ଭଗବାନ୍ କୃପାକରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଏବେ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ତଳା ମଞ୍ଚର ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା କରିବି। ଏହି ମଞ୍ଚ ମୂର୍ତ୍ତିର ଲମ୍ବ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଉଚିତ୍। ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ମୂର୍ତ୍ତିର ଅର୍ଧ ହେବା ଦରକାର, ଚଉଡ଼ା ଚାରି କିମ୍ବା ଷାଠି ମାପରେ ହେବା ଉଚିତ୍। ତଳ ଓ ଉପର ଦୁଇ ଧାରା ଛାଡ଼ି, ମଞ୍ଚର ଭିତର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ସାବଧାନରେ ମ୍ରଦୁତା ଦେବାକୁ ହେବ। ଉପର ଦୁଇ ଧାରା ଛାଡ଼ି, ଚେମ୍ବର ତଳେ ମଞ୍ଚର ଭିତର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସମାନ ଭାବେ ମ୍ରଦୁତା ଦେବା ଦରକାର। ଏହି ଦୁଇ ଧାରା ମଧ୍ୟରେ, ଚାରି ଭାଗକୁ ଭାଗ କରି ମ୍ରଦୁତା ଦେବା ଉଚିତ୍; ଉପର ଦୁଇ ଧାରାକୁ ଚାରି ଭାଗ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ମଞ୍ଚର ବେଲ୍ଟ ଏକ ଭାଗର ହେବା ଦରକାର, ଏହାର ଖାଲି ଅର୍ଧ ମାପରେ ହେବ। ପ୍ରତି ଭାଗକୁ ଛାଡ଼ି, ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସମାନ ଭାବେ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ବାହାରେ ଏକ ଫୁଟ ଦେଇ, ଜ୍ଞାନୀ ମାପ ନିଷ୍ପତି କରିବେ; ମଞ୍ଚର ସାମ୍ନା ଭାଗରେ ପାଣି ପାଇଁ ତିନି ଭାଗର ବାହାରିବା ଉପାୟ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହି ମଞ୍ଚ ଶୁଭ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ନାରୀମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ମଞ୍ଚ ଅଠ ତାଳାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ମୂର୍ତ୍ତିର ଭୃକୁତି ଅଲ୍ପ ଲମ୍ବା ଏବଂ ନାକ ଅଲ୍ପ ଛୋଟ ହେବା ଦରକାର; ମୁଖ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୋଲାକାର ହେବା ଉଚିତ୍, ଚେଉଁ ଖୋଲା ରଖିବା ଦରକାର ନୁହେଁ। ଚକ୍ଷୁ ତିନି ଭାଗ ଯବ ଲମ୍ବା ହେବା ଦରକାର; ଚଉଡ଼ା ତାହାର ଅର୍ଧ ମାପରେ ହେବ। କାନ ଲଗା ଜବା ଏବଂ ଜିହ୍ବା ସମାନ ଭାଗରେ ହେବା ଉଚିତ୍; ଦୁଇ ଓଠ ଭାଗ ଭାଗରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ହେବା ଉଚିତ୍। ଗଳା ଏକ ଅଧା କଳା ମାପରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର, ଏହାର ଚଉଡ଼ା ସହ ଭୂଷିତ ହେବା ଉଚିତ୍; ଚକ୍ଷୁ ଛାଡ଼ି, ଉରୁ, ଘୁଡ଼ି, ଏବଂ ମଞ୍ଚ ଚଉଡ଼ାରେ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ପୃଷ୍ଠ ଗଞ୍ଜ, କଟି ଓ ଶିପ୍ସ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ୍; ଆଙ୍ଗୁଠି ସାତ ଭାଗରେ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଲମ୍ବ ହସ୍ତପା ଦ୍ୱାରା କମିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଚକ୍ଷୁ ନାହିଁ, ଉରୁ, ଘୁଡ଼ି, ଏବଂ କଟି ସେହିପରି ଅନୁବାଦିତ; ମଧ୍ୟମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଗଢ଼ି, ଦୁଇ ଷଣ୍ଡ ଉନ୍ନତ ଓ ଭରିପୁରି ହେବା ଦରକାର। ଷଣ୍ଡ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହସ୍ତପା ମାପରେ ହେବା ଉଚିତ୍; କଟି ଅର୍ଧ ଭାଗ ଠାରୁ ଅଧିକ ହେବା ଦରକାର; ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ପୂର୍ବବତ୍, ଦାହିନ ହାତରେ ଏକ ପଦ୍ମ ରହିବା ଦରକାର। ବାମ ହାତରେ ବେଲ ଫଳ, ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୁଭ ଭାବରେ ଯକ୍-ପୁଛ ଧରିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ; ଲମ୍ବା ନାକ, ଭାରି ଠୋଡ଼ ଓ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ରଖିବା ଦରକାର। ଏବେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ମୁଁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଆଦି ରୂପଗୁଡିକ ବିବରଣା କରିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ମିଳିଥାଏ। ବାସୁଦେବ ଶିଳାର ଦ୍ୱାରରେ କଳା, ଦୁଇ ଚକ୍ର ସହ ଏହା ଶିଳାରେ ନିଶ୍ଚିତ। ସଂକର୍ଷଣ ଦୁଇ ଚକ୍ର ସହ ଲାଲ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚକ୍ର, ଅନେକ ଗୁହା, ନୀଳ ଓ ଲମ୍ବା। ପୀତା ନିରୁଦ୍ଧ, ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ, ଗୋଲାକାର, ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ରେଖା ସହ। କୃଷ୍ଣ ନାରାୟଣ ନାଭି ଉନ୍ନତ, ଗୁହା ଓ ଲମ୍ବା। ପରମେଷ୍ଠି ପଦ୍ମ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ, ପୃଷ୍ଠରେ ଗୁହା ଓ ଏକ ବିନ୍ଦୁ; ବିଷ୍ଣୁ କଳା ଏବଂ ମାଟି ଚକ୍ର, ମଧ୍ୟରେ ଗଦା ଆକାର ରେଖା। ନରସିଂହ ଧୂସର, ମାଟି ଚକ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ; ବରାହ ତୀର ଚିହ୍ନ, ଚକ୍ର ଅସମାନ ହେଲେ ଅଶୁଭ। ନୀଳମଣି ସଦୃଶ, ମାଟି, ତିନି ରେଖା ସହ ଶୁଭ; କୂର୍ମ ପୃଷ୍ଠ ଉନ୍ନତ, ଭୂମି ଚିହ୍ନ, ଏବଂ କଳା। ହୟଗ୍ରୀବ ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନ, ନୀଳ ଓ ବିନ୍ଦୁ ସହ; ବୈକୁଠ ଏକ ଚକ୍ର, ପଦ୍ମ ସଦୃଶ, ମଣି ସଦୃଶ, ପୃଷ୍ଠରେ ରେଖା। ମତ୍ସ୍ୟ ଲମ୍ବା, ତିନି ବିନ୍ଦୁ, କାଚ ସଦୃଶ ରଙ୍ଗରେ; ଶ୍ୟାମ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଦାହିନ ପାର୍ଶ୍ୱ ରେଖା, ଗୋଲାକାର। ବାମନ ଗୋଲାକାର, ଅତି ଛୋଟ, ନୀଳ, ବିନ୍ଦୁ ସହ; ଶ୍ୟାମ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଦାହିନ ପାର୍ଶ୍ୱ ରେଖା, ବାମରେ ବିନ୍ଦୁ। ଅନନ୍ତ ସର୍ପ ଗଞ୍ଜ ରୂପ, ଅନେକ ଚିହ୍ନ, ଅନେକ ରୂପ; ଦାମୋଦର ମାଟି, ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ର, ଦ୍ୱାରରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିନ୍ଦୁ। ସୁଦର୍ଶନ ଏକ ଚକ୍ର; ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ଦୁଇ; ଚିତ୍ରକ୍ର ଅଚ୍ୟୁତ ଦେବ, ତିନି ଚକ୍ର, କିମ୍ବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଚାରି ଚକ୍ର; ବାସୁଦେବ ପାଞ୍ଚ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଛଅ ଚକ୍ର, ସଂକର୍ଷଣ ସାତ। ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଅଠ ଚକ୍ର; ନବବ୍ୟୂହ ନଉ ଚିହ୍ନ; ଦଶାବତାର ଦଶ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଏକାଦଶ। ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପ ଦ୍ୱାଦଶ ଚକ୍ର; ଉପରେ ଅନନ୍ତ ଏଭଳି ବିବରଣା ହୋଇଛି। ଭଗବାନ୍ ଏବେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଆଦି ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ ପୂଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଇଥାଏ; ହରିଙ୍କ ପୂଜା ତିନିପ୍ରକାର—ଇଛାପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିର୍ଇଛା, ଓ ମିଶ୍ର। ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ପଞ୍ଚ ଅବତାରରେ, ପୂଜା ଇଛାପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଦୁଇପ୍ରକାର; ବରାହ, ମାନ-ସିଂହ, ବାମନ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ଚକ୍ର ଆଦି ତିନି ଅବତାରର ପୂଜା ବିଷୟରେ: ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ଫଳହୀନ, ନିମ୍ନ ଫଳଦାୟି। ମଧ୍ୟମ ପୂଜା ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା, ଚକ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ବର୍ଗରେ କରାଯାଏ; ପ୍ରଣବ ହୃଦୟରେ ଓ ଷଡ଼ଅଙ୍ଗ ହାତ ଓ ଶରୀରରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଚକ୍ର ବାହାରେ ତିନି ମୁଦ୍ରା କରି, ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର; ପୂର୍ବରେ ବାୟୁ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ଓ କର୍ତ୍ତା, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ବିନାଶକ; ବିଶ୍ୱକ୍ଷେନ ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବରେ। ପୂର୍ବରେ ଋକ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ବେଦ ରଖିବା, ଭୂମି ଅନନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଧାର; ଆସନ, ପଦ୍ମ ଓ ତିନି ଚକ୍ର ଅର୍କ, ବନ୍ଦ୍ର, ଓ ବହ୍ବ୍ୟ। ଦ୍ୱାଦଶ ଚକ୍ର ଆସନରେ ଶିଳା ରଖିବା ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ଅଲଗା ଓ ଏକାଠି, ନିଜ ବୀଜମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବରେ ଆରମ୍ଭ କରି, ବେଦ ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ସହ, ଜିତା ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ, ପ୍ରଣବ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚ ଅବତାର ପୂଜା କରି, ତିନି ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍।