ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଆନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନିମ୍ନ୍ୟ ନିମ୍ନ୍ୟ ସ୍ନାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି। ଫଳ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶରୀର ଶୁସ୍ଥ ହୁଏ, ଧାତ୍ରୀ ଫଳର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୃଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ତିଳ ଓ ସୋରିସ ଦାଣାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲାଭ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ଦାଣା ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ଭାଗ୍ୟ ଉନ୍ନତି ହୁଏ। ପଦ୍ମ, କମଳ ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ସମୃଦ୍ଧି ଆସେ; ବଳା ଗଛର ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବା ସମସ୍ତ ସ୍ନାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ। ଏକା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ନିଜ ଏକାନ୍ତ ଇଚ୍ଛା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାଇଁ ଅକ୍ରଣ୍ଡୟତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହାତରେ ମଣି ବାନ୍ଧିବା ଯୋଗ୍ୟ। କୁଷ୍ଠ, ପାଠା, ବଚା, ଶୁଖିଲା ଅଦା ଓ ଶଙ୍ଖ ଧାତୁର ମଣି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣର ନାୟକ; ହରି ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ। ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳେ ଉପାସନା କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ତାଙ୍କୁ ଘୀ ଓ ଦୁଧ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରି ଆଦର କଲେ, ତିନ୍ତି ଦୋଷର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମୁଡଗ ଦାଣା ଦେଇ ଅର୍ପଣ କଲେ ଦିଆରିଆ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; ଗୋମାତାର ପଞ୍ଚ ଉତ୍ପାଦନ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ବାୟୁ ଦୋଷ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଦୁଇଥର ତେଲ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ କଫ ଦୋଷ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; ଘୀ, ତେଲ ଓ ମଧୁ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ଏହି ତିନ୍ତି ରସ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ। ଘୀ-ଜଳ ଓ ଦୁଇଥର ତେଲ ଦେଇ, ଏହା ସହିତ ଘୀ, ତେଲ, ମଧୁ, ଉଖିଳ ରସ ଓ ଦୁଧ ଦେଇ ସ୍ନାନ କଲେ ତିନ୍ତି ମଧୁର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଘୀ, ଉଖିଳ ରସ, ତେଲ ଓ ମଧୁ—ଏହି ତିନ୍ତି ରସ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରେ; କପୁର, ଉସୀରା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ତିନ୍ତି ଶ୍ବେତ ଲେପ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଚନ୍ଦନ, ଅଗର, କପୁର, କସ୍ତୁରୀ ଓ କେସର—ଏହି ପଞ୍ଚ ଲେପ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। କପୁର, ଚନ୍ଦନ ଓ କେସର—ଏହି ତିନ୍ତି ଶୁଭ ଗନ୍ଧ; କସ୍ତୁରୀ, କପୁର ଓ ମାଳୟ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଜଯଫଲ, କପୁର, ଚନ୍ଦନ ଓ ତିନ୍ତି ପ୍ରକାର ଶୀତଳ ଦ୍ରବ୍ୟ—ହଳଦୀ, ଶ୍ବେତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ବେତ, ଭାର୍ଗବ, କଳା ଓ ଲାଲ ଦେଇ ପଞ୍ଚ ରଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ପଦ୍ମ, ପଦ୍ମ ଓ ତିନ୍ତି ଶୀତଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ହରିଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। କେସର, ଲାଲ ପଦ୍ମ, ତିନ୍ତି ଲାଲ ଓ ଲାଲ ପଦ୍ମରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧୂପ, ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତି ପାନ୍ତି। ଚତୁର୍ଭୁଜ ବେଦୀରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଠ କିମ୍ବା ସୋଳ ଜଣ ଦଳରେ ହୋମ କରନ୍ତି—ତିଳ, ଘୀ, ଯବ ଓ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଧାନ ଦେଇ। ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ରାଜା ନିଜ ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତି ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳା ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ଚାରି ମାସ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ଥମାନ ଉତ୍ସବ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ପ୍ରଥମ ଦିନଠୁ ଶୁରୁ କରି, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଶ୍ଥାପନ କରି ଶଚୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ମାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ତାଣ୍ଡ କୁ ଆଣିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଧ୍ୱଜ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା; ଦେବତା ଓ ଶଚୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ କଳଶରେ ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। "ବୃଦ୍ଧି ହୁଅ, ବିପକ୍ଷୀ ଦଳକୁ ଜିତ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଓ ଅଗ୍ନିର ନାୟକ; ବଡ ଏବଂ ଶୁଭ ଦେବତା, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିଛ।" "ତୁମେ ନିତ୍ୟ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭଲ ଚାହିଁ; ଅନନ୍ତ ତେଜ ଧାରଣ କରିଛ। ରାଜା, ତୁମେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବିଜୟ ବୃଦ୍ଧି କର।" ଏହି ଦେବତାମାନେ ତୁମର ତେଜ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି: ଇନ୍ଦ୍ର, ଭଲ ବର୍ଷା ଦେଇଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ବିନାୟକ। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଭୃଗୁ, ଦିଗ, ମାରୁତ ଦଳ, ଲୋକପାଳ, ଗ୍ରହ, ଯକ୍ଷ ଓ ନଦୀମାନେ ତୁମର ତେଜ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ସମୁଦ୍ର, ଶ୍ରୀ, ପୃଥିବୀ, ଗୌରୀ, ଚଣ୍ଡିକା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ତୁମର ତେଜ ଚଳାଇବାରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି; ବିଜୟ ହୁଅ, ଶଚୀଙ୍କ ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ର। ତୁମର ବିଜୟରେ ମୋ ପାଖରେ ସଦା ଶୁଭ ଆସୁ; ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା କର। ତୁମର କୃପାରେ ପୃଥିବୀ ସଦା ଫସଲ ଭରିଥିବା ହେଉ; ଶୁଭ ଦିନ ଦିନି ଆସୁ, ବିପଦ ଦୂର ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କଲେ ଭୂଜୟୀ ଶ୍ୱର୍ଗ ଲଭ୍ୟ କରେ; ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ଚିତ୍ର କପଡ଼ାରେ ଅଙ୍କିତ କରି ଅଶ୍ୱିନୀ ଦିନରେ ବିଜୟ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଅସ୍ତ୍ର, ଧନୁ, ଧ୍ୱଜ, ଛତା, ରାଜ ଚିହ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ରାତି ଜାଗି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମହାକାଳୀ, ଦୁର୍ଗା, ଦୁଃଖ ନାଶକ ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। "ଚଣ୍ଡୀ, ତିନି ଲୋକରେ ବିଜୟୀ, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଓ ବିଜୟ ଦିଅ; ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜାର ବିଧି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି—ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।" ତିନି ଦ୍ୱାର ଥିବା ଘରରେ ସଦା ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଚିତ୍ର ନକ୍ଷତ୍ର ଛାଡ଼ି ସ୍ୱାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱାତି ରେ ଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିନାୟକ, କୁମାର, ବରୁଣ, କୁବେର, ଯମ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବୈଶ୍ରବଣ ଓ ଅଠ ହାତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କୁମୁଦ, ଏରାବତ, ପଦ୍ମ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ବାମନ, ସୁପ୍ରତିକ, ଅଞ୍ଜନା ଓ ନୀଳ—ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଘର ଓ ଅନ୍ୟଠାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୁଜାରୀ ଅଗ୍ନିରେ ଘୀ, ଦାଣା, ତିଳ ଓ ଖିର ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଅଠ କଳଶ ପୂଜା କରିବା ଓ ସେହି ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।