ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏହା କହାଯାଉଛି—ଯେଉଁମାନେ ଦିନେ ଦିନେ ଓ ବିଶେଷ ଅବସରରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ପହଞ୍ଚରୁ ଦୂରେ ରହିବେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଉପବାସ, ଶୃଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଧୁ ଶୂଧ୍ଧି ଓ ଉନ୍ମାର୍ଜନରେ ନିରତ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପରିବାର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଛାଡି ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶତ ଅପରାଧୀ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ କାଠ, ପଥର କିମ୍ବା ମାଟିରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରତିଦିନ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଥିବା ଲୋକ ଏହି ଫଳ ପାଇଥାଏ। ବିଷ୍ଣୁ ଯେଉଁ ଜଣେ ସପ୍ତ ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି, ସେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଘରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଅଭିମାନ ତିଆରି କରି ଏହି ଲୋକକୁ ଅଚ୍ୟୁତର ଲୋକକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ଦିର ଘର ଅବିନାଶୀ ଫଳ ଦେଉଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଇଟି ଯେତେ ବର୍ଷ ରହିବ, ସେତେ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପସ୍ଥିତି ରହିବ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିଥିବା ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପାଉଥାଏ; ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ଲୋକ ହରିରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରିଥିଲେ, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଲୋକକୁ ଆଣିନଥିଲେ; ହୟଗ୍ରୀବ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ଉପସ୍ଥାପନ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପନ ବିଧି ବିବରଣ କରିବି; ବ୍ରହ୍ମଣ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ପଞ୍ଚ ରାତି ଓ ସାତ ରାତି ବିଧିକୁ ବିବରଣ କରିଛି। ଏହି ବିଧି ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ରୁଷିମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ସଂଖ୍ୟାରେ ପଚିଶଟି। ହୟଶିର୍ଷ ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଥମ, ତିନି ଲୋକକୁ ଭ୍ରମିତ କରେ। ଏହା ଭାଇଭବ, ପୌଷ୍କର ତନ୍ତ୍ର, ପ୍ରହ୍ରାଦ, ଅଙ୍ଗାର୍ଗ, ଗାଳବ, ନାରଦ, ସଂପ୍ରଶ୍ନ, ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ବୈଶ୍ୱକ ତନ୍ତ୍ର; ଶୌନକ ତନ୍ତ୍ର, ବସିଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନ ସାଗର, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, କାପିଳ, ଆତାର୍କ୍ଷ, ନାରାୟଣୀୟ ତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆତ୍ରେୟ, ନାରସିଂହ, ଆନନ୍ଦ, ଆରୁଣ, ବୌଧାୟନ, ଆର୍ଷ ଓ ବିଶ୍ୱ—ଏହି ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ର ଏହି ବିଧିର ମୂଳ ଅଂଶ। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ମାଧ୍ୟଦେଶ ଓ ଏହାର ସଦୃଶ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଛି, ସେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍; କଚ୍ଛ, କାବେରୀ, କୋଙ୍କଣ ଓ ଏହାର ସଦୃଶ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିଥିବା ଲୋକ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାମରୂପ, କଳିଙ୍ଗ, କାଞ୍ଚୀ, କାରମୀର, କୋଶଳ ଓ ପଞ୍ଚ ରାତ୍ର—ଆକାଶ, ବାୟୁ, ତେଜସ୍, ଅମ୍ବୁ, ଭୂ—ଏହି ଲୋକମାନେ ଅବିଜ୍ଞାନ, ଅନ୍ଧକାରରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ପଞ୍ଚରାତ୍ର ବିନା, ତାଙ୍କୁ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିକ୍ଷକ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍—"ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ପବିତ୍ର।" ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତନ୍ତ୍ରର ନିପୁଣ ଲୋକ ଶିକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ସହର ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଗୟା ଓ ଏହାର ସଦୃଶ ସ୍ଥାନରେ, ନଦୀ ନିକଟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ସହରର ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ଉଚିତ୍; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆସନ ଶୁଭ। ଅଗ୍ନି ଓ ଅଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମନ୍ଦିର; ଦକ୍ଷିଣରେ ମାତୃ, ଭୂତ, ଯମ; ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମରେ ଚଣ୍ଡିକା, ପିତୃ, ଦେମନ୍, ଅନ୍ୟ; ପଶ୍ଚିମରେ ନୈରୃତ, ଭରୁଣଙ୍କର ମନ୍ଦିର; ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ବାୟୁ, ନାଗ; ଉତ୍ତରରେ ସୋମ, ଯକ୍ଷ ଗୁଫା; ଉତ୍ତର ପୂର୍ବରେ ଚଣ୍ଡୀଶ, ମହେଶ, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମନ୍ଦିର ହେବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମନ୍ଦିର ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ଏକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଜଣେ ଜଣିବା ଲୋକ ଏହାକୁ ସମାନ କିମ୍ବା ବଡ଼ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦୁଇ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ଗୁଣା ସୀମା ରଖି, ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଦୁଇଟିକୁ ଅପରିଷ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଶୁଧ୍ଧ ଭୂମିରେ ଜମି ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରିବାର ଦେଉଳ ଦେଉଳ ଦିଅ, ଭୂତମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କର; ଧାନ, ହଳଦୀ ଗୁଡ଼ା, ଭଜା ଧାନ, ଦହି, ଚିଡ଼ା ଦିଅ। ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଚିଡ଼ା ଛିଟି, ଭୂମିରେ ବାସ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ପାଇଁ। ଏସବୁ ଦୂରେ ଯାଉ, ମୁଁ ହରିଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବି। ମାଟିକୁ ହାଲରେ ଚାଷ କରି, ଗଁଉ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିବା ଉଚିତ୍। ଅଷ୍ଟ ଅଣୁ ଏକ ରଥ ଧୂଳି ତିଆରି କରେ; ଅଷ୍ଟ ରଥ ଧୂଳି ଏକ ତ୍ରସରେଣୁ ତିଆରି କରେ। ଅଷ୍ଟ ତ୍ରସରେଣୁ ଏକ କେଶ ତିପ୍, ଏହି ଅଷ୍ଟ ଏକ ଉକୁ ତିଆରି କରେ; ଅଷ୍ଟ ଉକୁ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଯବ ଦାଣା ତିଆରି କରେ। ଅଷ୍ଟ ଯବ ଦାଣା ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳା ତିଆରି କରେ; ଚବିଶ ଅଙ୍ଗୁଳା ଏକ କରା (ହାତ) ହୁଏ; ଏକ କରା ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳା ସହିତ ଏକ ପଦ୍ମହସ୍ତ ହୁଏ। ଭଗବାନ କହିଲେ: ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବଡ଼ ଜୀବ ଥିଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଏହାକୁ ଭୂମି ଭିତରେ ଆଟକାଇଦେଲେ, ଏହାକୁ ବାସ୍ତୁପୁରୁଷ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏକ ଚଉକିରେ ଚଉଷଠି ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ପ୍ରତି ମୂଳ କୋଣର ଅର୍ଧରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏଠାରେ ଘୃତ ଓ ଧାନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉପରେ, ପର୍ଯ୍ୟନ୍ୟ ଉପରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଲୋଟସ୍ ଓ ଦୁଇ ପାଦ ଖଣ୍ଡରେ ଜୟନ୍ତଙ୍କୁ, ପତାକା ସହିତ; ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଖଣ୍ଡରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରତି ଖଣ୍ଡରେ, ଲାଲ ନିବେଦନ ସହିତ। ଭିତାନଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ଖଣ୍ଡରେ, ସତ୍ୟଙ୍କୁ ଖଣ୍ଡରେ, ଅଧିକ ଘୃତ ସହିତ; ବ୍ୟୋମଙ୍କୁ କୋଣର ଅର୍ଧ ଖଣ୍ଡରେ, ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ସହିତ। ଭାନିଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ଖଣ୍ଡରେ, ଚମଚ ସହିତ; ପୂଷଣଙ୍କୁ ଏକ ଖଣ୍ଡରେ ଚିଡ଼ା ସହିତ; ବିତଥଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଖଣ୍ଡରେ ସୁନା ସହିତ; ଗୃହକ୍ଷତଙ୍କୁ ମଥା ଥିବା ଲାଠି ସହିତ।