ନାରଦ ମହାମୁନି ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଉପାସନା ଓ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ଧତି ବିବେଚନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦେହରେ ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ—ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶଂଖ, ମୁସଳ, ଖଡ୍ଗ, ଶାରଙ୍ଗ ଧନୁ, ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭୂସୁନ୍ଦର ମାଳା। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଓ ଆୟୁଧ ଉପାସନା କ୍ରମରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜିତ ହୁଏ। ପରେ, ଶ୍ରୀମ୍, ଶ୍ରୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତାତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଆଚାର୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ସରସ୍ବତୀଙ୍କ ଆସନ, ତାଙ୍କ ଆକୃତି, ଓଁ, ହ୍ରୀଁ ଏବଂ ଦେବୀ ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ମନରେ ସ୍ଥାପିତ କରି ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ହୃଦା ଓ ଅନ୍ୟ ବିଜ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମେଧା, କଳା, ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟିକା, ଗୌରୀ, ପ୍ରଭାମତୀ, ଦୁର୍ଗା, ଗଣ, ଆଚାର୍ୟ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଗଂ ବିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଣପତି, ହ୍ରୀଁ ଦ୍ୱାରା ଗୌରୀ, ଶ୍ରୀଁ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀ, ହ୍ରୀଁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରିତା, ହ୍ରୀଁ ସଉ ବିଜ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁରାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ଅକ୍ଷରକୁ ବିନ୍ଦୁ ବା ଓଁ ସହିତ ଯୋଡି ପୂଜା କରିବାକୁ ଉଚିତ। ତିଳ, ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିବେଦନ ସମୟରେ ଯିଏ ପୂଜା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛି। ନାରଦ ଏପରି ଉପାସନା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ ପଦ୍ଧତି ବିବେଚନା କରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୃତ୍ତିକା ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ପରେ, ପାଣି ଉପରେ ହାତ ଦେଇ, ସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିରାପଦ ହୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ନାନ କ୍ରମ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ହୃଦୟରେ ହରିଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରି, ମୃତ୍ତିକା ହାତରେ ନେଇ, ସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ବାସୁଦେବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଣିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେହର ରୂପକୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଅଘମର୍ଷଣ ନିୟମ ପାଳନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ହାତରେ ପାଣି ନେଇ, ଦୁଇଥର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପାଣିରେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଯୋଗ ଆସନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦିଗପାଳ, ଋଷି ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଶତ-ଶତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଜନ, ଜୀବ ଓ ଅଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ଉପାସନା କ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ନାରଦ ଉପାସନା ପଦ୍ଧତି ବିବେଚନା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—ପାଦ ଧୋଇ, ପାଣି ପିଇ, ମୌନ ରଖି, ରକ୍ଷା ନିୟମ କରିବା ପରେ, ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ର ରେଖା କରି, ନାଭି ମଧ୍ୟରେ ବିଜ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ; ଏହି ବିଜ ଧୂସର ରଙ୍ଗର, ତୀବ୍ର ବାୟୁ ଗୁଣର। ଶରୀରର ଅଶୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟ ପଦ୍ମରେ 'କ୍ଷଉଁ' ବିଜ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ଏହି ବିଜକୁ ଗର୍ଭର ମୂଳ ଭାବିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ତଳ, ଉପର ଓ ଚାରିପାଖରେ ବିକିରିତ ହୋଇ, ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦଗ୍ଧ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରର ଧ୍ୟାନ କରି, ଆକାଶରେ ଅମୃତ ଧାରା ବିକିରିତ ଭାବିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟ ପଦ୍ମର ରଶ୍ମି ଦେହରେ ବିକିରିତ ହୋଇ, ସୁଷୁମ୍ଣା ମାର୍ଗରେ ସମସ୍ତ ନାଡୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେହକୁ ପ୍ରବାହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧି ହେଇ, ତତ୍ତ୍ୱ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ହାତ ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଆସ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରା କରି, ଦାହିନ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହାତରେ ବ୍ୟାପିତ କରିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଛଅ ମନ୍ତ୍ର ଯୁଗଳରେ ଶରୀରରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ—ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ, ଶିରୋପଦ୍ଧ, କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର, ଚକ୍ଷୁ। ପେଟ, ପିଠ, ହାତ, ଘୁଁଡି ଏବଂ ପା ଛୁଇ ମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବାମପାଖରେ ବର୍ଧନୀ, ଡାହାଣପାଖରେ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ରଖି, ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଫୁଲ, ଗନ୍ଧ ମିଶ୍ରିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟପଦ ମନ୍ତ୍ର ଓ 'ଫଟ୍' ବିଜ ଦ୍ୱାରା ପାଣି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରି, ହାତରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚେତନା ଓ ଜ୍ୟୋତି ଭାବିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ, ଏବଂ ଏଶ୍ୱର୍ୟ କୁ ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ଅଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯୋଗ ଆସନରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଆସନରେ କୁର୍ମ, ଅନନ୍ତ, ଯମ, ସୂର୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଚକ୍ର, ପବିତ୍ର ଦେବତା ଓ ଦୟାଳୁ ଦେବୀମାନେ ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ ଓ ମୁଖପତ୍ରରେ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ପରେ ମଣ୍ଡଳରେ ଆବାହନ ଓ ପୂଜା କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ, ମଧୁପର୍କ ଦେଇ ପୁନଃ ପୁନଃ ଦେବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଜନ୍ୟ, ଭୂଷଣ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ପକ୍ଷୀ ନାୟକ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଚକ୍ର, ଶାନ୍ତ (ପଶ୍ଚିମ-ଦକ୍ଷିଣ) କୋଣରେ ଗଦା, ଶୁଭ (ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ) କୋଣରେ ଶଂଖ ଓ ଧନୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣପାଖରେ ବାଣ ଓ ଖଡ୍ଗ, ବାମପାଖରେ କବଚ, ଶ୍ରୀ ଓ ପୁଷ୍ଟି, ସାମ୍ନାରେ ବାମପାଖରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବନମାଳା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ, କୌସ୍ତୁଭ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ବାହାରେ ପୂଜିବାକୁ ଉଚିତ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜି, ଶେଷରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗ ବିଭାଜିତ ବା ଏକତ୍ର କରି, ବିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରି, ପରେ ପରିକ୍ରମା, ଷ୍ଟୁତି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।