ଏକ ସମୟର କଥା, ପୁଷ୍କର ମୁନି ରାମଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସୂକ୍ତ ଓ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ, ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି, ‘ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟୟେ’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସଡ଼ସଠି (୬୭) ଟି ସୂକ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅଛି। ଏହି ପବମନୀ ସୂକ୍ତଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ଏକଶଏ ଛଅ (୧୦୬) ଟି। ଏହାମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାହା ସହିତ ହୋମ କଲେ, ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଶେଷ ହୁଏ। ପାପର ଭୟ ଦୂର କରିବାକୁ ଜଳ ନିକଟରେ ‘ଆପୋହିଷ୍ଠ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଧନ ଲାଗି, ମାରୁଧନ୍ବାରେ ‘ପ୍ରଦେଵନ୍ନେତି’ ନିୟମିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ଜୀବନରେ ବଡ଼ ଆପଦ ଆସେ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ରାତିରେ, ମନେ ମନେ ‘ପ୍ରାବେୟାଭି’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ‘ମା ପ୍ରଗାମ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବିଜୟ ଲାଭ ହୁଏ ଓ ଭ୍ରମିତ ମନୁଷ୍ୟ ସଠିକ ମାର୍ଗ ପାଇଥାଏ। ଯଦି କାହାରୋ ଜୀବନ ଅଳ୍ପ ଅନୁଭବ ହୁଏ, ‘ୟକ୍ତେୟମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ରତ୍ନାତା ସଂହିତାରୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଛୁଇଁଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଦିନକୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ହଜାର ବାର କଲେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ ହୁଏ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ‘ଇଦଂ ମେଧ୍ୟମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଘୃତ ହୋମ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ। ଗୋ ଲାଗି ଗୋଶାଳାରେ, ଧନ ଲାଗି ଚଉମୁହାଣିରେ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ବୟଃ ସୁପର୍ଣ୍ଣ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ‘ଇବିଷ୍ୟନ୍ତୀୟମ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ, ଦେହର ଅଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯେ ଔଷଧି ମଙ୍ଗଳ ଦେଇ ରୋଗ ନାଶ କରେ, ଏହା ପାଇଁ ‘ବୃହସ୍ପତେ ଅତୀତି’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ସର୍ବତ୍ରେତି’ ଓ ‘ପ୍ରତିରଥ’ ମହାଶାନ୍ତି ସୂକ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସନ୍ତାନ ଲାଗି ‘ସଂକାଶ୍ୟପନ’ ସୂକ୍ତ ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ। ‘ଅହଂ ସ୍ଦ୍ରେତି’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାକ୍ପଟୁ ହୁଏ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ରାତିରେ ‘ରତୀତି’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଆଉ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ରାତ୍ରି ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ରାତି ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହେବା ପରେ ସେ ସୁରକ୍ଷା ଲାଭ କରେ। ‘ଦକ୍ଷାୟଣ’ ମହାମନ୍ତ୍ର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ତେଜ ଦେଇଥାଏ, ଏହିଥିରେ ନିୟମବାନ୍ ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ‘ଉତ ଦେଵ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅଗ୍ନିରୁ ଭୟ ହେଲେ ‘ଆୟପ୍ତାଗ୍ନେ ଜନିତ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ଅଟବୀରେ ‘ଆରଣ୍ୟାନୀ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମୀ ଉପକୁ ଯାଇ ଦୁଇଟି ସୂକ୍ତ ଓ ‘ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶତାବରୀ’ ଅଲଗା ଭାବରେ ଘୃତ ଦାନ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଚାହିଁଲେ ‘ମମ’ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କର; ଗର୍ଭପାତ ଓ ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ‘ବ୍ରାହ୍ମଣୋଗ୍ନି ସମ୍ବିଦାନ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର। ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ‘ଅପୈହି’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର; ଧ୍ୟାନ ଲାଗି ‘ଏନେଦଂ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର। ‘ମୟୋ ଭୁର୍ ବତ’ ଗୋ ଲାଗି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳକାରୀ। ‘ଶମ୍ଭରୀ’ କିମ୍ବା ‘ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ’ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମାୟା ଓ ମୋହ ଦୂର ହୁଏ। ରାସ୍ତାରେ ‘ମହିତ୍ରିଣମ୍ ଅବରସ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶୁଭ ମିଳେ; ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ‘ଅଗ୍ନୟେ ବିଦ୍ଵିଷଣ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କର। ବାସ୍ତୁପତି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୃହଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ହୋମର ପରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଲେ ପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଚ୍ୟୁତ; ସ୍ନାନ ସବୁଠି ମଙ୍ଗଳକାରୀ; ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ଯବ, ଧାନ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘୃତ ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ। ଦୁଧ ଥିବା ଗଛ, ଜଳାଣ ଏହି ସବୁ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରେ; କାଟେ ଗଛ, ସୋରିଷ, ରକ୍ତ, ବିଷ ନିକଟରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଅଭିଚାର କ୍ରିୟାରେ ପାଥର, ଖାଦ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର, ରାସ୍ତା, ଦହି, ଭିକ୍ଷା, ଫଳ ଓ ପଶୁ ବଳି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହିପରେ ପୁଷ୍କର କହିଲେ, “ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଜୁର୍ବେଦୀୟ ବିଧି କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଓଁକାର ପୂର୍ବକ ବ୍ୟାହୃତିମାନେ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ହଜାର ଆହୁତି ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଏହା ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଶାନ୍ତି ଚାହିଁଲେ ଯବ, ପାପ ଦୂର କରିବାକୁ ତିଳ ବ୍ୟବହାର କର। ଧାନ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଦ୍ୱାରା ଗୋ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ହୋମ କର। ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି ଦହି, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପଥ, ସୁନା ଲାଗି ଅପାମାର୍ଗ ଦୂଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କର। କନ୍ୟା ଲାଗି ଦୁଇଟି ଚମେଳି ଫୁଲ ଘୃତ ଲେପି ଆହୁତି ଦିଅ। ଗ୍ରାମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତିଳ ଓ ଧାନ ଦିଅ। ଶତ୍ରୁ ଦମନ ପାଇଁ ଶାଖୋଟା ଓ ଅପାମାର୍ଗ କାଠ, ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ବିଷ ଓ ରକ୍ତ ମିଶାଇ କୁଣ୍ଡ କର। କ୍ରୋଧ ଜନିତ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁତୁଳି ନିର୍ମାଣ କରି ଭିନ୍ନ ଧାନରେ ଆହୁତି ଦିଅ। ଏହିପରି ହଜାର ଆହୁତି ପରେ ରାଜା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିବେ। ବସ୍ତ୍ର ଲାଗି ଫୁଲ ଓ ଦୁର୍ବା ଦିଅ; ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଦିଅ। ବ୍ରାହ୍ମୀ ତେଜ ଲାଗି ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ; ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗିରା କ୍ରିୟାରେ ତୁଷକଣ୍ଟକ ଛାଇଁ ଦିଅ। ଶତ୍ରୁତା ଲାଗି କାଉ ଓ କଉଶିକ ପକ୍ଷ ଦିଅ, କପିଳ ଘୃତ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଆହୁତି ଦିଅ। ବଚା ମୂଳ ତାହା ପଡ଼ିଲେ ନେଇ ହଜାର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଖାଇଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହୁଏ। ଏଗାର ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଲୋହାର କିମ୍ବା ଖଦିର କଠି ଶତ୍ରୁ ଘରେ ପୋତି ଶତ୍ରୁ ନାଶ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶତ୍ରୁ ନିର୍ବାସନ କୁହାଯାଏ। ‘ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଅନ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରାଇପାରିବ। ଅନୁବାକର ‘ଉପୟୁଞ୍ଜତ’ ଓ ‘ତନୂପାଗ୍ନେ ସଦ୍’ ଦୁର୍ବା ଦେଇ ଆହୁତି କଲେ ରୋଗ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।” ଏହିପରି ମୁନି ପୁଷ୍କର ତାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ଓ ଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ସୂକ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରିୟାର ମହତ୍ତ୍ୱ ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁପୁଂଖ୍ୟେ କଥାଇଦେଲେ।