ଏକ ପୂଜାର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ହାତ ଓ ପା ଧୋଇବା ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଘ୍ୟର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ, ଦ୍ୱାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଛିଟିଯିବା ଦରକାର। ପରେ ଦ୍ୱାରର ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରି, ଦ୍ୱାରପାଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଦର ଦିଅ। ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ ଓ ପ୍ଲକ୍ଷ ଏହି ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ପୂର୍ବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଶୋଭନ ଋକ୍, ଯମସୁଭଦ୍ରକ ଯଜୁସ୍, ସୁଧନ୍ୱନ ସାମନ୍ ଓ ସୁହୋତ୍ରକ ଅଥର୍ବନ ସୋମ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାରର ଶେଷରେ କୁମୁଦ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୁଇ ଘଡ଼ି ଓ ଝଣ୍ଡା ରଖିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ନାମରେ ପୂଜା କର, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ନୀଳ ପଦ୍ମ ରଖ। ଆନନ୍ଦ, ନନ୍ଦନ, ଦକ୍ଷ, ବୀରସେନ, ସୁଷେଣକ, ସମ୍ଭବ ଓ ପ୍ରଭବ ଏହି ମୃଦୁ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଫୁଲ ଛିଟି ଅପବାଦ ଦୂର କରି, ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱର ଶୁଧି କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଯିବା ଦରକାର। ଶିଖା ମନ୍ତ୍ର 'ଫଟ୍' ଶବ୍ଦରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ର ଚାନ୍ତ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ସୋରି ଦାଣା ରଖିବା ଉଚିତ। ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଗୋମୂତ୍ର, ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ ଗୋମୟ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦୁଧ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦହି ଓ ଘିଅ ଦିଅ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ୍ଧତିରେ ଘିଅର ପରିମାଣ ଏକ ଅଂଶ ଏକ ଏକ ଦିଅ। ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ମଣ୍ଦପ ଉପରେ ଛିଟିବା, ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଚାନ୍ତ କରି ପାନ କରିବା ପାଇଁ। ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଦଶ ଘଡ଼ିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର; ଏହାର ଆଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ହରିଙ୍କ ନିୟମାନୁସାରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଯଜ୍ଞ ଦ୍ରବ୍ୟ ରକ୍ଷା କରି, ଅଂଶ ଛିଟିବା ପରେ, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ୧୦୮ ବାର ପଠି, କୁଶ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଘଡ଼ି ଓ ତାହାରେ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ରଖି, ଘଡ଼ିରେ ହରିଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା, ବର୍ଦ୍ଧନୀରେ ଅସ୍ତ୍ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଓ ଛିନ୍ନଦାରା ସହିତ ଯଜ୍ଞ ଗୃହକୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଛିଟି ଦିଅ; ପରେ ଘଡ଼ି ଆଣି ଏକ ଦୃଢ଼ ଆସନ ଉପରେ ପୂଜା କର। ପାଞ୍ଚ ମଣି ଓ ପାଞ୍ଚ ବସ୍ତ୍ର ଭରା ଘଡ଼ିରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଘଡ଼ିରେ ସୋନା ରଖି ଅସ୍ତ୍ର ପୂଜା କର। ସେଠାରେ ବାସ୍ତୁଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଭୂବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆସନ ଘଡ଼ିରେ ବସାଇବା, ଉତ୍ସର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସରରେ ବି। ନବ କୋଣରେ ନବ ଘଡ଼ି ରଖି, ତାହାରେ ପା ଧୋଇବା ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାନ ଜଳ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦିଅ। ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗର ଘଡ଼ିରୁ ପଞ୍ଚ ଅମୃତ, ଜଳ, ଦହି, ଦୁଧ, ମଧୁ, ଉଷ୍ଣ ଜଳ ଓ ଚାରିପ୍ରକାର ପା ଧୋଇବା ଦିଅ। ପଦ୍ମ, ଶ୍ୟାମକ, ଦୁର୍ବା ଓ ବିଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ ପା ଧୋଇବା ପାଇଁ; ଏହି ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଅର୍ପଣ ଏବଂ ବାଜ୍ର, ଶୁଭ ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ଦିଅ। କୁଶ ତିଆରି, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଫୁଲ, ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କର; ପାନ ଜଳ କ୍ଲୋଭ ଓ କକ୍କୋଳା ମିଶାଇ ଦିଅ। ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚ ଅମୃତରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଅ; ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଘଡ଼ିରେ ରଖି ଦେବତାକୁ ତାହାରେ ବିସ୍ତାପିତ କର। ଘଡ଼ିରୁ ଜଳ ଉଠାଇ, କୁଶ ଗଠିର ଟିପ୍ ଛୁଇଅ; ପରେ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ଦେଇ ପା ଧୋଇବା, ଅର୍ପଣ ଓ ପାନ ଜଳ ଦିଅ। ପରେ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ରରେ ଦେହ ମୁଛି, ପୋଶାକ ପିନ୍ଧାଇ ଅଲ୍ତାରକୁ ଆଣ; ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କର, ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ହାତ ଧୋଇ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଚାଲି ତିନି ରେଖା ଦିଅ; ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତରକୁ ତିନି ରେଖା ଦିଅ। ଅର୍ପଣ ଜଳ ଛିଟି ଯୋନି ମୁଦ୍ରା ଦେଖା, ଅଗ୍ନିର ପଞ୍ଚ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଅଲ୍ତାର ଯୋନିରେ ରଖ। ପଞ୍ଚ ପାତ୍ର, ଦର୍ଭା, ଷ୍ଟ୍ରୁକ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଘେରା ହସ୍ତ-ପରିମାଣ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଜଳାନ୍ତ ଦେଅ। ପ୍ରଣୀତ, ଛିଟା ଘଡ଼ି, ଘିଅ ଘଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ; ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ଥ ଚାଉଳ, ଦୁଇ ଜୋଡ଼ା, ଏକ ଖୋଲା ମୁଖ ଘଡ଼ି ରଖ। ପ୍ରଣୀତ ଓ ଛିଟା ଘଡ଼ିରେ କୁଶ ତିଆରି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରଖ; ପ୍ରଣୀତ ଘଡ଼ିରେ ଜଳ ଭରି, ଦେବତା ଧ୍ୟାନ କରି ପୂଜା କର। ପ୍ରଣୀତ ଆଗରେ, ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରଖ; ଛିଟା ଘଡ଼ିରେ ଜଳ ଭରି, ପୂଜା କରି ଦକ୍ଷିଣକୁ ରଖ। ଅଗ୍ନିରେ ଚାରୁ ରନ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ରଖ; ପୂର୍ବକୁ କୁଶ ଛାଡ଼ି, ଘେରା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ବୈଷ୍ଣବ ଶଂସ୍କାର ପ୍ରସୂତି, ଜନ୍ମ, ଚୂଡାକରଣ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ନାମକରଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ଏଠି ଅଷ୍ଟ ହୋମ କର; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶଂସ୍କାର ପାଇଁ ହୋମ କର, ଲାଡ଼ି ଓ ଚମଚ ସହିତ। ମଣ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ରଜସ୍ୱଳା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ହୋମ କର; ଏଠି ଅଲ୍ତାର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗୁଣ ରୂପେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଗର୍ଭ ଓ ଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରର ଗର୍ଭ; ଅଗ୍ନି ମୁକ୍ତିର କାରଣ, ପରମାତ୍ମା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ବରେ ମୁଣ୍ଡ, କୋଣରେ ହାତ; ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ଉରୁ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ମଧ୍ୟ। ପେଟକୁ ପାତ୍ର, ଗର୍ଭକୁ ଯୋନି କୁହାଯାଏ; ତିନି ଗୁଣ ଗ୍ରିବା ଭାବେ, ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ଦଶ ଜଳାନ୍ତ ତିଆରି କର। ପ୍ରଣବ ମୁଦ୍ରାରେ ପଞ୍ଚ ଅଂଶ ହୋମ କର; ପରେ ଆଘାର ହୋମ, ଶେଷରେ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି, ତାପରେ ଘିଅ ଦିଅ। ଈଶାନ ଦିଗର ମୂଳରେ ଘିଅ ଅଂଶ ଦିଅ; ଉତ୍ତରରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶେଷ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଏହିପରି, ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ। ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶୁଧ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଧ୍ୟାନ କର, ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି, ସାତ ଜିହ୍ବା, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପରେ। ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୟନ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି ୧୦୮ ହୋମ କର; ମୂଳରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଓ ଦଶ ଅଂଶ ଅଙ୍ଗ ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି କହିଛନ୍ତି: ସମ୍ପାତ ହୋମ ପରେ, ତ୍ରିସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ଚାନ୍ତ କରି ପରିଶୋଧକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତାହାକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଦରକାର।