ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆରମ୍ଭରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ; ଅ, ଆ, ଅଂ, ଅଃ ଏହି ବୀଜାକ୍ଷରଗୁଡିକୁ, ଓଂ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନମଃ ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ; ଏହାପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ଓଂ, ତତ୍, ସତ୍, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର; ଓଂ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଓଂ, କ୍ଷଂ, ଓଂ, ଶ୍ରୀମତ୍ ନରସିଂହଙ୍କୁ ନିଜର ଶତ୍ କୃତଜ୍ଞତା ସହିତ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ଓଂ ଭୂଃ, ଶ୍ରୀମତ୍ ଵରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ରାଜନ୍ୟଗଣ; ତାଙ୍କର ରୂପଗୁଡିକୁ ବିବିଧ ବର୍ଣ୍ଣରେ ବିବର୍ଣ୍ତ କରାଯାଏ—ତେଜସ୍ବୀ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ଗାଢ଼-ନୀଳ, କଳା ଏବଂ ଲାଲ। ମେଘର ରଙ୍ଗ, ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗ, ମଧୁ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ନବ ନାୟକ; ବୀଜାକ୍ଷରଗୁଡିକର ଅଙ୍ଗ ତାଙ୍କର ନାମ ଶେଷରେ ଅନୁସୂଚିତ ହେଉଛି, ଏବଂ ଏହି ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ତନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଭାଗ କରି ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି; ସଂଯୁକ୍ତ ବୀଜାକ୍ଷରଗୁଡିକ ନିଜସ୍ୱ ଲକ୍ଷଣ ରଖିଥାନ୍ତି। ନମଃ ଶେଷରେ ଥିବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ବୀଜାକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଅଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ; ଲଘୁ ସ୍ୱର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବାଗୁଡିକୁ ଉପାଙ୍ଗ ଭାବେ ବିବର୍ଣ୍ତ କରାଯାଏ। ଭାଗ ହୋଇଥିବା ନାମ ଓ ଅକ୍ଷରର ଶେଷରେ ଥିବା ବୀଜାକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ; ଦୀର୍ଘ ଓ ଲଘୁ ସ୍ୱର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଓ ଉପାଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି। ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ବୀଜାକ୍ଷର ଓ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଓ ଉପାଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି। ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶେଷ ଓ ପଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ଯୋଗ କରି ସ୍ଥାପନ କରି, ଚାହିଁଥିବା ସିଦ୍ଧି ଅନୁଯାୟୀ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ, ଶିରୋ, କବଚ, ଚକ୍ଷୁ, ମୂର୍ଧ୍ନ—ଏହି ବୀଜାକ୍ଷରର ଛଅ ଅଙ୍ଗ; ମୂଳରେ ବାରଟି ଅଙ୍ଗ ରହିଛି। ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ, ଶିରୋ, କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର, ଚକ୍ଷୁ, ଉଦର; ପୃଷ୍ଠ, ବାହୁ, ଉରୁ, ଜାଘ, ଗୋଡ଼, ପାଦ—ଏହି ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। କଂ, ଟଂ, ପଂ, ଶଂ—ଏହା ବୈନତେୟ; ଖଂ, ଠଂ, ଫଂ, ଷଂ—ଗଦାମନୁ; ଗଂ, ଡଂ, ବଂ, ସଂ—ବଳ ମନ୍ତ୍ର; ଘଂ, ଢଂ, ଭଂ, ହଂ—ଶ୍ରୀକୁ ନମସ୍କାର। ଵଂ, ଶଂ, ମଂ, କ୍ଷଂ—ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ; ଛଂ, ତଂ, ପଂ—କୌସ୍ତୁଭ; ଜଂ, ଖଂ, ବଂ—ସୁଦର୍ଶନ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ—ସଂ, ବଂ, ଦଂ, ଚଂ, ଲଂ। ଓଂ, ଢଂ, ବଂ—ବନମାଳା; ମହାନନ୍ତକୁ ନମସ୍କାର; ବୀଜାକ୍ଷର ବିନା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ ତିଆରି କରାଯାଏ। ନାମ ଶେଷରେ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଏହି ପଞ୍ଚ ରୂପରେ ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ; ପ୍ରଣବ ସହିତ, ଏହି ହୃଦୟ ଓ ଅଙ୍ଗ ପଞ୍ଚ ରୂପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ। ପ୍ରଣବ ପ୍ରଥମେ ହୃଦୟ, ପରା ମୁଣ୍ଡ ଓ ଶିରୋ; କବଚ ନିଜ ନାମ ଦ୍ୱାରା, ଅସ୍ତ୍ର ନାମ ଶେଷରେ। ଓଂ, ପରା, ଅସ୍ତ୍ର, ନିଜ ନାମ, ଚତୁର୍ଥ ବିଭକ୍ତି ଓ ନମଃ ଶେଷରେ; ଏକ ବ୍ୟୂହରୁ ଦଶ ବ୍ୟୂହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର। ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ହାତର ଟିପ୍ସରେ ଶରୀରର ଧ୍ୱନିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପରା ପୁରୁଷର ଆତ୍ମା, ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପରେ ଅନ୍ୟତମ। ଓଂ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପରେ ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତ୍ରିରୂପ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଅଗ୍ନିକୁ ହାତ ଓ ଶରୀରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ହାତର ଶାଖା ଉପରେ, ଦୱିତୀୟ ହାତରେ; ରୂପକୁ ହୃଦୟ ଓ ଶରୀରରେ, ତ୍ରିରୂପ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ରୂପରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଋଗ୍ବେଦକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବରେ ହାତରେ, ଯଜୁର୍ବେଦକୁ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ, ଅଥର୍ବ ରୂପକୁ ଦୱିତୀୟ ହାତରେ, ମୁଣ୍ଡ, ହୃଦୟ ଓ ପାଦ ଶେଷରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆକାଶକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ହାତ ଓ ଶରୀରରେ; ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ମୁଣ୍ଡ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ପାଦରେ। ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ—ଏହି ପଞ୍ଚ ରୂପ; ମନ, କାନ, ଚର୍ମ, ଚକ୍ଷୁ, ଜିହ୍ବା, ନାସା—ଏହି ଷଡ୍ରୂପ। ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ମନକୁ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ପାଦରେ, ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ତ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମ ରୂପ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏହା ଜୀବାତ୍ମା; ଭୂଃ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱଃ, ମହର୍, ଜନ, ତପସ୍, ଶତ୍ୟ—ଏହି ସପ୍ତ ଭାଗ। ହାତ ଓ ଶରୀରରେ ପ୍ରଥମକୁ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ସପ୍ତମ, ତଳ ତଳେ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶ୍ରୀମତ୍ ପ୍ରଭୁ ଶରୀରରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପିତ। ଶରୀରରେ—ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ପାଦ ଶେଷରେ—ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଉକ୍ଥ, ଷୋଡଶୀ, ଵାଜପେୟ। ଅତିରାତ୍ର ଓ ଅପ୍ତୋର୍ୟାମ, ଯଜ୍ଞର ଏସେନ୍ସ, ସପ୍ତ ଭାଗ; ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମା, ମନ, ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, ରସ ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଓ ବୁଦ୍ଧି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ହାତ ଓ ଶରୀରରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ; ଶେଷ ଦୁଇଟି ଦୱିତୀୟ ହାତରେ, ଫୋରହେଡ୍, ମୁଖ ଓ ହୃଦୟରେ। ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ପାଦରେ, ଏଠି ଅଷ୍ଟ ଭାଗର ଆତ୍ମା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ: ପ୍ରାଣ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ମନ, ଶବ୍ଦ, ଗୁଣ, ବାୟୁ। ରୂପ, ରସ—ଏହି ନଉ ଆତ୍ମା; ପ୍ରାଣ ଦୁଇ ଅଙ୍ଗୁଠିରେ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ବାୟଁ ଅଣ୍ଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକ୍ରମରେ। ଶରୀରରେ—ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଗୁଡ଼ି, ପାଦ—ଏହି ଦଶ ଆତ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ। ଦୁଇ ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଅଗ୍ନି; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଅନୁକ୍ରମରେ; ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ମୁଖ; ହୃଦୟ, ନାଭି, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଗୁଡ଼ି। ଦୁଇ ପାଦରେ ଏକାଦଶ ଆତ୍ମା: ମନ, କାନ, ଚର୍ମ, ଚକ୍ଷୁ, ଜିହ୍ବା, ନାସା, ବାଣୀ, ହାତ, ପାଦ, ମଳଦ୍ୱାର। ଯୌନ ଅଂଗ, ମନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; କାନ ଦୁଇ ଅଙ୍ଗୁଠିରେ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠିରୁ ଅଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ; ଶେଷ ଦୁଇ ହାତରେ।