ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସରରେ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଗଂଗା ଚାଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ କାଳଜ୍ଞ, ଶିଳ୍ପୀ, ଅଟ୍ଟା ଓ ଵୈଷ୍ଣବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ପରେ ଜଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମି ଖନନ କରିବାକୁ ହୁଅଯିବ; ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟର ତଳେ ଗୁପ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧି ରହିଲେ ଘରକୁ କିଛି କ୍ଷତି ହୁଏ ନାହିଁ। ଯଦି ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଦ୍ଧି ଥାଏ, ଦେଉଳର ଦିଵାଲ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ସହିତ ଘରମାଳିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ; ଯେଉଁଠାରେ ନାମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଅଶୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ପରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଦେଉଳର ନିମ୍ନ ଭାଗ ଏବଂ ଶିଳା ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, ଘରର ସାମ୍ନା ଭାଗରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ଏବଂ ଚାରିଟିଏ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଘଡ଼ି ଓ ଇଟ ରଖିବାରେ, ଦ୍ୱାର ଦଣ୍ଡ ରଖିବା ସହିତ ଶୁଭ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତଳ ଭାଗର ଖାଲି ଗଡ଼ିକୁ ଭରି ଏଠାରେ ବାସ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାଇଁ ଇଟ ଗୁଡିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପୋଡ଼ିବା ଦରକାର, ଏବଂ ସେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ଇଟ ତିନି ଭାଗରେ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଉଚିତ ପ୍ରସ୍ଥ ହେବା ଦରକାର। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥର ହାତର ମାପରେ ହେବା ଦରକାର, ଏହିପରି ଶିଳା ରଚନା ରେ ନଉଟି କଂସା ଘଡ଼ି ଓ ଇଟ ଦେଉଳ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ଘଡ଼ିକୁ ଜଳ, ପାଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଉପଦେୟ, ଔଷଧି ଜଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବରେ ଭରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଘଡ଼ିକୁ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଚାଉଳ ମିଶାଇ, ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଲିପ୍ତ କରି, ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର—‘ଆପୋ ହି ଷ୍ଠ’, ‘ଶଂ ନୋ ଦେବୀ’, ଏବଂ ପୁନଃ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ‘ତରତ ସମନ୍ଦୀଃ’ ଓ ପବମାନି ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ‘ଉଦ ଉତ୍ତମଂ ବରୁଣମ୍’ ଓ କୟାନଶ ହ୍ୟମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ହୁଅଯିବ। ‘ବରୁଣସ୍ୟ’ ମନ୍ତ୍ର, ‘ହଂସଃ ଶୁଚିଷତ’ ଓ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶିଳା ଓ ଘଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥି ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବ ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ଏକ ଶୟନପଥରେ, ମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାରୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଦୁଇ ଭାଗ—ସମର୍ଥନ ଓ ଘୃତ—ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟ ଭୃତି ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟ ଘୃତ ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଅର୍ପଣ ଲୋକେଶ୍ୱର, ଅଗ୍ନି, ସୋମ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଘଡ଼ି ଭିତରେ ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ଘଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଆକୃତି, ମାଂସ, ଘୃତ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶ୍ରଣ ଭରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱାଦଶ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶେଷ କରି। ଶିକ୍ଷକ, ପୂର୍ବ ମୁହାଁ କରି, ଅଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ଅନୁଲିପ୍ତ କରି, କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ପଥର ଓ ଏକ ଘଡ଼ି ରଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଏକ ଲୋଟସ, ମହାଲୋଟସ, ମକର, କଚ୍ଛପ, କୁମୁଦ, ନନ୍ଦା, ଲୋଟସ, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମିନୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଘଡ଼ି ଏଠାରେ ହଲାନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାହାରେ ଅଷ୍ଟ ଇଟ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ରଖିବା ଦରକାର, ଯାହା ଶୁଭ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଇଶାନ ଦିଗ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶକ୍ତିମାନ ବିମଳା ଆଦି ଏବଂ ଇଟର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର; କେନ୍ଦ୍ରରେ ଦୟା ଦେବାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏକ ଅଖଣ୍ଡ, ଅଭିଘ୍ନ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଟ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ, ‘ମୁଁ ନିମ୍ନ ଭାଗ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି’ ବୋଲି ଅଭିପ୍ରାୟ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଇଟ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାଗରେ ଗର୍ଭାଧାନ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଘଡ଼ି ଉପରେ ପଦ୍ମିନୀ ଦେବତା ସ୍ଥାପନ କରି, ମାଟି, ଫୁଲ, ଧାତୁ ଓ ଏକ ମଣି ରଖିବା ଦରକାର। ଏକ ଲୋଟସ ଆକୃତିର କଂସା ଘଡ଼ି ଭିତରେ ଭୂମିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପାହାଡ଼ ଆସନ ଦେଇ ଶୋଭା ଦେବା ଦରକାର। ‘ଏ ଦେବୀ, ସାଗର ଦ୍ୱାରା ବିବୃତ, ଗର୍ଭ ଧାରଣ କର; ଏ ନନ୍ଦା, ଵାସିଷ୍ଠ, ଵସୁ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସହ ଆନନ୍ଦ କର।’ ‘ଏ ଭୃଗୁବଂଶୀ, ଜନମାନେ କୁ ଜୟ ଦିଅ; ଏ ଅଙ୍ଗିରସ ପୁର୍ଣ୍ଣ ବଂଶୀ, ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର।’ ‘ଏ କଶ୍ୟପ ବଂଶୀ, ଶୁଭ ଚିତ୍ତ ଦିଅ, ଯାହା ସମସ୍ତ ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଣି ଓ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।’ ‘ଏ ଦେବୀ, ପ୍ରଜାପତି କନ୍ୟା, ଏହି ଚାରିପାଖରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ଦେଉଳରେ ଜୟ, ଶ୍ରୀ ଓ ଆନନ୍ଦ ଅବସ୍ଥିତ ହେଉ।’ ‘ଏ ଶୁଭ, ଚମକଦାର ଦେବୀ, ଏହି କଶ୍ୟପ ଘରରେ ଖୁସିରେ ରୁହ, ଗନ୍ଧ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।’ ‘ଏ ଭୃଗୁବଂଶୀ, ଶୁଭ ଦେବୀ, ଘର, ଭୂମି, ନଗର ଓ ଗୃହ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖୁସିରେ ରୁହ।’ ‘ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନଗଣ ପାଇଁ ତୁମେ ତୃପ୍ତିର କାରଣ ହେଉ, ଗଂଗା ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅ।’ ଏପରି କହି, ବାସ୍ତୁ ତଳ ଗଂଗା ମୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିଚିତ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ପରେ ଗର୍ଭ ଦେଉଳ ତଳ ରଖି, ରାତିରେ ଏହା ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଗଂଗା ଚାଲା, ଅନ୍ୟ ଦାନ ଓ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର। ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରି, ଇଟ ରଖି, ତଳ ଭରି, ପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ମାପର ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଞ୍ଚ ଘରର ଚଉଡ଼ାର ଅର୍ଧ ଉଚ୍ଚତାରେ ହେବା ଦରକାର; ମଧ୍ୟମ ଏହାଠାରୁ ଏକ ଚଉଥା କମ୍, ନିମ୍ନ ମଞ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠର ଅର୍ଧ ହେବା ଉଚିତ। ମଞ୍ଚ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ଏକ ଥର ଆଉ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ନିଜ ପଦ ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନ ଭାଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗିବେ। ଯେଉଁଠି ନିଜ ମନ ଦ୍ୱାରା ‘ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଉଳ ତିଆରି କରିବି’ ଭାବିଥିବେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି, ସେ ଦିନ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।