ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ଅଷ୍ଟାରମବ୍ଜଂ ଵିଲିଖେତ୍ ଗୁର୍ଵାଦ୍ଯଂ ପୂର୍ଵଵଦ୍ଯଜେତ୍। ଅଷ୍ଟର୍ଣେନାସନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେନୈଵ ଚ ଶିଲାଂ ନ୍ଯସେତ୍

ଆଠ କିରଣ ଥିବା କମଳ ଆଙ୍କି, ପୂର୍ବବତ୍ ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜିବା; ଆଠ କିରଣ ଥିବା ଆସନ ଦେଇ, ସେହିପରି ଶିଳାକୁ ରଖିବା।

ପୂଜଯେଦ୍ଦଶଧା ତେନ ଗାଯତ୍ରୀଭ୍ଯାଂ ଜିତଂ ତଥା

ସେଥିରେ ଦଶ ପ୍ରକାରେ ପୂଜା କରିବା, ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଜିତା ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ଓଂ ରୂପଃ କେଶଵଃ ପଦ୍ମଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ। ନାରାଯଣଃ ଶଙ୍ଖପଦ୍ମଗଦାଚକ୍ରୀ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଓଁ। ରୂପ ହେଉଛନ୍ତି କେଶବ, ଯିଏ କମଳ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି; ନାରାୟଣ, ଶଂଖ, କମଳ, ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ସହ ଡାହାଣ ପାଖରେ।

ତତୋ ଗଦୀ ମାଧଵୋରିଶଙ୍ଖପଦ୍ମୀ ନମାମି ତମ୍। ଚକ୍ରକୌମୋଦକୀପଦ୍ମଶଙ୍ଖୀ ଗୋଵିନ୍ଦ ଊର୍ଜିତଃ

ତାପରେ ଗଦାଧାରୀ ମାଧବ, ଶଂଖ ଓ କମଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ; ଗୋବିନ୍ଦ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚକ୍ର, ଗଦା, କମଳ ଓ ଶଂଖ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ମୋକ୍ଷଦଃ ଶ୍ରୀଗଦୀ ପଦ୍ମୀ ଶଙ୍ଖୀ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଚକ୍ରଧୃକ୍। ଶଙ୍ଖଚକ୍ରାବ୍ଜଗଦିନଂ ମଧୁସୂଦନମାନମେ

ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ଶ୍ରୀଗଦୀ, ପଦ୍ମୀ, ଶଂଖୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଚକ୍ରଧାରୀ; ମୁଁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, କମଳ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ ପଦ୍ମଗଦୀ ଚକ୍ରୀ ଚ ଶଙ୍ଖ୍ଯପି। ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମୀ ଵାମନଃ ପାତୁ ମାଂ ସଦା

ଭକ୍ତି ସହିତ ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ପଦ୍ମଗଦୀ, ଚକ୍ରୀ ଓ ଶଂଖୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ବାମନ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ କମଳ ସହ, ସେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍।

ଗତିଦଃ ଶ୍ରୀଧରଃ ପଦ୍ମୀ ଚକ୍ରଶାର୍ଙ୍ଗୀ ଚ ଶଙ୍ଖ୍ଯପି

ମାର୍ଗ ଦେଇଥିବା, ଶ୍ରୀଧର, ପଦ୍ମୀ, ଚକ୍ରଶାର୍ଙ୍ଗୀ ଓ ଶଂଖୀ।

ଵରଦଃ ପଦ୍ମନାଭସ୍ତୁ ଶଙ୍ଖାବ୍ଜାରିଗଦାଧରଃ। ଦାମୋଦରଃ ପଦ୍ମଶଙ୍ଖଗଦାଚକ୍ରୀ ନମାମି ତମ୍

ଅନୁଗ୍ରହ କରୁଥିବା ପଦ୍ମନାଭ, ଯିଏ ଶଂଖ, ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦାମୋଦର ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମ, ଶଂଖ, ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି—ମୁଁ ସେଠିକୁ ଶିର ନମାଏ।

ତେନେ ଗଦୀ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରୀ ଵାସୁଦେଵୋବ୍ଜଭୃଜ୍ଜଗତ୍। ସଙ୍କର୍ଷଣୋ ଗଦୀ ଶଙ୍‌ଖୀ ପଦ୍ମୀ ଚକ୍ରୀ ଚ ପାତୁ ଵଃ

ଯିଏ ଗଦା, ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବାସୁଦେବ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସଙ୍କର୍ଷଣ, ଗଦା, ଶଂଖ, ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ତୁମମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ଗଦୀ ଚକ୍ରୀ ଶଙ୍ଖଗଦୀ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପଦ୍ମଭୃତ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ଅନିରୁଦ୍ଧସ୍ଚକ୍ରଗଦୀ ଶଙ୍ଖୀ ପଦ୍ମୀ ଚ ପାତୁ ନଃ

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସ୍ୱାମୀ, ଗଦା, ଚକ୍ର, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ସୁରେଶୋର୍ଯବ୍ଜଶଙ୍ଖାଢ୍ଯଃ ଶ୍ରୀଗଦୀ ପୁରୁପୋତ୍ତମଃ। ଅଧୋକ୍ଷଜଃ ପଦ୍ମଗଦୀ ଶଙଖୀ ଚକ୍ରୀ ଚ ପାତୁ ଵଃ

ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ପଦ୍ମ ଓ ଶଂଖ ରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରୀମୟ ଗଦାଧାରୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଅଧୋକ୍ଷଜ, ପଦ୍ମ, ଗଦା, ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ତୁମମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ଦେଵୋ ନୃସିଂହଶ୍ଚକ୍ରାବ୍ଜଗଦାଶଙ୍ଖୀ ନମାମି ତମ୍। ଅଚ୍ଯୁତଃ ଶ୍ରୀଗଦୀ ପଦ୍ମୀ ଚକ୍ରୀ ଶଙ୍ଖୀ ଚ ପାତୁ ଵଃ

ଦେବ ନୃସିଂହ, ଯିଏ ଚକ୍ର, ପଦ୍ମ, ଗଦା ଓ ଶଂଖ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେଠିକୁ ଶିର ନମାଏ; ଅଚ୍ୟୁତ, ଶ୍ରୀମୟ ଗଦାଧାରୀ, ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର ଓ ଶଂଖ ଧାରଣ କରି, ତୁମମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ବାଲରୂପୀ ଶଙ୍ଖଗଦୀ ଉପେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚକ୍ରପଦ୍ମ୍ଯପି। ଜନାର୍ଦ୍ଦନଃ ପଦ୍ମ ଚକ୍ରୀ ଶଙ୍ଖଧାରୀ ଗଦାଧରଃ

ଶିଶୁ ରୂପରେ, ଶଂଖ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର, ଶଂଖ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଶଙ୍ଖୀପଦ୍ମୀ ଚ ଚକ୍ରୀ ଚହରିଃ କୌମୋଦକୀଧରଃ। କୃଷ୍ଣଃ ଶଙ୍ଖୀ ଗଦୀ ପଦ୍ମୀ ଚକ୍ରୀ ମେ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦଃ

ହରି, ଶଂଖ, ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି; କୃଷ୍ଣ, ଶଂଖ, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ମୋତେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଆଦି ମୂର୍ତ୍ତିର୍ଵାସୁଦେଵସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସଙ୍କର୍ପଣୋଭଵତ୍। ସଙ୍କର୍ପଣାଚ୍ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଦନିରୁଦ୍ଧକଃ

ବାସୁଦେବ ଆଦି ରୂପ; ସେଠାରୁ ସଙ୍କର୍ଷଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସଙ୍କର୍ଷଣରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନରୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।

କେଶଵାଦିପ୍ରଭେଦେନ ଏକୈକସ୍ଯ ତ୍ରିଧା କ୍ରମାତ୍। ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରକଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶାତିମୂର୍ତ୍ତିମତ୍

କେଶବ ଆଦି ଭେଦରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣା ତିନିପ୍ରକାରରେ ଅନୁକ୍ରମେ ଅଛନ୍ତି; ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଚବିଶିଟି ରୂପ ଅଛି।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ନିର୍ମଲଃ ସର୍ଵମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଉଁଠି ଏହିକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଭଗଵାନୁଵାଚ ଦଶାଵତାରଂ ମତ୍ସ୍ଯାଦିଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରଵଦାମି ତେ। ମତ୍ସ୍ଯାକାରସ୍ତୁ ମତ୍ସ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ କୂର୍ମଃ କୂର୍ମ୍ମାକୃତିର୍ଭଵେତ୍

ଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଶାବତାରର ଲକ୍ଷଣ କହିବି, ଯାହା ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ମତ୍ସ୍ୟ ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କୂର୍ମ କୂର୍ମ ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି।

ନରାଙ୍ଗୋ ଵାଥ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୌ ଭୂଵରାହୌ ଗଦାଦିଭୃତ୍। ଦକ୍ଷିଣେ ଵାମକେ ଶଙ୍‌ଖଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵା ପଦ୍ମମେଵ ଵା

ବରାହ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ଗଦା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଡାହାଣ କିମ୍ବା ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶଂଖ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ କିମ୍ବା ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀର୍ଵାମକୂର୍ପ୍ପରସ୍ଥା ତୁ କ୍ଷ୍ମାନନ୍ତୌ ଚରଣାନୁଗୌ। ଵରାହସ୍ଥାପନାଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଭଵାବ୍ଧିତରଣଂ ଭଵେତ୍

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ବାମ କୂର୍ମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଭୂମିକୁ ଦୁଇ ପାଦ ତଳେ; ବରାହଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ସ୍ଥାପନା କଲେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଯାଏ।

ନରସିଂହୋ ଵିଵୃତ୍ତାସ୍ଯୋ ଵାମୋରୁକ୍ଷତଦାନଵଃ । ତଦ୍ଵକ୍ଷୋ ଦାରଯନ୍ମାଲୀ ସ୍ଫୁରଚ୍ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ

ନୃସିଂହ, ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି, ବାମ ଉରୁ ଉପରେ ଦାନବକୁ ଫାଡ଼ି ଦେଉଛନ୍ତି; ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଛତ୍ରୀ ଦଣ୍ଡୀ ଵାମନଃ ସ୍ଯାଦଥଵା ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ। ରାମଶ୍ଚାପେଷୁହସ୍ତଃ ସ୍ଯାତ୍ ଖଡ୍ଗୀ ପରସୁନାନ୍ଵିତଃ

ବାମନ ଛତା ଓ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚାରି ହସ୍ତ ଥାଇପାରନ୍ତି; ରାମ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତଳୱାର ଓ କୁହାଡ଼ି ସହିତ।

ରାମଶ୍ଚାପୀ ଶରୀ ଖଡ୍ଗୀ ଶଙ୍ଖୀ ଵା ଦ୍ଵିଭୂଜଃ ସ୍ମୃତଃ। ଗଦାଲାଙ୍ଗଲଧାରୀ ଚ ରାମୋ ଵାଥ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ

ରାମଙ୍କୁ ଧନୁଷ, ବାଣ, ତଳୱାର, ଶଂଖ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିହସ୍ତୀ ଭାବେ ମନେ କରାଯାଏ; ଗଦା ଓ ହଳ ଧାରଣ କରିଥିବା କିମ୍ବା ଚାରି ହସ୍ତ ଥିବା ଭାବେ।

ଵାମୋର୍ଧ୍ଵେ ଲାଙ୍ଗଲଂ ଦଦ୍ଯାଦଧଃ ଶଙ୍ଖଂ ସୁଶୋଭନମ୍। ମୁଷଲଂ ଦକ୍ଷିଣୋର୍ଧ୍ଵେ ତୁ ଚକ୍ରଞ୍ଚାଧଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ବାମ ଉପରେ ହଳ ରଖିବା ଉଚିତ, ତଳେ ଶୋଭାମୟ ଶଂଖ; ଡାହାଣ ଉପରେ ମୁଷଳ ଓ ତଳେ ଶୋଭାମୟ ଚକ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।

ଧନୁସ୍ତୃଣାନ୍ଵିତଃ କଲ୍କୀ ମ୍ଲେଚ୍ଛୋତ୍ସାଦକରୋଦ୍ଵିଜଃ। ଅଥଵାଶ୍ଵସ୍ଥିତଃ ଖଙ୍ଗୀ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଶରାନ୍ଵିତଃ

କଳ୍କି, ଘାସ ଓ ଧନୁଷ ସହିତ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜ; କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ବସି, ତଳୱାର, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଲକ୍ଷଣଂ ଵାସୁଦେଵାଦିନଵକସ୍ଯ ଵଦାମି ତେ। ଦକ୍ଷିଣୋର୍ଧ୍ଵେ ଗଦା ଵାମେ ଵାମୋର୍ଧ୍ଵେ ଚକ୍ରମୁତ୍ତମମ୍

ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ନଉଟି ରୂପର ଲକ୍ଷଣ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି । ଦକ୍ଷିଣ ଉପରେ ଗଦା ଓ ବାମ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚକ୍ର ରହିଛି ।

ବ୍ରହ୍ମେଶୌ ପାର୍ଶ୍ଵଗୌ ନିତ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵୋସ୍ତି ପୂର୍ଵଵତ୍। ଶଙ୍ଖୀ ସ ଵରଦୋ ଵାଥ ଦ୍ଵିଭୁଜୋ ଵା ଚତୁର୍ଭୁଜଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଈଶ୍ୱର ସଦା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି, ବାସୁଦେବ ପୂର୍ବର ଭଳି ଅଛନ୍ତି । ସେ ଶଂଖ ଓ ଦାନ ଦେବା ମୁଦ୍ରା ଧରିଛନ୍ତି, ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ଚାରିଟି ହାତ ଥାଇପାରେ ।

ଲାଙ୍ଗଲୀ ମୁଷଲୀ ରାମୋ ଗଦାପଦ୍ମଧରଃ ସ୍ମୃତଃ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଦକ୍ଷିଣେ ଵଜ୍ରଂ ଶଙ୍ଖଂ ଵାମେ ଧନୁଃ କରେ

ରାମଙ୍କୁ ଲାଙ୍ଗଳ ଓ ମୁଷଳ ଧରିଥିବା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ବଜ୍ର, ବାମ ହାତରେ ଶଂଖ ଓ ଧନୁ ଧରିଛନ୍ତି ।

ଗଦାନାଭ୍ଯାଵୃତଃ ଗ୍ରୀତ୍ଯା ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଵା ଧନୁଃ ଶରୀ। ଚତୁର୍ଭୁଜୋନିରୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଯାତ୍ତଥା ନାରାଯଣୋ ଵିଭୁଃ

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଗଳାକୁ ଗଦା ଘେରି ରହିଛି, କିମ୍ବା ସେ ଧନୁ ଓ ଶର ଧରିଛନ୍ତି । ଅନିରୁଦ୍ଧ ଚାରି ହାତରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ।