ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଯେଉଁମାନେ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ବସ୍ତ୍ରରେ ବନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଲ୍ୱ ପ୍ରଭୃତି ଜଳ ଛିଟିଇ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ସମ୍ମିଳିତ ଭାବରେ ସଂସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ, ସେଗୁଡିକୁ ଘଡ଼ା ପାଖରେ ରଖି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଏକ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଓ ଆମଳକୀ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରେଖା ଆଙ୍କନ କରାଯାଏ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଭସ୍ମ ଓ ତିଳ, ପଶ୍ଚିମକୁ ଗୋମୟ ଓ ମାଟି, ଉତ୍ତରକୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଓ ଈଶାନ କୋଣକୁ ନାରାୟଣ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। ତା’ପରେ, ଦର୍ଭା ଜଳ ହୃଦୟରେ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଲାଲ ଗୁଣ୍ଡ ଅଗ୍ନିରେ, ଧୂପ ଶିରରେ ଓ ଈଶାନ କୋଣରେ, ଚୂଡ଼ା ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମକୁ ଦିଆଯାଏ। ଦିବ୍ୟ ମୂଳ ଓ ପୁଷ୍ପ କବଚ ସହିତ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗକୁ, ଚନ୍ଦନ ଜଳ, ଚାଉଳ, ଦହି ଓ ଦୁର୍ବା ଘାସ ଏକ ଛୋଟ ଝାଞ୍ଜିରେ ରଖାଯାଏ। ଘରକୁ ତିନି ପଟି ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବୀଜ ଛିଟିଯାଏ, ଏବଂ ପୂଜାକ୍ରମାନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗନ୍ଧ ଶୁଧିକରଣ ଦିଆଯାଏ। ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରପାଳ ଓ ପଦପାଳଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ଏହି ସମସ୍ତ ଶୁଧି ବିଷ୍ଣୁ ଘଡ଼ାରେ ରଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେବୀୟ ଶକ୍ତି ଅନନ୍ଦ ଓ ପାପ ନାଶିନୀ ରୂପେ ବିରାଜିତ। ଏହି ଶୁଧିକରଣ ଶରୀରରେ ଧାରଣ କରି, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ବାହାର ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ହୁଏ। ଶୁଧିକରଣ, ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ, ଶିଳାପଟରେ ରଖାଯାଏ; ଏହି ଭାଇଷ୍ଣବ ଶୁଧିକରଣ ତେଜସ୍ବୀ ଓ ମହାପାପ ନାଶକ। ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ସାଧନା ପାଇଁ ଏହାକୁ ନିଜ ଶରୀରରେ ଧାରଣ କରି, ସଭାର ଆରମ୍ଭରେ ଆସନ ଉପରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ‘ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତି ଜନିତ’ ରେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଶୁଧିକରଣ ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ମହାନାଗ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ବିରାଜିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। "ପ୍ରଭାତରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂଜିବି, ହେ କେଶବ, ବିରାଜିତ ହୁଅ; ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସକଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବି।" ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ, ରୋଚନା, କପୂର, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଜଳ ଭରା ଏକ ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରି, ବାହାର ପଣ୍ଡାଲ ରେ ତିନି ଅଙ୍କିତ ମଣ୍ଡଳରେ ଯିବା ଦରକାର। ସେଠାରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ଦହି, ଓ ଅଗ୍ନିକାଷ୍ଠ ରଖି, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ, ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ ଓ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦୂତ, ଶିଶୁ, ନାରୀ ଓ ଭୋଗପ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧଶୁଧି ତ୍ରିପଟି ବିନା ତତ୍କ୍ଷଣାତ ସଂସ୍କାର କରାଯିବ। ଏହିପରି ଶୁଧି ପାବିତ୍ର୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଛନ୍ତି: "ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଧାରଣ ରୀତି ସାରାଂଶ ଶୁଣ। ପବିତ୍ର ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ୍, ସେଥିରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିର ମାଳା ଥାଏ; ତୁମ ପରିବାର ସହିତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ। ପ୍ରଭାତରେ ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଉଛି, ପବିତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର।" "ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ବାର୍ଷିକ ପୂଜାର ଫଳ ଦାନ କରୁଥିବା, ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ହେ ଶିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ ମାଳା, ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ, ବାର୍ଷିକ ଉପାସନା ତୁମରୁ ହେଉ, ହେ ବେଦବିଦ୍।" "ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ବାର୍ଷିକ ପୂଜା କରି, ଏବେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯାଅ, ହେ ପବିତ୍ର। ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ବାର୍ଷିକ ଉପାସନାର ଫଳ ଦେଉଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ଶିବ, ବାଣୀ ଓ ଶକ୍ତିର ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ନମସ୍କାର ଓ ପବିତ୍ର ଦାନ ହୁଏ।" "ନାରାୟଣ ତନୁସ୍ଥ ଏହି ସୂତ୍ର, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୂତ୍ର, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଉଥିବା—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। କାମଦେବ ଓ ସଂକର୍ଷଣ ତନୁସ୍ଥ ସୂତ୍ର, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତାନ ଓ ଶୁଭ ଦେଉଥିବା—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ବାସୁଦେବ ତନୁସ୍ଥ ସୂତ୍ର, ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଥିବା, ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ତାରକ—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ବିଶ୍ୱରୂପ ତନୁସ୍ଥ ସୂତ୍ର, ସମସ୍ତ ଦାତା, ପାପ ନାଶକ, ପୂର୍ବପରିବାର ଉଦ୍ଧାରକ—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।" ଏହାପରେ ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଛନ୍ତି: "ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣର ଫଳ ଏବଂ ଅଧିକ କଥା ଏବେ ମୁଁ କହିବି, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବାର ହଜାର ଜନ୍ମର ପାପ ଦୂର କରେ। ଯେଉଁମାନେ ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶତ ଜନ୍ମର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଏହି ଘର ନିର୍ମାଣରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦଶ ହଜାର ପୂର୍ବଜ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ତିଆରି କରି ସେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ; ପିତୃଗଣ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେବସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣକାରୀ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଭଳି ମହାପାପ ନାଶ କରେ।" "ଯେଉଁ ଫଳ ଯଜ୍ଞରେ ମିଳେ, ଦେବସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ ତାହା ମିଳେ; ଦେବସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କଲେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳିହେବା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ଦେବସ୍ଥାନ ମିଛ କିମ୍ବା ବାଳୁକାରେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲେ ସେହି ଫଳ ମିଳେ। ଏକ ଦେବସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ, ତିନିଟି କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ପାଞ୍ଚଟି କଲେ ଶିବଲୋକ, ଆଠଟି କଲେ ହରିଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ବାସ। ଯିଏ ସୋଳ ଦେବସ୍ଥାନ ତିଆରି କରେ, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଏ; ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଘର ତିଆରି କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।