଣଂ ପ୍ରାହ ଜାନକୀ। ଦୀଯତାଂ ରାଘଵାଯାଶୁ ଅନ୍ଯଥା ତ୍ଵଂ ମରିପ୍ଯସି

ନାରଦ କହିଲେ: 'ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅଙ୍ଗଦ ଗଲେ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଜାନକୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ରାଘବଙ୍କୁ ଦିଅ, ନହେଲେ ତୁମେ ମରିଯିବ।''

ରାଵଣୋ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯୁକ୍ତଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମୋଦ୍ଧତରାକ୍ଷସଃ। ରାମଯାହ ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ଯୁଦ୍ଧମେକଂ ତୁ ମନ୍ଯତେ

ରାବଣ ମାରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। ଦଶମୁଖୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ କେବଳ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହେଁ।'

ରାମୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ସକପିରାଯଯୌ। ଵାନରୋ ହନୁମାନ ମୈନ୍ଦୋ ଦ୍ଵିଵିଦୌ ଜାମ୍ବଵାନ୍ନଲଃ

ଏହା ଶୁଣି, ରାମ ବନର ମାନଙ୍ଗ ନେଇ ଲଙ୍କାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଗଲେ। ବନର ମାଧ୍ୟରେ ମାରୁତି, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ଜାମ୍ବବାନ୍, ନଳ ଥିଲେ।

ନୀଲସ୍ତାରୋଙ୍ଗଦୋ ଧୂଭ୍ରଃ ସୁଷେଣଃ କେଶରୀ ଗଯଃ। ପନସୋ ଵିନତୋ ରମ୍ଭଃ ଶରଭଃ କଥନୋ ବଲୀ

ନୀଳ, ତାରା, ଅଙ୍ଗଦ, ଧୂଭ୍ର, ସୁଷେଣ, କେଶରୀ, ଗୟା, ପନସ, ବିନତ, ରମ୍ଭା, ଶରଭ, କଥନ ଓ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ।

ଗଵାକ୍ଷୋ ଦଧିଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଗଵଯୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵ ଏତୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ହ୍ଯସଙ୍ଖ୍ଯକୈଃ

ଗଭାକ୍ଷ, ଦଧିବକ୍ତ୍ର, ଗଭୟ, ଗନ୍ଧମାଦନ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ଅନେକ ଅନେକ ବାନର ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ରକ୍ଷସାଂ ଵାନରାଣାଞ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧଂ ସଙ୍କୁଲମାବଭୌ। ରାକ୍ଷସା ଵାନରାଞଜଘ୍ନୁଃ ଶରଶକ୍ତିଗଦାଦିଭିଃ

ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାକ୍ଷସମାନେ ତୀର, ବଣ, ଗଦା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାନରମାନୋକୁ ଆଘାତ କଲେ।

ଵାନରା ରାକ୍ଷସାଞ୍ ଜଘ୍ନୁର୍ନଖଦନ୍ତଶିଲାଦିଭିଃ। ହସ୍ତ୍ଥଶ୍ଵରଥପାଦାତଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ବଲଂ ହତମ୍

ବାନରମାନେ ନିଜ ନଖ, ଦାନ୍ତ, ପାଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ରାକ୍ଷସମାନୋକୁ ମାରିଦେଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତି ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା।

ହନୂମାନ୍ ଗିରିଋଙ୍ଗେଣ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷମଵଧୀଦ୍ରିପୁମ୍। ଅକମ୍ପନଂ ପ୍ରହସ୍ତଞ୍ଚ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତଂ ନୀଲ ଆଵଧୀତ୍

ହନୁମାନ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉଠାଇ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷକୁ ମାରିଦେଲେ। ନୀଳ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅକମ୍ପନ ଓ ପ୍ରହସ୍ତକୁ ମାରିଦେଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରଜିଚ୍ଛରବନ୍ଧାଚ୍ଚ ଵିମୁକ୍ତୌ ରାମଲକ୍ଷମଣୌ। ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସନ୍ଦର୍ଶନାଦ୍ ବାଣୈର୍ଜଘ୍ନନୂ ରାକ୍ଷସଂ ବଲମ୍

ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ତୀରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ତୀରରେ ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେଲେ।

ରାମଃ ଶରୈର୍ଜର୍ଜରିତଂ ରାଵଣଞ୍ଚାକରୋଦ୍ରଣେ। ରାଵଣଃ କୁମ୍ବକର୍ଣଞ୍ଚ ବୌଧଯାମାସ ଦୁଃ ଖିତଃ

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ତୀରରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଘାତ କଲେ। ଦୁଃଖିତ ରାବଣ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ।