ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଶ୍ରୁତିକୁ ପଢିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହରି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମାର ଆକାର ଅଛି, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିରାଜିତା ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି, ଏହି ପୁରାଣ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଚାହାନ୍ତି, ଏହା ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଵର୍ଗ ଆଶା କରନ୍ତି, ଏହି ପୁରାଣ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଵର୍ଗ ଦେଇଥାଏ; ପୁତ୍ର ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପୁତ୍ର, ଗାଁ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଗାଁ, ଗୋ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଗୋ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଆଶା କରନ୍ତି, ଏହି ପୁରାଣ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଧନ-ଉତ୍ତମତା ଦେଇଥାଏ; ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏହା ଉତ୍ତମ କର୍ମ ଓ କୀର୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଜୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ଏହି ପୁରାଣ ତାଙ୍କୁ ଜୟ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ କିଛି ଆଶା କରନ୍ତି, ଏହି ପୁରାଣ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଥାଏ; ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦିଏ। ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଯେଉଁ ଗ୍ରନ୍ଥ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମାରୀଚିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟର ମାପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମ ଲେଖି ଦେବା ଉଚିତ। ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଵର୍ଗ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଦ୍ମ ପୁରାଣ (ଦ୍ଵାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ), ଏକ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ଏହି ପୁରାଣ ଏକ ଗାଁ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ବରାହ କଳ୍ପର ବିବରଣୀ ବିଷୟରେ, ପରାଶର ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ (ତେଇ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ରଚନା କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଏକ ସମ୍ପନ୍ନ ଗାଁ ସହିତ ଦେଇଲେ, ବିଷ୍ଣୁର ଆସନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଭାୟବୀୟ ପୁରାଣ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଚଉଦ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି। ଶ୍ଵେତ କଳ୍ପରେ, ବାୟୁ ଘର୍ମ ପୁରାଣ କହିଥିଲେ; ଏହା ଲେଖି ଶ୍ରାବଣରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଗାଁ ସହିତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଧର୍ମର ବିସ୍ତାର ଗାୟତ୍ରୀ ସହିତ ବର୍ଣ୍ନିତ, ଏବଂ ବୃତ୍ର ଓ ଅସୁର ନିବୃତି ବିବରଣ ଅଛି, ସେହି ଭାଗକୁ ଭାଗବତ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ। ସାରସ୍ୱତ କଳ୍ପରେ, ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦରେ ଏହା (ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ନାରଦଙ୍କୁ ଏଠି ମହା କଳ୍ପ ଆଧାରିତ ଧର୍ମ ବିବରଣୀ କହିଥିଲେ, ପ୍ରାୟ ପଚିଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଏହାକୁ ନାରଦ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ। ଏହି ପୁରାଣ ଏକ ଗାଁ ଓ ଏକ ଅଶ୍ୱିନୀ ସହିତ ଦେଇଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ମିଳେ; ଏଠି ଶତ୍ରୁ ସମ୍ପର୍କରେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବିଚାର ହୁଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣ (ନଅ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ଦେବା ଉଚିତ; ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯାହା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଏହି ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଭବ ମନୁଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପଜିତ ଚଉଦ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ; ପୌଷରେ ଏକ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ନାରଦଙ୍କୁ ସାବର୍ଣି ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତ ପୁରାଣ (ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ଏବଂ ରଥାନ୍ତର ବିବରଣୀ କହିଥିଲେ; ମାଘରେ ବରାହର କଥା ବ୍ରହ୍ମୱୈବର୍ତରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଆଗ୍ନେୟ କଳ୍ପରେ ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ (ଏଗାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ଦେଇଲେ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ତିଳ ଓ ଗାଁ ସହିତ ଶିବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ବରାହ ପୁରାଣ (ଚଉଦ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ବିଷ୍ଣୁ କହିଥିଲେ, ଏବଂ ମନୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବରାହର କଥା ଆଉଥରେ ଅଛି। ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗରୁଡ ସହିତ ଦେଇଲେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ବଡ଼ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ (ଏଠି ଚଉଅଠି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ସ୍କନ୍ଦ କହିଥିଲେ। ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଚାର କରି, କଳ୍ପରେ ତତ୍ପୁରୁଷ ପୁରାଣ ଦେବା ଉଚିତ; ଭାମନ ପୁରାଣ (ଦସ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ଏବଂ ଧୌମ କଳ୍ପରେ ହରିଙ୍କ କଥା ଅଛି। ଶରତ୍ ବିଷୁବେ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ଏହି ପୁରାଣର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ; କୂର୍ମ ପୁରାଣ (ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) କୂର୍ମ ନେତ୍ର ଲୋକରେ କହିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅବସରରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୂର୍ମ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ; ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ (ତେର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ କହିଥିଲେ। ବିଷୁବେ ମନୁଙ୍କୁ ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଛ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ; ଗରୁଡ ପୁରାଣ (ଆଠ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ) ବିଷ୍ଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କଳ୍ପରେ କହିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହିମା ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ; ଏହି ପୁରାଣ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଂସ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ପାଠକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିଜ ଲୋକମାନେକୁ ଖିର ଭୋଜନ କରାଉଥିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ଗାଁ, ଜମି, ଗାଁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସଂହିତା ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକୁ ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ, ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ରରେ ରଖି ଦେବା ଉଚିତ। ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକୁ ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ; ଗାଁ, ଭୋଜନ, ଜମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେଇ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ, ଖ୍ଷମା ଚାହିବା ଉଚିତ। ମହା ଦାନ ଓ ଭିନ୍ନ ମଣି ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ମାସରେ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଯୁଗ ଦେବା ଉଚିତ। ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭରେ ଦାନ ଦେବା ନିୟମ ଅଛି; ଉପାସନା ପ୍ରତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଠକ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ପୁରାତନ କଥା ଓ ଐତିହାସିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ମୁଁ ସୂର୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ବଂଶ ବିବରଣୀ କହିବି; ହରି ବ୍ରହ୍ମା ହୋଇ, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମାରୀଚି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ମାରୀଚିରୁ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କରୁ ବିବସ୍ୱାନ; ବିବସ୍ୱାନଙ୍କର ତିନି ରାଣୀ—ସଞ୍ଜ୍ଞା, ରାଜ୍ଞୀ, ପ୍ରଭା—ରୈବତଙ୍କର ତିନି କନ୍ୟା। ପ୍ରଭା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରେଭନ୍ତ ଓ ପ୍ରଭାତା ପୁତ୍ର ଦେଲେ; ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ରୀ ସଞ୍ଜ୍ଞା ମନୁକୁ ପୁତ୍ର ଦେଲେ, ଏବଂ ଯମ ଓ ଯମୁନା, ଯମଙ୍କୁ ଜୁଡ଼ିଆ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ଛାୟା ଓ ସଞ୍ଜ୍ଞା ସାବର୍ଣି ମନୁ ଓ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁକୁ ପୁତ୍ର ଦେଲେ; ଏହିପରି ଶନି, ତପତୀ, ବିଷ୍ଟି ଓ ସଞ୍ଜ୍ଞା ଆଉଥରେ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେଲେ। ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କ ସମାନ ନାହିଁ: ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ନାଭାଗ, ଧୃଷ୍ଟ, ଶର୍ୟାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।