ଏହି ଶୁଭ ଅବସରରେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି, ତେବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା ଦିଆଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଗରେ ଅସୁରଙ୍କୁ ସୁରା ପାନୀୟ ଦ୍ଵାରା, ଶେଷଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ପାଣି ସହିତ ଏକ ବର୍ଗରେ, ପାପଙ୍କୁ ଅର୍ଧବର୍ଗରେ ଯବ ଦ୍ଵାରା, ରୋଗଙ୍କୁ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପିଠା ଦ୍ଵାରା ନିବେଦନ କରାଯାଏ। ନାଗଙ୍କୁ ନାଗପୁଷ୍ପ ଦ୍ଵାରା, ଭକ୍ଷ୍ୟ ନାୟକଙ୍କୁ ଭୋଜ୍ୟ, ଭଲ୍ଲାଟଙ୍କୁ ମୁଙ୍ଗ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ଵାରା, ସୋମଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଗରେ ଏହିପରି ନିବେଦନ ହୁଏ। ଋଷିଙ୍କୁ ମଧୁ, ଖିର ଓ ପଦ୍ମନାଳ ଦ୍ଵାରା ଦୁଇଟି ବର୍ଗରେ ଦିଆଯାଏ; ଦିତିଙ୍କୁ ତିଲ ପିଠା ଦ୍ଵାରା ଦୁଇ ଅର୍ଧରେ ଦୁଇଥର ନିବେଦନ କରାଯାଏ। ଈଶଙ୍କ ତଳେ ଆପଙ୍କୁ ତଳପିଠା ଦ୍ଵାରା, ଏକ ବର୍ଗରେ ଦୁଧ ଦ୍ଵାରା, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ତଳେ ଆପଙ୍କୁ ଦହି ଦ୍ଵାରା ନିବେଦନ ହୁଏ। ପୂର୍ବ ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ମରୀଚିଙ୍କୁ ତଳପିଠା ଦ୍ଵାରା, ସବିତୃଙ୍କୁ ରକ୍ତପୁଷ୍ପ ଦ୍ଵାରା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତଳେ କୋଣ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜା ହୁଏ। ତାହାପରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ କୁଶାଯୁକ୍ତ ପାଣି, ଭିବସ୍ୱତ୍, ଅରୁଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ଵାରା ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ନିବେଦନ କରାଯାଏ। ରକ୍ଷସଙ୍କ ତଳେ କୋଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାତିରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଦିଆଯାଏ; ତାହାଠାରୁ ତଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଜୟଙ୍କୁ ଘୃତରେ ପକାଯାଇଥିବା ଚାଉଳ ଦ୍ଵାରା ପୂଜା କରାଯାଏ। ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମିଠା ଖିର ଦିଆଯାଏ; ବାୟୁଙ୍କ ତଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମାଂସ ଦ୍ଵାରା ପୂଜା ହୁଏ। ତାହାଠାରୁ ତଳେ କୋଣରେ ଯକ୍ଷଙ୍କୁ ଆଧାଫଳ, ମହୀଧରଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ମାଂସ ଓ କଳା ଉଡଦ ଦିଆଯାଏ। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତିଳ ଓ ଚାଉଳ, ସେଠି ଅପରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କଳା ଉଡଦ, ଘୃତ ଓ ମାଝିଆ ଖିର ଦ୍ଵାରା ନିବେଦନ କରାଯାଏ। ପୁତନାଙ୍କୁ ରକ୍ତପତ୍ର, ବିଦାରୀ, କନ୍ଦର୍ପ ଓ ପାଳୋଦନ ଦ୍ଵାରା, ଜମ୍ଭକଙ୍କୁ ଆମ୍ପଳ ତିତିକ୍ତ ରସ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଦ୍ଵାରା ନିବେଦନ। ଦୁଷ୍ଟ ପିଲିପିଞ୍ଚକୁ ପିତ୍ତ, ରକ୍ତ, ଅସ୍ଥି, ମାଳା ଓ ରକ୍ତ ଦ୍ଵାରା, ଈଶାଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ, ନ ମିଳିଲେ ଅଖଣ୍ଡ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ନିବେଦନ ହୁଏ। ରକ୍ଷସୀ ମାତୃଗଣ, ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତୃଗଣ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ନିବେଦନ ଓ ଶୁଧି ବିନା ଗୃହ, ମହଳ ଆଦି ନିର୍ମାଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପରେ ହରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗଣଙ୍କ ପୂଜା ହେବା ଦରକାର। ସ୍ଥଳପତି ଭାବେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଓ କଳଶ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କଳଶର ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିବେଦନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର; ପରେ କର୍କରୀ ନେଇ ମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ। ସୂତ୍ରପଥ ଅନୁସାରେ ଜଳ ଧାରା ଚାଲିବା ଦରକାର, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପଥରେ ସାତଟି ମାନ୍ୟା ବିଜ ରୋପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେହିପରି ଖନନ କରି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହସ୍ତ ପରିମାଣ ଗଡ଼ା ଖୁଦିବା ଦରକାର। ତଳେ ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଟି ଲଗାଇ ପୂଜା କରିବା, ଚତୁର୍ଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି କଳଶରୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଖନନ ମାଳାକୁ କର୍କରୀ ଦ୍ଵାରା ପୂରଣ କରି ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପ ରଖିବା, ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖନନକୁ ବିଜ ଓ ମାଟି ଦ୍ଵାରା ପୂରଣ କରିବା ଦରକାର। ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଗୋବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦାନ କରିବା, କାଳଜ୍ଞ, ଶିଳ୍ପୀ, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଜଳ ମିଳିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନରେ ଖନନ କରିବା ଦରକାର; ମଣିଷ ତଳେ ଦବାଇଥିବା ଦୋଷ ଘରକୁ କ୍ଷତି ଦେଉନାହିଁ। ଯଦି ଅସ୍ଥି ଦୋଷ ରହିଥାଏ, ଦେଉଳ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ; ଯେଉଁଠି ନାମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠି ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏଠିରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ପାଦସ୍ଥାପନ ଓ ପାଷାଣ ରଖିବାର ଲକ୍ଷଣ ବିବେଚନା କରିବି। ଆଗରେ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଓ ଚାରିଟି ହୋମକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। କଳଶ ଓ ଇଟ ରଖିବା, ଦ୍ୱାର ଶ୍ଥମ୍ଭ ଉଦ୍ବୋଧନ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ପାଦ ତଳେ ଗଡ଼ା ପୂରିବା ଏବଂ ସେଠି ବାସ୍ତୁ ହୋମ ସମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଇଟ ଭଲ ଭାପରେ ପକାଯିବା ଦରକାର, ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଓ ତିନି ଭାଗରେ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଚଉଡ଼ା ଠିକ୍ ହେବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଷାଣ ହସ୍ତ ପରିମାଣ ଓ ଶିଳ୍ପ ନିୟମାନୁସାରେ ହେବା ଦରକାର; ନଉଟି ତାମ୍ର କଳଶ ଓ ଇଟର ବାଟି ରଖିବା ଉଚିତ। ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଜଳ, ଔଷଧ ଜଳ, ଗନ୍ଧ ଜଳ ଦ୍ଵାରା କଳଶ ପୂରିବା; ତାହାରେ ସୁନା ରଙ୍ଗ ଚାଉଳ ମିଶାଇ ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରିବା ଦରକାର। ତିନି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ—'ଆପୋ ହି ଷ୍ଠ', 'ଶଂ ନୋ ଦେବୀ', ପୁନରବୃତ୍ତି। 'ତରତ ସମନ୍ଦୀଃ', ପବମାନୀ ମନ୍ତ୍ର, 'ଉଦ୍ ଉତ୍ତମଂ ବରୁଣମ୍' ଓ କୟାନଶ୍ ହ୍ୟମ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। 'ବରୁଣସ୍ୟ', 'ହଂସଃ ଶୁଚିଷତ୍', ଓ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଦ୍ଵାରା ପାଷାଣ ଓ ପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ମଣ୍ଡପରେ ଶୟନ ଉପରେ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ହୋମ କାଷ୍ଠ ଦେବା ଦରକାର। ଦୁଇ ଅଂଶ ଭୃତ୍ୟ ଓ ଘୃତ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା; ଅଠ ବ୍ୟାହୃତି ଦ୍ଵାରା ଅଠ ଘୃତ ହୋମ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦେବା ଉଚିତ। ଲୋକପାଳ, ଅଗ୍ନି, ପାତ୍ରରେ ସୋମ ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ବ୍ୟାହୃତି ଦେବା ପରେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଭାବେ ଆକୃତି, ମାଂସ, ଘୃତ ଓ ତିଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶ୍ରଣ ପାତ୍ରରେ ଭରି, ଦ୍ୱାଦଶ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶେଷ କରିବା ଦରକାର। ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଅଠ ଦିଗକୁ ଅଭିଷେକ କରିବେ, ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପାଷାଣ ଓ ଏକ ପାତ୍ର ରଖି ଏହି ଦେବତାମାନେ ଅନୁସାରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ। ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ, ମକର, କଚ୍ଛପ, କୁମୁଦ, ନନ୍ଦ, ପଦ୍ମ, ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମିନୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପାତ୍ର ଚଳାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ପାତ୍ରରେ ଅଠ ଇଟ ଏକ ପରେ ଏକ, ପୂର୍ବ ଇଟକୁ ଇଶାନ ଦିଗରୁ ରଖିବା ଦରକାର।