ପୁଣିଥରେ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର, ହୋମ, ଓ ବିଧିବିଧାନର ମହିମା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏହି କଥାରେ କୁହାଯାଏ, ଯେ ତ୍ରୟମ୍ବକଂ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥାଏ। ଯଦି କୌମାରୀମାନଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ତେବେ କୌମାରୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଭୟ ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ନିରନ୍ତର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ହୁଏ। ଧତୂରା ଫୁଲ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିବା ସୁଯୋଗ ମିଳେ। ‘ୟୁଞ୍ଚତେ ମନଃ’ ଅନୁବାକ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ‘ବିଷ୍ଣୋରରାଟମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ରକ୍ଷା କରେ, କୀର୍ତ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଓ ବିଜୟ ଦିଏ; ‘ଅୟନ୍ନୋ ଅଗ୍ନିର୍’ ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦିଏ। ସ୍ନାନ କାଳରେ ଜଳକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କୁହାଯାଏ—‘ହେ ଜଳ, ତୁମେ ମୋର ପାପ ଦୂର କର’ ବୋଲି। ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ କରି ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଲୋହା ଶଳାକା ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଶଳାକା କୌମାରୀ ଦ୍ୱାରରେ ପୃଥିବୀରେ ପୋତିଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯିବେ ନାହିଁ। ଏହି ବିଧିରେ, ସବିତୃଦେବଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ ଅନ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଆଶା କରାଯାଏ, ସେଠି ‘ସ୍ୱାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିଳ, ଯବ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ଚାଉଳ ଦେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ହଜାର ଥର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲେପ ଓ ଗାଈର ପିତ୍ତ ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ବାହାରେ ଲୋକଙ୍କ ରୁଚି ଲାଗି ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ। ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ହୋମ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶାନ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ହୋମ ମେଖ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଗାଈ, ମନୁଷ୍ୟ, ରାଜା, ଶିଶୁ ଓ ମହିଳା—ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଗ୍ରାମ, ନଗର ଓ ଦେଶ, ଦୁଃଖିତ, ରୋଗୀ, ମୃତ୍ୟୁ ସନ୍ନିହିତ, ଶତ୍ରୁ ବା ଭୟ ସମୟରେ ମଧୁପାୟସ ବା ଘିଅ ଦେଇ ରୁଦ୍ର ହୋମ କଲେ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଘିଅ ଓ ଲାଉ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷରେ ରାତିରେ ବିକ୍ଷା କରି ବା ଯବ ଦଲିଆ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ‘ମଧୁବାତା’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ ସମସ୍ତ ଲାଭ ହୁଏ। ‘ଦଧିକ୍ରାବଣ’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ହୋମ କଲେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ; ‘ଘୃତବତୀ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଘିଅ ଦେଇ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। ‘ସ୍ୱସ୍ତି ନ ଇନ୍ଦ୍ର’ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ; ‘ଏଠାରେ ଗାଈ ବଢ଼’ ମନ୍ତ୍ର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ବଢ଼ାଏ। ଘିଅର ହଜାର ହୋମ କଲେ ଅପଶକୁନ ଦୂର ହୁଏ; ଅପାମାର୍ଗ ଚାଉଳ ଦେଇ ‘ଦେବତାଙ୍କର’ କୁହି ହୋମ କଲେ ଦୃତ ଭାବେ ବିକୃତି ବା ମାୟା ଦୂର ହୁଏ। ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ର ଓ ପଳାଶ କାଠି ଦେଇ ହୋମ କଲେ ସୁନା ମିଳେ। ଅଗ୍ନି ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ ‘ଶିବୋ ଭବ’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଚାଉଳ ଦେବା ଉଚିତ୍; ‘ଯାଃ ସେନାଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଚୋରଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଶତ୍ରୁତା ଅଛି, କଳା ତିଳ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ହଜାର ଥର ମାୟା ଓ ବିକୃତି ଦୂର ହୁଏ। ‘ଅନ୍ନେନ ଅନ୍ନମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଅନ୍ନ ଉପହାର କଲେ ଅନ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ‘ହଂସଃ ଶୁଚିଃ ସଦା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଜଳରେ ଥିବା ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ‘ଚତ୍ୱାରି ଶୃଙ୍ଗାଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଜଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ; ‘ଦେବାଃ ଯଜ୍ଞ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ‘ବସନ୍ତେତି’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଘିଅ ହୋମ କଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳେ; ‘ସୁପର୍ଣ୍ଣୋସି’ କର୍ମମୂଳକ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ‘ନମଃ ସ୍ୱାହା’ ତିନିଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଡ୍ରୁପଦ, ଜଳରେ ତିନିଥର ଘୂରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ‘ଏଠାରେ ଗାଈ ବଢ଼’ ମନ୍ତ୍ର ବୁଦ୍ଧି ବଢ଼ାଏ; ଘିଅ, ଦହି, ଦୁଧ ବା ଖିର ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ଶତଂ ୟ’ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପତ୍ର ଫଳ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ଆରୋଗ୍ୟ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ। ‘ଔଷଧୀଃ ପ୍ରତିମୋଦଧ୍ୱଂ’ ମନ୍ତ୍ର ମୁଣ୍ଡ କାଟିବା ବା ଲୁଣ ଦେବା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଧନ ସଂପଦ ମିଳେ; ‘ତସ୍ମା’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ‘ୟୁବା ସୁଭାସା’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଶାପ ମୋରୁ ଦୂର ହେଉ, ମୁଁ କେବେ କ୍ଷତି ନ ପାଉଁ—ତିଳ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ହୋମ କଲେ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଘିଅ ଓ ଖିର ଦେଇ ‘ପାଜା’ ବିଧି କଲେ ଦୁଷ୍ଟ ମାୟା ନାଶ ହୁଏ। ଦୁର୍ବା ଘାସର ହଜାର ତିନି ଦେଇ ‘ତୃଣାତ୍ ତୃଣମ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଗ୍ରାମ ବା ଦେଶର ମହାମାରୀ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ରୋଗୀ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଦୁଃଖୀ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଉଦୁମ୍ବର ଗଛର କାଠି ଇଂଧନ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ମିଠା ଫଳ ଦିଏ। ହଜାର ଥର ହୋମ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଧନ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ବିବାଦରେ ବିଜୟ ମିଳେ। ‘ଅପାଂ ଗର୍ଭମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ହୋମ କଲେ ବର୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ; ଦହି, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ଦେଇ ‘ଅପଃ ପିବେ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷା ହୁଏ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ବଡ଼ ବର୍ଷା ଆଣିପାରନ୍ତି; ‘ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର’ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର କରେ। ଏହା ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଆଣେ ଓ ମହାପାପ ନାଶ କରେ; ‘ଅଧ୍ୟବୋଚଦ୍’ ମନ୍ତ୍ର ରୋଗୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛି—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ‘ମାନୋ ମହାନ୍ତ’ ମନ୍ତ୍ର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ‘ଅସୌ ଯସ୍ତାମ୍ର’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସକାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଅନ୍ନ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ; ‘ପ୍ରମୁଞ୍ଚ ଧନ୍ୱନ୍’ ଛଅ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର। ଏହା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦିଏ, ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ‘ମାନୋ ମହାନ୍ତ’ ମନ୍ତ୍ର ଶିଶୁମାନେ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ର, ହୋମ ଓ ବିଧିବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା, ଆଶା, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି, ଓ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି।