ଅଗ୍ନିପୁରାଣମ୍

ତ୍ଵନ୍ମତାତ୍ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତୁ ଚ ଜାନକୀମ୍ । ପୂର୍ଵାଦୌ ମାସମାଯାନ୍ତୁ ମାସାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ନିହନ୍ମି ତାନ୍

'ମୋ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବି; ସେମାନେ ଜାନକୀକୁ ଖୋଜନ୍ତୁ । ଏକ ମାସ ଭିତରେ ଫେରିଆସନ୍ତୁ; ଏକ ମାସ ପରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେବି ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଵାନରାଃ ପୂର୍ଵପଶ୍ଚମୋତ୍ତରମାର୍ଗଗାଃ। ଜଗ୍ମୂ ରାମଂ ସସୁଗ୍ରୀଵମପଶଯନ୍ତସ୍ତୁ ଜାନକୀମ୍

ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ ବନ୍ଦରମାନେ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀକୁ ମିଳିଲେ ନାହିଁ ।

ରାମାଙ୍ଗୁଲୀଯଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ହନୂମାନ୍ ଵାନରୈଃ ସହ। ଦକ୍ଷିଣେ ମାଗଯାମାସ ସୁପ୍ରଭାଯା ଗୁହାନ୍ତିକେ

ହନୁମାନ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ନେଇ ବନ୍ଦରମାନେ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଖୋଜିଲେ, ସୁପ୍ରଭା ଗୁହା ନିକଟରେ ।

ମାସାଦୂର୍ଧ୍ଵଞ୍ଚ ଵିନ୍ଯସ୍ତା ଅପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତୁ ଜାନକୀମ୍। ଊଚୁର୍ଵୃଥାମରିଷ୍ଯାମୋ ଜଟାଯୁର୍ଦ୍ଧନ୍ଯ ଏଵ ସଃ

ଏକ ମାସ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଜାନକୀକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ବ୍ଯର୍ଥ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବୁ; ଜଟାୟୁ ମାନ୍ୟ ହେଲେ ।'

ସୀତାର୍ଥେ ଯୋଽତ୍ଯଜତ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ରାଵଣେନ ହତୋ ରଣେ। ତଚ୍ଛ୍ରୁ ତ୍ଵା ପ୍ରାହ ସମ୍ପାତିର୍ଵିହାଯ କପିଭକ୍ଷଣମ୍

ସୀତା ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ରାବଣଙ୍କ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ—ଏହା ଶୁଣି ସମ୍ପାତି ବନ୍ଦରମାନେ ଖାଇବାକୁ ଛାଡ଼ି କହିଲେ ।

ଭ୍ରାତାଽସୌ ମେ ଜଟାଯୁର୍ଵୈ ମଯୋଡ୍ଡୀନୋଽର୍କମଣ୍ଡଲମ୍। ଅର୍କ ତାପାଦ୍ରକ୍ଷିତୋଽଗାଦ୍ ଦଗ୍ଧପକ୍ଷୋଽହମଭ୍ରଗଃ

'ସେ ଜଟାୟୁ ମୋ ଭାଇ; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଉଠିଯାଇଥିଲି । ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ, ଯିବାବେଳେ ମୋ ପାଖ ଜଳିଗଲା ଓ ମୁଁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲି ।'

ରାମଵାର୍ତ୍ତାଶ୍ରଵାତ୍ ପକ୍ଷୌ ଜାତୌ ଭୂଯୋଽଥ ଜାନକୀମ୍। ପଶ୍ଯାମ୍ଯଶୋକଵନିକାଗତାଂ ଲଙ୍କାଗତାଂ କିଲ

ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଖବର ଶୁଣି ମୋ ପାଖ ପୁଣି ବଢ଼ିଆସିଛି; ଏବେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ଜାନକୀ ଅଶୋକବନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଲଙ୍କାରେ ଅଛନ୍ତି ।

ଶତଯୋଜନଚଵିଶ୍ତୀର୍ଣେ ଲଵଣାବ୍ଧୌ ତ୍ରିକୂଟକେ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରାମଂ ସସୁଗ୍ରୀଵଂ ଵାନରାଃ କଥଯନ୍ତୁ ଵୈ

ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ, ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ନିକଟରେ, ବାନରମାନେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ ସମ୍ପାତିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୁମାନଙ୍ଗଦାଦଯଃ। ଅବ୍ଧିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽବ୍ରୁଵଂସ୍ତେଽବ୍ଧିଂ ଲଙ୍ଘଯେତ କୋ ନୁ ଜୀଵଯେତ୍

ନାରଦ କହିଲେ— ସମ୍ପାତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ: 'ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ କିଏ ଲାଘି ପାରିବ ଏବଂ ବଞ୍ଚି ପାରିବ?'

କପୀନାଂ ଜୀଵନାର୍ଥାଯ ରାମକାର୍ଯ୍ଯପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ପୁପ୍ଲୁଵେଽବ୍ଧିଂ ସ ମାରୁତିଃ

ବାନରମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ରାମଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ, ମାରୁତି ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ସମୁଦ୍ରକୁ ଲାଘିଗଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋତ୍ଥିତଞ୍ଚ ମୈନାକଂ ସିଂହିକାଂ ଵିନିପାତ୍ଯ ଚ । ଲଙ୍କାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାନାଂ ଗୃହାଣି ଵନିତାଗୃହେ

ଉଠୁଥିବା ମୈନାକ ପର୍ବତକୁ ଦେଖି, ସିଂହିକାକୁ ପଡ଼ି ଦେଇ, ହନୁମାନ ଲଙ୍କା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘର ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଦେଖିଲେ।

ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ଯ କୁମ୍ଭସ୍ଯ କୁମ୍ଭକର୍ଣସ୍ଯ ରକ୍ଷସଃ। ଵିଭୀଷଣସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଜିତୋ ଗୃହେଽନ୍ଯେଷାଂ ଚ ରକ୍ଷସାମ୍

ସେ ଦଶମୁଖୀ, କୁମ୍ଭ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ବିଭୀଷଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଓ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘର ଦେଖିଲେ।

ନାପଶ୍ଯତ୍ ପାନଭୂମ୍ଯାଦୌ ସୀତାଂ ଚିନ୍ତାପରାଯଣଃ। ଅଶୋକଵନିକାଂ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟଵାଞ୍ଛିଂଶପାତଲେ

ପାନ ପାନ୍ଥି ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ଅଶୋକବନିକାକୁ ଯାଇ, ଶିଂଶପା ଗଛ ତଳେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ରାକ୍ଷସୀରକ୍ଷିତାଂ ସୀତାଂ ଭଵ ଭାର୍ଯେତି ଵାଦିନମ୍। ରାଵଣଂ ଶିଶପାସ୍ଥୋଽଥ ନେତି ସୀତାନ୍ତୁ ଵାଦିନୀମ୍

ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେଉଁଠି ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ରାବଣ 'ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟ ହେଅ' ବୋଲି କହୁଥିବାବେଳେ, ଶିଂଶପା ତଳେ ବସିଥିବା ସୀତା 'ନା' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଭଵ ଭାର୍ଯା ରାଵଣସ୍ଯ ରାକ୍ଷସୀର୍ଵାଦିନୀଃ କପିଃ। ଗତେ ତୁ ରାଵଣେ ପ୍ରାହ ରାଜା ଦଶରଥୋଽଭଵତ୍

ବାନରଟି ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ 'ରାବଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟ ହେଅ' ବୋଲି କହିବା ଶୁଣିଲା; ରାବଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ସେ କହିଲା: 'ଦଶରଥ ରାଜା ଥିଲେ।'

ରାମୋଽସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମମଃ ପୁତ୍ରୌ ଵନଵାସଙ୍ଗତୌ ଵରୌ। ରାମପତ୍ନୀ ଜାନକୀ ତ୍ଵଂ ରାଵଣେନ ହୃତା ବଲାତ୍

ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ଜାନକୀ, ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ରାବଣ ଜୋରକରି ତୁମକୁ ନେଇଛି।

ରାମଃ ସୁଗ୍ରୀଵମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵା ମାର୍ଗଯନ୍ ପ୍ରୈଷଯଚ୍ଚ ମାମ୍ । ସାଭିଜ୍ଞାନଞ୍ଚାଂଗୁଲୀଯଂ ରାମଦତ୍ତଂ ଗୃହାଣ ଵୈ

ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ମୋତେ ତୁମକୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି; ଏହି ଅଙ୍ଗୁଠି ନିଅ, ଏହା ରାମ ଦେଇଛନ୍ତି, ଚିହ୍ନ ଭାବେ।

ସୀତାଽଙ୍ଗୁଲୀଯଂ ଜଗ୍ରହ ସାଽପଶ୍ଯନ୍ମାରୁତିନ୍ତରୌ। ଭୂଯୋଽଗ୍ରେ ଚୋପଵିଷ୍ଟଂ ତମୁଵାଚ ଯଦି ଜୀଵତି

ସୀତା ଅଙ୍ଗୁଠି ନେଲେ ଓ ମାରୁତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସି କହିଲେ, 'ସେ ଯଦି ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି...'

ରାମଃ କଥଂ ନ ନଯତି ଶଙ୍କିତାମବ୍ରଵୀତ୍ କପିଃ। ରାମଃ ସୀତେ ନ ଜାନୀତେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ସ ନଯିଷ୍ଯତି

'ରାମ କିପରି ମୋତେ ନେଇଯାଉନାହାନ୍ତି?' ଭୟରେ ପଚାରିଲେ; ବାନରଟି କହିଲା, 'ସୀତେ, ରାମ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନେଇଯିବେ।'

ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସଂ ହତ୍ଵା ସବଲଂ ଦେଵିମାଶୁଚ। ସାଭିଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ମେ ତ୍ଵଂ ମଣିଂ ସୀତାଽଦଦତ୍କପୌ

ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ମାରି, ମହାରାଣୀ, ମୋତେ ଏକ ଚିହ୍ନ ଦିଅ; ସୀତା ଏକ ମଣି ବାନରଟିଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଉଵାଚ ମାଂ ଯଥା ରାମୋ ନଯେଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ତଥା କୁରୁ। କାକାକ୍ଷିପାତନକଥାମ୍ପ୍ରତିଯାହି ହି ଶୋକହ

ସେ ମୋତେ କହିଲେ, 'ରାମ ଯେପରି ଦ୍ରୁତ ମୋତେ ନେଇଯିବେ, ସେପରି କର; କାକର ଆକ୍ରମଣ କଥା କହିଦିଅ, ଓ ଶୋକ ଦୂର କର।'

ମଣିଂ କଥାଂ ଗୃହୀତ୍ଵାହ ହନୂମାନ୍ନେଷ୍ଯତେ ପତିଃ । ଅଥଵା ତେ ତ୍ଵାରା କାଚିତ୍ ପୃଷ୍ଠମାରୁହ ମେ ଶୁଭେ

ମଣି ଓ କଥା ନେଇ, ହନୁମାନ କହିଲେ, 'ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଆସିବେ'; କିମ୍ବା କୌଣସି ମହିଳା ମୋ ପିଠିରେ ଚଢ଼ିପାରନ୍ତି, ଶୁଭେ।

ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ସସୁଗ୍ରୀଵଞ୍ଚ ରାଘଵମ୍ । ସୀତାଽବ୍ରଵଲୀଦ୍ଧନୂମନ୍ତଂ ନଯତାଂ ମାଂ ହି ରାଘଵଃ

ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖେଇବି; ସୀତା କହିଲେ, 'ହନୁମାନ, ମୋତେ ରାଘବଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ।'

ହନୂମାନ୍ ସ ଦଶଗ୍ରୀଵଦର୍ଶନୋପାଯମାକରୋତ୍। ଵନଂ ବଭଞ୍ଚ ତତ୍ପାଲାନ୍ ହତ୍ଵା ଦନ୍ତନଖାଦିଭିଃ

ହନୁମାନ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉପାୟ କଲେ; ସେ ଅଟବା ଭାଙ୍ଗି, ତାହାର ରକ୍ଷକମାନେକୁ ଦାନ୍ତ, ନଖ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲେ।

ହତ୍ଵା ତୁ କିଙ୍କରାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରିସୁତାନପି। ପୁତ୍ରମକ୍ଷଂ କୁମାରଞ୍ଚ ଶକ୍ରଜିଚ୍ଚବବନ୍ଧ ତମ୍

ସମସ୍ତ କିଙ୍କର ଓ ସପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରମାନେକୁ ମାରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତା ଅକ୍ଷ ପୁତ୍ରକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

ନାଗପାଶେନ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ରାଵଣମ୍। ଉଵାଚ ରାଵଣଃ କସ୍ତ୍ଵଂ ମାରୁତିଃ ପ୍ରାହ ରାଵଣମ୍

ନାଗପାଶରେ ବାନ୍ଧି, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ରାବଣ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ?' ମାରୁତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ରାମଦୂତୋ ରାଘଵାଯ ସୀତାଂ ଦେହି ମରିଷ୍ଯସି। ରାମବାଣୈର୍ହତଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଲଙ୍କାସ୍ଥୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଧ୍ରୁଵମ୍

'ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ। ସୀତାଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଦିଅ, ନହେଲେ ତୁମେ ମରିଯିବ। ନିଶ୍ଚୟ, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ତୁମେ ଓ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ।'

ରାଵଣୋ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵିଭୀଷଣନିଵାରିତଃ। ଦୀପଯାମାସ ଲାଙ୍ଗୂଲଂ ଦୀପ୍ତପୁଚ୍ଛଃ ସ ମାରୁତିଃ

ରାବଣ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ତାପରେ ମାରୁତିଙ୍କ ଲାଙ୍ଗୁଳକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଲାଙ୍ଗୁଳ ସହିତ ରହିଲେ।

ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଲଙ୍କାଂ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତାଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତାମ। ସମୁଦ୍ରପାରମାଗମ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀତେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍

ଲଙ୍କା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦହିଦେଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସମୁଦ୍ର ପାର କରି ଫେରି ଆସି, 'ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି' ବୋଲି କହିଲେ।