ପୁଷ୍କର ମହାର୍ଷି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ଯେଉଁଠି ଶତୃନାଶ ଚାହିଁଲେ, ସେଠି ‘ନମୋ ହିରଣ୍ୟବାହୱେ’ ମନ୍ତ୍ରଟିକୁ ସାତଥର ପଢ଼ି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ଲଗାଇ ଆଳଶ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ‘ନମୋ ଵଃ କିରିକେଭ୍ୟଃ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରେ; ବିଳ୍ୱ ଫଳ ଓ ସୁନା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ‘ଇମା ରୁଦ୍ରାୟ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ତିଳ ଦାନ କଲେ ଧନ ଲାଭ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଦୂର୍ବା ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ‘ଆଶୁଃ ଶିଶାନ’ ମନ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତୃନାଶ ପାଇଁ ଏହା କଥିତ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ‘ରାଜସାମେତି’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଘିଅର ଏକ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ହୋମ କଲେ ଚକ୍ଷୁ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଘରେ ‘ଓଷଧୀନାମ୍ ପତେ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ହୋମ କଲେ ଶାନ୍ତି ଓ ଦୋଷ ନାଶ ହୁଏ; ଅଗ୍ନିକୁ ଘିଅ ଦେଇ ହୋମ କଲେ କାହାର ସହ କୌଣସି ଶତୃତା ହୁଏ ନାହିଁ। ‘ଅପାଁ ଫେନେତି’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଲାଉ ଦାନ କଲେ ଜୟ ଲାଭ ହୁଏ; ‘ଭଦ୍ରା ଇତି’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଲାଭ କରେ। ‘ଅଗ୍ନି’ ଓ ‘ପୃଥିବୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶୀକରଣ ପାଇଁ; ‘ଅଧ୍ୱନେତି’ ମନ୍ତ୍ର ସହ କୌର୍ତ୍ତିକ ବିବାଦରେ ଜୟ ମିଳେ। ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ଓ ‘ରାଜନ୍ୟ’ ମନ୍ତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭରେ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ; ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ଲକ୍ଷ ତେଲ ହୋମ କଲେ ରୋଗ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ‘କେତୁଂ କୃଣ୍ୱନ’ ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ବଢ଼ାଏ; ‘ଇନ୍ଦ୍ର’, ‘ଅଗ୍ନି’, ଓ ‘ଧର୍ମ’ ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଧର୍ମ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ‘ଧନ୍ୱନାଗେତି’ ଧନୁ ଧରିବାକୁ, ‘ୟୁଞ୍ଜୀତ’ ଅଭିଷେକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ‘ଅହିରଥେତ୍ୟେତଦ୍’ ତୀର ପାଇଁ; ‘ଵହ୍ନି’ ଓ ‘ପିତର’ କୁଏର ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ। ‘ୟୁଞ୍ଜନ୍ତି’ ଘୋଡ଼ା ଯୁତ କରିବାକୁ; ‘ଆଶୁଃ ଶିଶାନ’ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ। ‘ବିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେତି’ ରଥାରୋହଣ ପାଇଁ; ‘ଆଜଙ୍ଘେତି’ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚୋଟ ଦେବାକୁ। ‘ୟାଃ ସେନା ଅଭିତ୍ୱରୀତି’ ଶତୃ ସେନା ପୂର୍ବରୁ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ‘ୟମେନ ଦତ୍ତମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ହୋମ ଫଳରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୟୀ ହୁଏ; ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି, ‘ଆ କୃଷ୍ଣେତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଦାୟକ ରଥ ତିଆରି ହୁଏ। ‘ଶିବସଂକଳ୍ପ’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଚିତ୍ତ ଏକାଗ୍ର ହୁଏ; ପଞ୍ଚ ନଦୀକୁ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ହୋମ କଲେ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହ ଦ୍ୟୁତ ଆବୃତ କରି ଏକ ହଜାର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରି ସୁନା ପିନ୍ଧିଲେ ଶତୃ ରୁକ୍ଷ ହୁଏ। ‘ଇମଂ ଜୀଵେଭ୍ୟ ଇତି’ ମନ୍ତ୍ର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ପଥର ବା କଠିକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ରାତିରେ ଚୋର ଭୟ ନାହିଁ। ‘ପରି ମେ ଗାମନେନେତି’ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶୀକରଣ ପାଇଁ; କେହି ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଆସିଲେ ସେଠାରେ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ। ମନ୍ତ୍ର ଚାଳି ଖାଦ୍ୟ, ତାମ୍ବୁଳ, ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଲେ ପ୍ରତିଗ୍ରାହକ ବଶ ହୁଏ। ‘ଶନ୍ନୋ ମିତ୍ର’ ମନ୍ତ୍ର ସବୁବେଳେ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି; ଗଣନାଥ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି ଚଉମୁହାନୀରେ ହୋମ କଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ବଶୀଭୂତ ହୁଏ; ଏହି ସୁନଳା ଓ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ। ‘ଶନ୍ନୋ ଦେବୀର୍ ଅଭିଷ୍ଟୟେ’ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି; ‘ଏକଚକ୍ର’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଘିଅ ଭାଗେ ଭାଗେ ଦେଲେ। ଏହିପରି, ଗ୍ରହ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ; ‘ଗାଵୋ ଭଗ’ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଘିଅ ଦେଲେ ଗାଈ ଲାଭ ହୁଏ। ‘ପ୍ରବାଦାଂଷଃ ସୋପ’ ଘରେ ହୋମ ପାଇଁ; ‘ଦେବେଭ୍ୟୋ ଵନସ୍ପତେ’ ଗଛ ହୋମ ପାଇଁ। ପୁଷ୍କର କହିଲେ, “ଏଯାଁଠି ଯଜୁର୍ବେଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା କହିଲି; ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମନ୍ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା କହିବି। ଵୈଷ୍ଣବ ସଂହିତା ପଢ଼ି ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହୁଏ। ଚ୍ଛନ୍ଦସ୍ ସଂହିତା ଠିକ୍ ଭାବେ ପଢ଼ିଲେ ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ; ସ୍କନ୍ଦ ଓ ପିତୃ ସଂହିତା ପଢ଼ିଲେ କୃପା ମିଳେ। ‘ଯତ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଜାମହେ’ ମନ୍ତ୍ର ହିଂସା ଦୋଷ ନାଶ କରେ; ‘ଅବକୀର୍ଣ୍ଣୀ ମୁଚ୍ୟତେ ଚ ଅଗ୍ନିସ୍ତିଗ୍ମେତି’ ମନ୍ତ୍ର ହୋମର ବିକ୍ଷେପ ଦୂର କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ପାପ ନାଶ ଓ ତୃପ୍ତି ଦାୟକ; ଏହା ବିକ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଯଦି ବିକ୍ରୟ କରାଯାଏ ତେବେ ‘ଘୃତଵତୀତି’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଦରକାର। ‘ଅୟାନୋ ଦେଵ ସ୵ିତର’ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ନାଶକ; ‘ଅବୋଧ୍ୟଗ୍ନିର୍’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଘିଅ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଅବଶିଷ୍ଟ ଘିଅ ଛିଟାଇ ବନ୍ଧନ କରିବା ଗର୍ଭପାତ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ। ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କୁ ମଣି ବନ୍ଧିଲେ ସୋମ ରାଜା ରୋଗ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସର୍ପସାମନ୍ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସାପ ଦଶା ନାହିଁ; ‘ମାଦ୍ୟ ତ୍ୱା ଵାଦ୍ୟତେ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ହୋମ କଲେ ପୁରୋହିତ ହଜାର ଲାଭ କରେ। ସତାବରୀ ମଣି ବନ୍ଧିଲେ ଅସ୍ତ୍ର ଭୟ ନାହିଁ; ‘ଦୀର୍ଘତସସୋର୍କ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ହୋମ କଲେ ଭୋଜନ ଅଧିକ ମିଳେ। ‘ସ୍ୱମଧ୍ୟାୟନ୍ତି’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ତିଆରି ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ; ‘ତ୍ୱମିମା ଔଷଧୀ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ରୋଗ ନ ହୁଏ। ‘ପଥି ଦେଵବ୍ରତ’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଭୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ‘ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ ମୁନୟେ’ ମନ୍ତ୍ର ସହ ହୋମ କଲେ ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ। ‘ଭଗୋ ନ ଚିତ୍ର ହତ୍ୟେଵଂ’ ଚକ୍ଷୁ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଉପକାରୀ; ‘ସୌଭାଗ୍ୟବର୍ଧନ’ ଶୁଭ ବଢ଼ାଏ—ଏହା ଉପରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ‘ଇନ୍ଦ୍ରେତି’ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଗୁଚ୍ଛ ପଢ଼ିଲେ ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ; ‘ପରି ପ୍ରିୟା ହି ଵଃ କାରିଃ’ ଏହି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ନାରୀକୁ ଶ୍ରବଣ କରାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ପୁଷ୍କର ମହାର୍ଷି ରାମଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଫଳ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଧର୍ମ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଲେ।