ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆରମ୍ଭରେ, ଅନେକ ଦେବତା, ଶକ୍ତି, ତଥା ପବିତ୍ର ଉପାଦାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ଧାତ୍ର, ବିଧାତ୍ର, ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ଏବଂ ଧନର ମୂଳ ଉପାଦାନ; ଦ୍ୱାରର ଦେବୀ, ନୂତନ ସ୍ଥଳ, ଶକ୍ତି, କୂର୍ମ, ଏବଂ ଅନନ୍ତକ ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦିଆଯାଏ। ତାପରେ ଭୂମି, ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଶାସନ ଓ ଅଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ; ଫୁଲର ଡଣ୍ଡି, ପାତ୍ର, ତନ୍ତୁ, ଏବଂ ମଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଋଗ୍ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବେଦ, କୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ; ବିମଳୋତ୍କର୍ଷିଣୀ, ଜ୍ଞାନ, କ୍ରିୟା, ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ପ୍ରଭ୍ବି, ସତ୍ୟ, ଈଶାନ, ଅନୁଗ୍ରହ, ସନମୂର୍ତି; ଦୁର୍ଗା, ଗିରା, ଅଙ୍ଗଣ, କ୍ଷେତ୍ର, ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ। ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ, ତ୍ରିଶୂଳ, କବଚ, ଚକ୍ଷୁ, ଅସ୍ତ୍ର; ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ, କୌସ୍ତୁଭ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ଅରଣ୍ୟମାଳା, ଶ୍ରୀ, ପୁଷ୍ଟି, ଗରୁଡ଼, ଗୁରୁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ରାକ୍ଷସ, ଜଳ, ବାୟୁ, ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ପୂଜା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା, ଅନନ୍ତ, ଅଜନ୍ମ, ଭଗବାନଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର, ଵାହନ, ପଦ୍ମ ଓ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନାଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ସଫଳତା ମିଳିଥାଏ। ଶିବଙ୍କ ସାଧାରଣ ପୂଜାରେ, ପ୍ରଥମେ ନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ, ପରେ ମହାକାଳ, ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ଗଣପ୍ରବନ୍ଧଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବାଣୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶିକ୍ଷକ, ନିବାସ, ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, ଭାମା, ଜ୍ଯେଷ୍ଠା, ରୌଦ୍ରୀ, କାଳୀ, କଳବିକାରିଣୀ; ବଳବିକାରିଣୀ, ବଳପ୍ରମଥିନୀ, ସର୍ବଭୂତଦମନୀ, ମଦନୋନ୍ମାଦିନୀ, ଶିବାସନ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ହାଁ, ହୁଁ, ହାଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶିବଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୁହଁ ଉପରେ ପୂଜା; ହୌଁ ଏବଂ ହାଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଈଶାନ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁହଁରେ; ହ୍ରୀଁ ଗୌରୀ, ଗଁ ଗଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଚଣ୍ଡୀ, ହୃଦା ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦଣ୍ଡିନ, ପିଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରୱା, ଆରୁଣ, ପ୍ରଭୂତ, ବିମଳା; ମଧ୍ୟରେ ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ସାର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦୀପ୍ତା, ସୂକ୍ଷ୍ମା, ଜୟା, ଭଦ୍ରା, ବିଭୂତି, ବିମଳା, ଅମୋଘା, ବିଦ୍ୟୁତା, ସର୍ବତୋମୁଖୀ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସନ ହଁ, ଖଁ, ଖ, ସୋ, ଉଲ୍କା ଓ ଫର୍ମ; ହ୍ରାଁ, ହ୍ରୀଁ, ସ, "ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର", ଆଁ, "ହୃଦୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର" ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶିଖା, ଅଗ୍ନି, ଈଶ, ଅସୁର, ବାୟୁ; ଭୂଃ, ଭୁଵଃ, ସ୍ଵଃ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶିଖା, ହୁଁ କବଚ ଭାବରେ। ଚକ୍ଷୁ ମାଁ, ନିବାସ ଅର୍କାସ୍ତ୍ର, ରାଣୀ ଶକ୍ତି, ନିଷ୍କୁଭା; ସୋମ, ଅଙ୍ଗାରକ, ବୁଧ, ଜୀବ, ଶୁକ୍ର, ଶନି କ୍ରମେ। ରାହୁ, କେତୁ, ତେଜସ୍, ଚଣ୍ଡ; ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଏହି ପୂଜା: ଫର୍ମର ଆସନ, ମୂଳ, ହୃଦା ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, ଗଣପ୍ରବନ୍ଧ। ବିଷ୍ଣୁ ଆସନ, ବିଷ୍ଣୁ ଫର୍ମ, ରଁ, ଶ୍ରୀଁ, ଶ୍ରୀଁ, ଶ୍ରୀଧର, ହରି; ହ୍ରୀଁ, ସମସ୍ତ ଫର୍ମର ମନ୍ତ୍ର—ଏହିପରି ତିନି ଜଗତ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ। ହ୍ରୀଁ ହୃଷୀକେଶ, କ୍ଲୀଁ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ରୁତି ହୃଦା ଓ ଅନ୍ୟ; ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ପଞ୍ଚମ ବିଭକ୍ତି, ପୂଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟା ଓ ଅନ୍ୟ। ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶଂଖ, ମୁସଳ, ତଳୱାର, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ୍, ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ, କୌସ୍ତୁଭ, ଅରଣ୍ୟମାଳା। ଶ୍ରୀଁ, ଶ୍ରୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଟାଟାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଶିକ୍ଷକ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ; ସରସ୍ୱତୀ ଆସନ, ଫର୍ମ, ଔଁ, ହ୍ରୀଁ, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ। ହୃଦା ଓ ଅନ୍ୟ, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମେଧା, କଳା, ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟିକା; ଗୌରୀ, ପ୍ରଭାମତୀ, ଦୁର୍ଗା, ଗଣ, ଶିକ୍ଷକ, କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ। ଗଁ ଗଣପତି, ହ୍ରୀଁ ଗୌରୀ, ଶ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀ; ହ୍ରୀଁ ତ୍ୱରିତା, ହ୍ରୀଁ, ସଉ ତ୍ରିପୁରା, ଚତୁର୍ଥ ବିଭକ୍ତି ଓ ଓଁ ରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା। ନାମର ଆରମ୍ଭ ଅକ୍ଷର, ନିକଟର ଦିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ଓଁ ସହିତ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ବିଦି ରେ ସେସମସ୍ତ ପୂଜା ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଏ—ତିଳ, ଘୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି—ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ, ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରି, ସଂସାରର ଉପଭୋଗ ପରେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି। ଏହା ପରେ, ନାରଦ ମହାର୍ଷି ବାତ୍ରିତ୍ୱ ଅନୁଷ୍ଠାନର ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ନୃସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଉଠାଇ, ଦୁଇ ଭାଗ କରି, ଏକ ଭାଗରେ ମନକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ପାଣି ଗ୍ରହଣ, ଆଚମନ, ଏବଂ ସିଂହ ମନ୍ତ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ନାନ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟରେ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ହରି ଜ୍ଞାନର ଧ୍ୟାନ କରି, ହାତରେ ପୃଥିବୀ ଧରି, ସିଂହ ମନ୍ତ୍ର ତିନିଥର ପଠି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବାସୁଦେବ ମନ୍ତ୍ରରେ ପାଣିକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେହକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଫର୍ମକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଘମର୍ଷଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପାଣି ହାତରେ ଧରି, ଦୁଇଥର ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ପରେ ଆଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ହରିଙ୍କୁ ପାଣିରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଯୋଗାସନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦିଗପାଳ, ଋଷି, ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର କ୍ରମରେ ପଠିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ, ଜୀବ ଓ ଅଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଆସାଇନ କରି, ପରେ ସମାପ୍ତ କରି, ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା ସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ନାରଦ କହିଲେ: ଏହି ପୂଜା ବିଧିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ପାଦ ଧୋଇ, ଆଚମନ କରି, ବାଣୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପରେ, ପୂଜାର ଆରମ୍ଭ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଚିତ୍ର ତିଆରି କରି, ନାଭିର ମଧ୍ୟରେ ଧାନ ଅଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଧୂସର ଓ ତୀବ୍ର ବାୟୁ ଗୁଣରେ।