ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଈଶାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବାହାର ଦିଗରେ ଅସ୍ତ୍ରର ଆବରଣ ରହିଛି। ଏଠାରେ ଏଇରାବତ, ଛାଗ, ମହିଷ, ବାନର ଏବଂ ମାଛ ରହିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ହରିଣ, ଖରା, ବୃଷ, କଚ୍ଛପ, ହଂସ ଏବଂ ବାହାର ଦିଗରେ ପ୍ରଶ୍ନିଗର୍ଭ, କୁମୁଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଦମ୍ପତି ଦ୍ବାରପାଳ ଅଛନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦ୍ବାରରେ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବାହାର ଦିଗରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର କରି, ବଳି ଆସନରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ଦରକାର। ବିଶ୍ୱ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନାଙ୍କୁ ଈଶାନ କୋଣରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ରକ୍ଷାସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର। ଏହି ପୂଜା ବର୍ଷ ପୂରା ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସେହି ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ — ଓଁ, ନମସ୍କାର। ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପବାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର; ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ। ମୋର ଏହି ଅଭିଳାଷା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅପସନ୍ଗ ମୋ ସହିତ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆଜିଠୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଯଦି ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅସମର୍ଥ ହେଉ, ନିୟମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରାତି ଉପବାସ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମ କରିବା ଉଚିତ; ବଳି ଦେଇ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ସ୍ତୁତି ଏବଂ ଦୈନ୍ଦିନ ଶୁଭ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଅଗ୍ନି କହିଲେ — ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଜ୍ନ ସ୍ଥଳୀକୁ ସୁସଜ୍ଜିତ କରିବା ଉଚିତ: “ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେବତା, ଶ୍ରୀଧର, ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ବିଷ୍ଣୁ — ଯିଏ ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମନ୍ ରୂପ, ନିରାମୟ ଶରୀର — ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ମଣ୍ଡଳ ଆକାର କରି, ଯଜ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣିବା ଉଚିତ। ହାତ ଓ ପା ଧୋଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ରଖିବା ଦରକାର; ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ ମୁଣ୍ଡ, ଦ୍ବାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଛିଟିବା ଦରକାର। ଦ୍ବାରପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରି, ଦ୍ବାରପାଳମାନେ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ ଏବଂ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ରଖିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଶୋଭନ ନାମକ ଋକ୍, ଯମସୁଭଦ୍ରକ ଯଜୁସ୍, ସୁଧନ୍ବନ ସାମନ୍, ସୋମର ସୁହୋତ୍ରକ ଅଥର୍ବନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ବାର ଶେଷରେ କୁମୁଦ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୁଇ ଘଡ଼ି ଓ ଝଣ୍ଡା ରଖିବା ଦରକାର; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ବାରରେ ଉଚିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର, ପୂର୍ବରେ ଏକ ନୀଳ ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ। ଆନନ୍ଦ, ନନ୍ଦନ, ଦକ୍ଷ, ବୀରସେନ, ସୁଷେଣକ, ସମ୍ଭବ ଏବଂ ପ୍ରଭବ — ଏହି ଶାନ୍ତ ଦ୍ବାରପାଳମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପଠି ବା ଫୁଲ ଛିଟି, ବାଧା ଦୂର କରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦରକାର; ତାପରେ ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଧି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା ଦରକାର। ଶିଖା ମନ୍ତ୍ର ପଠି (ଫଟ୍ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ), ଦିଗଦେଶରେ ଚିନା ଦାଣା ରଖିବା ଉଚିତ; ବାସୁଦେବ ସହିତ ଗଈର ମୁତ୍ର, ସଙ୍କର୍ଷଣ ସହିତ ଗଈର ଗୋବର। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହିତ ଦୁଧ, ନାରାୟଣ ସହିତ ଦହି ଓ ଘିଅ; ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି ଏବଂ ଏହିପରି ଘିଅର ଅଂଶ ବଢ଼ାଇବା ଦରକାର। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଘିଅ ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଏକ ପାତ୍ରରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଏକ ଅଂଶ ମଣ୍ଡପ ଛିଟିବା ପାଇଁ, ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ପାନ କରିବା ପାଇଁ। ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଦଶ ଘଡ଼ିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆରମ୍ଭ କରି ଲୋକପାଳମାନେ ପୂଜିବା ଦରକାର; ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆଜ୍ଞା ଦେଇ, ହରିଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଯଜ୍ନ ସାମଗ୍ରୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ଉତ୍ସର୍ଗ ଦେବା ଦରକାର; ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ୧୦୮ ଥର ପଠି, କୁଶା ଗ୍ରାସ ଉଠାଇବା ଦରକାର। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଘଡ଼ି ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଦେବୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ; ଘଡ଼ିରେ ହରିଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା, ବର୍ଦ୍ଧନୀରେ ଅସ୍ତ୍ର ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ବର୍ଦ୍ଧନୀ ଏବଂ ଛିନ୍ନଦାରା ସହିତ ଯଜ୍ନ ଘରକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଛିଟିବା କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଘଡ଼ି ଆଣି, ଏକ ସ୍ଥିର ଆସନରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପାଞ୍ଚ ମଣି ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଘଡ଼ିରେ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ବର୍ଦ୍ଧନୀରେ ସୁନା ଥିବା ଦିନ, ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ୍ର ପୂଜିବା ଦରକାର। ସେଠାରେ ବାସ୍ତୁଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଭୂବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆସନ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏବଂ ଉତ୍ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭରେ ଏହିପରି କରିବା ଦରକାର। ନଉଟି ଶୁଭ ଘଡ଼ି ନଉଟି କୋଣରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ସେଥିରେ ପା ଧୋଇବା ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାନ ଜଳ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ରଖିବା ଦରକାର। ଯଜ୍ନ ଆରମ୍ଭରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଘଡ଼ିରେ ପାଞ୍ଚ ଅମୃତ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ — ଦହି, ଦୁଧ, ମଧ, ଉଷ୍ଣ ଜଳ ଓ ଚାରିପ୍ରକାର ପା ଧୋଇବା — ଦେବା ଦରକାର। ପଦ୍ମ, ଶ୍ୟାମକ, ଦୁର୍ବା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେବୀ ପା ଧୋଇବା ପାଇଁ; ଏହିପରି ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଉତ୍ସର୍ଗ, ଯାହାରେ ଯବ, ସୁଗନ୍ଧ ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ଦିଆଯାଏ। କୁଶା ଗ୍ରାସ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଫୁଲ, ତିଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ସର୍ଗ ପାଇଁ; ଲବଙ୍ଗ ଓ କକ୍କୋଳା ମିଶାଇ ପାନ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ। ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ; ଶୁଭ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଘଡ଼ିରେ ରଖି, ଦେବତାକୁ ତାହାରେ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଦରକାର। ଘଡ଼ିରୁ ଜଳ ଉଠାଇ, ଗ୍ରାସର ଟିପ୍ ଛୁଇ, ଶୁଭ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପା ଧୋଇବା, ଉତ୍ସର୍ଗ ଓ ପାନ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ। ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେହ ପୁଛି, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ଏବଂ ବେଦୀକୁ ନେଇଯିବା ଦରକାର; ସେଠାରେ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରିବା, ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ହାତ ଧୋଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ତିନିଟି ରେଖା ଦେବା, ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତରକୁ ତିନିଟି ରେଖା ଦେବା ଦରକାର। ଉତ୍ସର୍ଗ ଜଳ ଛିଟି, ଯୋନି ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ, ଅଗ୍ନିର ପଞ୍ଚ ଆକାର ଧ୍ୟାନ କରି, ବେଦୀର ଯୋନିରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ପାତ୍ର, କୁଶା ଗ୍ରାସ, ଷ୍ଟ୍ରୁକ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ରଖିବା ଦରକାର; ଘେରା ହାତର ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଜଳ ଏହିପରି। ପ୍ରଣୀତା, ଛିଟିବା ପାତ୍ର, ଘିଅ ଘଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ; ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ଥ ଚାଉଳ, ଜୋଡ଼ା ଏବଂ ଖୋଲା ମୁଖ ଯୋଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ।