ସୁମୁଖୀ ଚ ଵିଡାଲାକ୍ଷୀ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସ୍କନ୍ଦୋ ମଯୁରଗଃ। ସ୍ଵାମୀ ଶାଖୋ ଵିଶାଖଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଭୁଜୋ ବାଲରୂପଧୃକ୍
ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଓ ବିଡାଳ ଆଖି ଅଛି; ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମୟୂର ଉପରେ ରହିଥିବା ସ୍କନ୍ଦ ଅଛନ୍ତି। ସ୍ୱାମୀ, ଶାଖା ଓ ବିଶାଖା ଦୁଇ ହାତରେ, ଶିଶୁ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଦକ୍ଷେ ଶକ୍ତିଃ କୁକ୍କୁଟୋଥ ଏକଵକ୍ତ୍ରୋଥ ଷଣ୍ମୁଖଃ। ଷଡ୍ଭୁଜୋ ଵା ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଗ୍ରାମେରଣ୍ଯେ ଦ୍ଵିବାହୁକଃ
ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶକ୍ତି ଓ କୁକୁଡ଼ି ଅଛି; କେବେ ଏକ ମୁହଁ, କେବେ ଛଅ ମୁହଁ; ଛଅ ହାତ, ଗ୍ରାମରେ ଦ୍ୱାଦଶ ହାତ, ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଇ ହାତ।
ଶକ୍ତୀଷୁପାଶନିସ୍ତ୍ରିଂଶତୋତ୍ରଦୋସ୍ତର୍ଜନୀଯୁତଃ। ଶକ୍ତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତେଷୁ ଷଟ୍ସୁ ଵାମେ କରେ ତଥା
ଶକ୍ତି, ବାଣ, ପାଶ, ତଳୱାର, ଢାଲ ଓ ଭୟ ଦେଉଥିବା ହାତ ଅଛି; ଡାହାଣ ହାତରେ ଶକ୍ତି, ବାମ ହାତରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଛଅ ହାତରେ।
ଶିଖିପିଚ୍ଛନ୍ଧତୁଃ ଖେଟଂ ପତାକାଭଯକୁକ୍କୁଟେ। କପାଲକର୍ତରୀଶୂଲପାଶେଭୃଦ୍ଯାମ୍ଯସୌମ୍ଯଯୋଃ
ମୟୂର ପିଛା ଶୋଭିତ, ତିନି ହାତରେ ଢାଲ, ପତାକା, ଭୟ ନାଶ କରୁଥିବା ହାତ ଓ କୁକୁଡ଼ି ଧରିଛନ୍ତି; ଉଗ୍ର ଓ ସାନ୍ତ ରୂପରେ, କପାଳ, ଚାକୁ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପାଶ ଧରିଛନ୍ତି।
ଗଜଚର୍ମ୍ମଭୃଦୂର୍ଧ୍ଵାସ୍ଯପାଦା ସ୍ଯାଦ୍ ରୁଦ୍ରଚର୍ଚିକା। ସୈଵ ଚାଷ୍ଟଭୁଜା ଦେଵୀ ଶିରୋଡମରୁକାନ୍ଵିତା
ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ମୁହଁ ଓ ପା ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ରୁଦ୍ରଚର୍ଚିକା; ଏହି ଦେବୀ ଅଷ୍ଟଭୁଜା, ମୁଣ୍ଡ ଓ କମର ବନ୍ଧା ଅଛି।
ତେନ ସା ରୁଦ୍ରଚାମୁଣ୍ଡା ନାଟେଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯଥ ନୃତ୍ଯତୀ। ଇଯମେଵ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀରୁପଵିଷ୍ଟା ଚତୁର୍ମୁଖୀ
ଏହିପରି ତିନି ରୁଦ୍ରଚାମୁଣ୍ଡା, ନାଟେଶ୍ୱରୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି।
ନୃଵାଜିମହିଷେଭାଂଶ୍ଚ ଖାଦନ୍ତୀ ଚ କରେ ସ୍ଥିତାନ୍। ଦଶବାହୁସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରା ଚ ଶସ୍ତ୍ରାସିଡମରୁତ୍ରିକମ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଧରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା ଓ ମହିଷ ଖାଇଯାନ୍ତି; ଦଶ ହାତ ଓ ତିନି ଆଖି, ଶସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଛନ୍ତି।
ବୀଭ୍ରତୀ ଦକ୍ଷିଣେ ହସ୍ତେ ଘଣ୍ଟାଂ ଚ ଖେଟକମ୍। ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗଂ ଚ ତ୍ରିଶୂଲଞ୍ଚ ସିଦ୍ଧଚାମୁଣ୍ଡକାହ୍ଵଯା
ଡାହାଣ ହାତରେ ଘଣ୍ଟା ଓ ଢାଲ ଧରିଛନ୍ତି; ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଏହି ଦେବୀ ସିଦ୍ଧଚାମୁଣ୍ଡା ନାମରେ ପରିଚିତ।
ସିଦ୍ଧଯୋଗେଶ୍ଵରୀ ଦେଵୀ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିକା। ଏତଦ୍ରୂପା ଭଵେଦନ୍ଯା ପାଶାଙ୍କୁଶଯୁତାରୁଣା
ସିଦ୍ଧଯୋଗେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା; ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଭୈରଵୀ ରୂପଵିଦ୍ଯା ତୁ ଭୁଜୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଯୁତା। ଏତାଃ ଶ୍ମଶାନଜା ରୌଦ୍ରା ଅମ୍ବାଷ୍ଟକମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଭୈରବୀ ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ବାରହ ହାତ ଅଛି; ଏହି ଅଷ୍ଟ ଉଗ୍ର ମାତା, ଶ୍ମଶାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଏଭଳି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
କ୍ଷମା ଶିଵାଵୃତା ଵୃଦ୍ଧା ଦ୍ଵିଭୁଜା ଵିଵୃତାନନା। ଦନ୍ତୁରା କ୍ଷେମକାରୀ ସ୍ଯାଦ୍ଭୂମୌ ଜାନୁକରା ସ୍ଥିତା
କ୍ଷମା, ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବୟସ୍କ ଏବଂ ଦୁଇଟି ହାତ ଥିବା, ମୁହଁ ଖୋଲିଥିବା, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଭଲରେ ହେବା ପାଇଁ ଭୂମିରେ ଘୁଞ୍ଚି ହାତ ଗୁଡିକୁ ଗୁଡିକୁ ଘୁଞ୍ଚି ରଖି ବସିଥାଏ।
ଯକ୍ଷିଣ୍ଯଃ ସ୍ତବ୍ଧଦୀର୍ଘାକ୍ଷାଃ ଶାକିନ୍ଯୋ ଵକ୍ରଦୃଷ୍ଟଯଃ । ପିଙ୍ଗାକ୍ଷାଃ ସ୍ଯୁର୍ମ୍ମହାରମ୍ଯା ରୂପିଣ୍ଯୋପ୍ସରସଃ ସଦା
ଯକ୍ଷିଣୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଗଢ଼ି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଶାକିଣୀମାନେ ଏକାଉଁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିଥିବା, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ବହୁତ ରମ୍ୟ ରୂପ ଥିବା, ସେମାନେ ସଦା ଦେବଙ୍ଗନା ଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ସାକ୍ଷମାଲୀ ତ୍ରିଶୂଲୀ ଚ ନନ୍ଦୀଶୋ ଦ୍ଵାରପାଲକଃ। thumb|ମହାକାଲ ମହାକାଲୋସିମୁଣ୍ଡୀ ସ୍ଯାଚ୍ଛୂଲଖେଟକଵାଂସ୍ତଥା
