ହେ ରାମ, ଏହି କଥା କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ରଥାନ୍ତର ଏବଂ ବାମଦେବ ଚଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ଉଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ାଇଦେଇଥାଏ। ଦିନେ ପ୍ରତିଦିନ ଜିହ୍ୱା ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ବାତ୍ସ୍ୟାୟନ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କିଛି ଛୁଆଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ 'ଇନ୍ଦ୍ରମିଦ୍ ଗାଥିନ' ଚଣ୍ଟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ସେ ଶ୍ରୁତିଧର ହେବେ। ଯଦି କେହି ରଥାନ୍ତର ମନ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରି ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଏ ପାଇଁଥାଏ। 'ମୟି ଶ୍ରୀ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଅଷ୍ଟପଦୀ କ୍ରିୟା କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଶ୍ରୀ ମିଳେ। ସପ୍ତପଦୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟପଦୀ କ୍ରିୟା କଲେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ। ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ 'ଗବ୍ୟେଷୁଣେତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗାୟଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରେ, ସେଠାରେ ସଦା ଗାଁ ରହିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦ୍ରୋଣ ଘୃତ ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ବାୟୁ ଔଷଧ ଆଣିଦେଉ। ଏହା ଯଥାଯଥ ଅର୍ପଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ମୋହ ଦୂରିଯାଏ। ପ୍ରଦେବ ତାଙ୍କର ସେବକ ଦ୍ୱାରା ତିଳ ଅର୍ପଣ କରି, 'ଅଭି ତ୍ୱା ପୂର୍ୱପୀତୟେ' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ କର୍ମଫଳର ବନ୍ଧନ ଛିଁଡ଼ିଯାଏ। ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ଗଠା ଇଂଧନ ଅର୍ପଣ କଲେ ବିଜୟ ମିଳେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଚାଲି, ଗୋଡ଼ା ଓ ମଣିଷ ଆକୃତି ଚାଳ ଗୁଣ୍ଡରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ଲୋକମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଚାଳ ଆକୃତିକୁ କ୍ଷୁର ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରିବେ। ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତୁମେଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମହୁ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ଏହି କ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଗରୁଡ଼, ବାମଦେବ, ରଥାନ୍ତର ଏବଂ ବୃହଦ୍ରଥ ମନ୍ତ୍ର ଏଠି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ତାପରେ ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ସାମନ୍ତର କ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଥର୍ବଣ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି। ଶାନ୍ତତିୟ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଔଷଧ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂରିଯାଏ। ତ୍ରିସପ୍ତିୟ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। କେତେବେଳେ ଅଭୟଙ୍ଗ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ଭୟ ଆସେ ନାହିଁ, ଓ ରାମ, ଏହି ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ କେବେ ହାରିବା ନାହିଁ। ଆୟୁଷ୍ୟ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂରିଯାଏ। ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାନ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ସବୁଠାରେ କୁଶଳ ମିଳେ। ଏହି ଦ୍ୱାରା କଳ୍ୟାଣ ଏବଂ କବଚ ଗୁଚ୍ଛ ସହିତ ଏକତା ମିଳେ। ବାସ୍ତୋଷ୍ପତ୍ୟ ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ଗୃହ ଦୋଷ ଦୂରିଯାଏ। ଏହିପରି ରୌଦ୍ର ଗୁଚ୍ଛ ଅର୍ପଣ କଲେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂରିଯାଏ। ଏହି ଦଶପଦୀ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶାନ୍ତିରେ ହୋମ କରାଯାଏ। ଏଠି ଶ୍ରୀ, ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମୀ, ରୌଦ୍ରୀ, ଭାରୁଣୀ, କୌବେରୀ, ଭାର୍ଗବୀ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ତ୍ୱାଷ୍ଟ୍ରୀ, କୌମାରୀ, ଅଗ୍ନିଦେବୀ, ମାରୁତ ଗଣ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଶାନ୍ତି, ନୈରୃତିକୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶାନ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଉପନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଶାନ୍ତି ଆଙ୍ଗିରସୀ, ଯାମ୍ୟା, ପାର୍ଥିବୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣକାରୀ ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଯେଉଁଠାରେ 'ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ' ଭାବରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନାଶ ହୁଏ। 