ମାଳା ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ନନ୍ଦୀ ଦ୍ୱାରରେ ରକ୍ଷା କରେ; ମହାକାଳ, କଟା ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ଶୂଳ ଏବଂ ଖେଟକ ଧରିଥାଏ।
କୃଶୋ ଭୃଙ୍ଗୀ ଚ ନୃତ୍ଯନ୍ ଵୈ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡସ୍ଥୂଲଖର୍ଵଵାନ୍। ଗଜଗୋକର୍ଣଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଯା ଵୀରଭଦ୍ରାଦଯୋ ଗଣାଃ
କ୍ରୁଶ ଭୃଙ୍ଗୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ମୋଟା ଏବଂ ଠିଆ ଲୋକ; ହାତୀ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମୁଖ ଥିବା ଗଣ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୀରଭଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ।
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣୋଷ୍ଟଦଶଦୋଃ ପାପରୋଗଂ ଵିଦାରଯନ୍। ଵଜ୍ରାସିଦଣ୍ଡଚକ୍ରେଷୁମୁଷଲାଙ୍କୁଶମୁଦ୍ଗରାନ୍
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ, ଦଶଟି ଓଷ୍ଠ ଓ ଦଶଟି ହାତ ଥିବା, ପାପ ଓ ରୋଗକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବଜ୍ର, ତଳୱାର, ଦଣ୍ଡ, ଚକ୍ର, ମୁଷଳ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଧରିଥାନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣେ ତର୍ଜନୀଂ ଖେଟଂ ଶକ୍ତିଂ ମୁଣ୍ଡଞ୍ଚ ପାଶକମ୍। ଚାପଂ ଘଣ୍ଟା କୁଠାରଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ତ୍ରିଶୂଲକମ୍
ଡାହାଣ ହାତରେ ତାଡ଼ି ଦେଉଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠି, ଢାଲ, ଶକ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଧରିଥାନ୍ତି; ଧନୁ, ଘଣ୍ଟା, କୁଠାର ଓ ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଥାନ୍ତି।
ଘଣ୍ଟାମାଲାକୁଲୋ ଦେଵୋ ଵିସ୍ଫୋଟକଵିମର୍ଦନଃ
ଘଣ୍ଟାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଦେବତା, ଭୟାନକ ଶକ୍ତିରେ ଭଙ୍ଗ ଓ ନାଶ କରିଥାନ୍ତି।
ଭଗଵାନୁଵାଚ ସସପ୍ତାଶ୍ଵେ ସୈକଚକ୍ରେ ରଥେ ସୂର୍ଯ୍ଯୋ ଦ୍ଵିପଦ୍ମଧୃକ୍। ମସୀଭାଜନଲେଖନ୍ଯୌ ବିଭ୍ରତ୍କୁଣ୍ଡୀ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ
ଭଗବାନ କହିଲେ: ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଚକ୍ର ଥିବା ରଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ଡାହାଣ ହାତରେ ଜଳପାତ୍ର, କଳମ ଓ କାଳି ଭାଣ୍ଡ ଧରିଥାଏ।
ଵାମେ ତୁ ପିଙ୍ଗଲୋ ଦ୍ଵାରି ଦଣ୍ଡଭୃତ୍ ସ ରଵେର୍ଗଣଃ। ବାଲଵ୍ଯଜନଧାରିଣ୍ଯୌ ପାର୍ଶ୍ଵେ ରାଜ୍ଞୀ ଚ ନିଷ୍ପ୍ରଭା
ବାମପଟେ ପିଙ୍ଗଳ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ରହିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏକ ଗଣ; ଦୁଇପଟେ ଦୁଇ ମହିଳା ପଙ୍ଖା ଧରିଥିବା, ଏବଂ ରାଣୀ ଅପ୍ରଭା ରହିଛି।
ଅଥଵାଶ୍ଵସମାରୂଢଃ କାର୍ଯ୍ଯ ଏକସ୍ତୁ ଭାସ୍କରଃ। ଵରଦା ଦ୍ଵ୍ଯବ୍ଜିନଃ ସର୍ଵେ ଦିକ୍ପାଲାସ୍ତ୍ରକରାଃ କ୍ରମାତ୍
ଅଥବା, ଭାସ୍କର ଏକା ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଥିବା; ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଦୁଇ ପଦ୍ମ ହାତରେ ଦେଇ, ଅନୁକ୍ରମରେ ରହିଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ଗରଶୂଲଚକ୍ରାଵ୍ଜଭୃତୋଗ୍ନ୍ଯାଦିଵିଦିକ୍ସ୍ଥିତାଃ। ସୂର୍ଯ୍ଯାର୍ଯମାଦିରକ୍ଷୋନ୍ତାଶ୍ଚତୁର୍ହସ୍ତା ଦ୍ଵିଷଡ୍ଦଲେ
ଦିଗ୍ଗୁଡିକରେ ଠିଆ ହୋଇ, ମୁଦ୍ଗର, ତ୍ରିଶୂଳ, ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆର୍ୟମା ଓ ଅନ୍ୟ ରକ୍ଷକମାନେ, ଚାରି ହାତ ଥିବା, ଦ୍ୱିଷଡ଼ଳ ପଦ୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଵରୁଣଃ ସୂର୍ଯନାମା ଚ ସହସ୍ରାଂଶୁସ୍ତଥାପରଃ । ଧାତା ତପନସଞ୍ଜ୍ଞଶ୍ଚ ସଵିତାଥ ଗଭସ୍ତିକଃ
ବରୁଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାମରେ, ଏକ ଅନ୍ୟ ସହସ୍ରାଂଶୁ; ଧାତା, ତପନ ନାମରେ, ସବିତା ଓ ଗଭସ୍ତିକ।
ରଵିଶ୍ଚୈଵାଥ ପର୍ଜ୍ଜନ୍ଯସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ମିତ୍ରୋଥ ଵିଷ୍ଣୁକଃ। ମେଷାଦିରାଶିସଂସ୍ଥାଶ୍ଚ ମାର୍ଗାଦିକାର୍ତ୍ତିକାନ୍ତକାଃ
ରବି, ପର୍ଜ୍ଜନ୍ୟ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମିତ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁକ; ମେଷ ଆଦି ରାଶିରେ ବସିଥିବା, ମାର୍ଗ ଆରମ୍ଭରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
କୃଷ୍ଣୋ ରକ୍ତୋ ମନାଗ୍ରକ୍ତଃ ପୀତଃ ପାଣ୍ଡରକଃ ସିତଃ। କପିଲଃ ପୀତଵର୍ଣଶ୍ଚ ଶୁକାଭୋ ଧଵଲସ୍ତଥା
କଳା, ଲାଲ, ଅଳ୍ପ ଲାଲ, ହଳଦୀ, ଫିକା, ଧଳା, କପିଳ, ହଳଦୀ ରଙ୍ଗ, ପିକ ରଙ୍ଗ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧଳା।
ଧୂମ୍ରୋ ନୀଲଃ କ୍ରମାଦ୍ଵର୍ଣାଃ ଶକ୍ତଯଃ କେଶରାଗ୍ରଗାଃ। ଇଡା ସୁଷୁମ୍ଣା ଵିଶ୍ଵାର୍ଚ୍ଚିରିନ୍ଦୁସଞ୍ଜ୍ଞା ପ୍ରମର୍ଦିନୀ
ଧୂମ୍ର ଓ ନୀଳ, ଏହି ରଙ୍ଗଗୁଡିକ କ୍ରମରେ; କିରଣର ଆଗରେ ଶକ୍ତିମାନେ ଇଡା, ସୁଷୁମ୍ନା, ବିଶ୍ୱାର୍ଚ୍ଚି, ଇନ୍ଦୁ ଓ ପ୍ରମର୍ଦ୍ଦିନୀ।
ଗ୍ରହର୍ଷଣୀ ମହାକାଲୀ କପିଲା ଚ ପ୍ରବୋଧନୀ। ନୀଲାମ୍ବରା ଘନାନ୍ତସ୍ଥା ଅମୃତାଖ୍ଯା ଚ ଶକ୍ତଯଃ
ଗ୍ରହର୍ଷଣୀ, ମହାକାଳୀ, କପିଳ ଓ ପ୍ରବୋଧିନୀ; ନୀଳାମ୍ବରା, ଘନରେ ବସିଥିବା, ଓ ଅମୃତ ନାମରେ — ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ।
ଵରୁଣାଦେଶ୍ଚ ତଦ୍ଵର୍ଣାଃ କେଶରାଗ୍ରେଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍। ତେଜଶ୍ଚଣ୍ଡୋମହାଵକ୍ରୋ ଦ୍ଵିଭୁଜଃ ପଦ୍ମଖଡ୍ଗଭୃତ୍
ବରୁଣ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ରଙ୍ଗଗୁଡିକୁ କିରଣର ଆଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ତେଜସ୍, ଭୟାନକ ଓ ବଡ଼, ଦୁଇ ହାତ ଥିବା, ପଦ୍ମ ଓ ତଳୱାର ଧରିଥାଏ।
କୁଣ୍ଡିକାକଜପ୍ଯମାଲୀନ୍ଦୁଃ କୁଜଃ ଶକ୍ତ୍ଯକ୍ଷମାଲିକଃ। ବୁଧଶ୍ଚାପାକ୍ଷପାଣିଃ ସ୍ଯାଜ୍ଜୀଵଃ କୁଣ୍ଡ୍ଯକ୍ଷମାଲିକଃ
କୁଣ୍ଡିକା, ଜପମାଳା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଧରିଥିବା; କୁଜ, ଶକ୍ତି ଓ ଅକ୍ଷମାଳା ଧରିଥିବା; ବୁଧ, ଧନୁ ଓ ଅକ୍ଷମାଳା ଧରିଥିବା; ଜୀବ, ଜଳପାତ୍ର ଓ ଅକ୍ଷମାଳା ଧରିଥିବା।
ଶୁକ୍ରଃ କୁଣ୍ଡ୍ଯକ୍ଷମାଲୀ ସ୍ଯାତ୍ କିଙ୍କିଣୀସୂତ୍ରଵାଞ୍ଛନିଃ । ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଧରୋ ରାହୁଃ କେତୁଃ ଖଡ୍ଗୀ ଚ ଦୀପଭୃତ୍
ଶୁକ୍ର ମାଟି ଘଡ଼ିର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି, ଘଣ୍ଟିର ଦାଗା ପିନ୍ଧି ହାର ଚାହାନ୍ତି; ରାହୁ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି, କେତୁ ତଳୱାର ଧରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଦୀପ ଉଠାଇଥାନ୍ତି।
ଅନନ୍ତସ୍ତକ୍ଷକଃ କର୍କ୍କଃ ପଦ୍ମୋ ମହାବ୍ଜଃ ଶଙ୍ଖକଃ। କୁଲିକଃ ସୂତ୍ରିଣଃ ସର୍ଵେ ଫଣଵକ୍ତ୍ରା ମହାପ୍ରଭାଃ ।। ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵଜ୍ରୀ ଗଜାରୂଢଶ୍ଲାଗଗୋଗ୍ନିଶ୍ଚ ଶକ୍ତିମାନ୍। ଯମୋ ଦଣ୍ଡୀ ଚ ମହିଷେ ନୈର୍ଋତଃ ଖଡ୍ଗଵାନ୍ କରେ
ଅନନ୍ତ, ତକ୍ଷକ, କର୍କ, ପଦ୍ମ, ମହାବ୍ଜ, ଶଂଖକ ଏବଂ କୁଳିକ—ଏହି ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି, ଫଣା ମୁଣ୍ଡ ରଖିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଭାସ୍କର୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।