'ସୁପର୍ଣ୍ଣମ୍' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସର୍ପ ଭୟ ନାଶ ହୁଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ଷତି ନାଶ ହୁଏ; 'ଏହିମାନେ ଦେବୀମାନେ' ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତିଦାୟକ। 'ଦେବା, ମାରୁତା' ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ; 'ଯମ ଲୋକରୁ' ମନ୍ତ୍ର ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରିବାରେ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ। 'ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପାଞ୍ଚ ବଣିକ' ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସାୟ ଲାଗି ଅତ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ; 'ମୋତେ କାମ ଓ ବଳ ମିଳୁ' ମନ୍ତ୍ର ନାରୀମାନେ ଅର୍ପଣ କଲେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼େ। 'ତୁମକୁ ମାତ୍ର ହବି ଦିଅଅ', ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବୁଦ୍ଧିବୃଦ୍ଧି ହୁଏ; 'ଅଗ୍ନି, ଗୋବିଦ୍' ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। 'ଧୃତିମାନ୍ ସହିତ ଧୃତିମାନ୍' ମନ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କଲେ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ; 'ଲକ୍ଷା ଭଳି ରକ୍ତିମ ରୁପେ ବଞ୍ଚିବି' ଏବଂ କୁକୁର ସହିତ ଅର୍ପଣ କଲେ କୃଷିରେ ସଫଳତା ମିଳେ। 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲି' ମନ୍ତ୍ର ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ; 'ଏହିମାନେ ମୋ ବନ୍ଧନ' ମନ୍ତ୍ର ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତିର କାରଣ। 'ମୁଁ ଶପଥଭଙ୍ଗ କରିଦେଲି' ମନ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କଲେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହୁଏ; 'ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ', ଏହା କୀର୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ। 'ମୃଗ ଭଳି ଚାଲିଯାଏ' ମନ୍ତ୍ର ନାରୀମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ; 'ଏଠି ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାରା' ମନ୍ତ୍ର ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରାଏ। 'ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ' ମନ୍ତ୍ର ଯାତ୍ରାରେ ଶୁଭ ଦେଏ; 'ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଲି', ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ। ଯିଏ ଆଜି ଅଥର୍ବଶିରସ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି କ୍ରିୟା ପ୍ରଧାନ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଯଜ୍ଞ କାଠ, ଘୃତ, ଚାଉଳ, ଗାଯ଼ ଦୁଧ, ଶୋରିଷ ଦାଣା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ତିଳ, ଦହି, ଦୁଧ, ଦର୍ଭା ଘାସ, ଦୂର୍ବା, ବିଲ୍ବ ଫଳ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କଲେ ଶାନ୍ତି ଓ ପୋଷଣ ମିଳେ। ତେଲପିଠା, କଳା ଶୋରିଷ, ରକ୍ତ ଓ ବିଷ ଶତୃ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ବିରୋଧ କ୍ରିୟା, ସେଠି କାଠର କାଂଟା ଥିବା ଅଂଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା କରିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟା, ଦେବତା ଓ ଛନ୍ଦ ଜାଣିବା ଦରକାର। ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ଚାରି ବେଦରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଏହା ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। 'ହିରଣ୍ୟବର୍ଣ୍ଣା' ଆଦି ପନ୍ଦରଟି ଶ୍ଲୋକ ଶ୍ରୀଙ୍କ। ଯଜୁର୍ବେଦରେ ଚାରିଟି ଶ୍ରୀ ସ୍ତୁତି ରଥ ଧୁରାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ; ସାମବେଦରେ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ସ୍ରାବନ୍ତୀୟ ଭାବରେ ଗାଯ଼ାଯାଏ।