ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଣେ ଭକ୍ତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦିତ କରି ଶତବର୍ଷ ଧରି ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ 'ତଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍' ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହାଁଥିଲେ, ସେ ସକାଳ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଶତ୍ରୁଦେବ ନାଶ ପାଇଁ 'ଇନ୍ଦ୍ରା ସୋମେତି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଯଦି କେହି ଅବିବେକ ଭାବରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରିଥାନ୍ତି, ସେ ପୁନଃ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଉପବାସ କରି, 'ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବ୍ରତର ରକ୍ଷକ' ବୋଲି ଘୀ ଅଫର କରାଯାଇଥିଲା। 'ଆଦିତ୍ୟ' ଶ୍ଲୋକ ଓ 'ସମ୍ରାଜ୍' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିବାଦରେ ବିଜୟ ଆସିଥିଲା। 'ମହିତି' ଚାରିପ୍ରକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଋଚ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିଲା। 'ଇନ୍ଦ୍ର' ମନ୍ତ୍ର ୪୨ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହେଉଥିଲା। 'ବାଚଁ ମହି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। 'ଶନ୍ନୋ ଭବତୁ' ଦୁଇଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ହୃଦୟକୁ ହାତ ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରୋଗ ଦୂର କରିଥିଲେ। ସ୍ନାନ ପରେ 'ଉତ୍ତଭେଦମ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଅଫର କରି ଶତ୍ରୁ ଦଳିଥିଲେ। 'ଶନ୍ନୋଘ୍ନ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଫର କରି ଭୋଜନ ମିଳିଥିଲା। 'କନ୍ୟା ଭାରର୍ଷି' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦିଗ୍ଦୋଷ ଦୂର ହେଉଥିଲା। 'ବାଚୋ ଭିଦମ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶବ୍ଦଶକ୍ତି ମିଳିଥିଲା। ପବମନୀ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ପବିତ୍ରତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଥିଲା। ବୈଖାନସ ପ୍ରଥାରେ ତିରିଶି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଥିଲା। ଷଷ୍ଠିଦୁଇ ଋଚ୍ 'ପରସ୍ଵ' ବୋଲି କଥାଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ, ପବିତ୍ରତା ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ 'ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟୟେ' ଆରମ୍ଭ ଥିବା ଷଷ୍ଠିସପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଥିଲା। ପବମନୀ ମନ୍ତ୍ର ଏକଶଠି ହେଉଥିଲା; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଅଫର କରି ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଦୂର ହେଉଥିଲା। ପାପ ଭୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ସମ୍ନିକଟରେ 'ଆପୋହିଷ୍ଠ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଧନ ପାଇଁ 'ପ୍ରଦେବନ୍ନେତି' ମନ୍ତ୍ର ମରୁଧନ୍ବରେ ନିୟମିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଜୀବନର ଭୟ ଆସିଲେ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତି ମିଳିଥିଲା। ରାତିରେ ମନରେ 'ପ୍ରାଭେୟାଭି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ବିଜୟ ଲାଭ ହେଉଥିଲା। ବିମୂଢ଼ ମନ୍ତ୍ର 'ମା ପ୍ରଗାମ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସଠିକ୍ ପଥ ମିଳିଥିଲା। ଯଦି କେହି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁର ଆୟୁ କମିଯାଇଛି ଭାବିଥିଲେ, 'ୟକ୍ତେୟମ୍' ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଏହା ହଜାର ଥର କରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ ହେଉଥିଲା। 'ଇଦଂ ମେଧ୍ୟମ୍' ମନ୍ତ୍ରରେ ଘୀ ଅଫର କରି ହଜାର ଥର କଲେ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ମିଳିଥିଲା। ଗୋମାଉଁ ମନ୍ଦିରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗୋ-ଧନ ଲାଭ ହେଉଥିଲା। ଚଉକରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଧନ ଲାଭ ହେଉଥିଲା। 'ବୟଃ ସୁପର୍ଣ୍ଣ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମୃଦ୍ଧି ମିଳିଥିଲା। 'ଇଭିଷ୍ୟନ୍ତୀୟମ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହେଉଥିଲା, ରୋଗ ନାଶ ଓ ଶରୀର ଅଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିଲା। ଔଷଧୀ ମନ୍ତ୍ର 'ବୃହସ୍ପତେ ଅତୀତି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବର୍ଷା ଚାହିଁଥିଲେ ବର୍ଷା ମିଳିଥିଲା। 'ସର୍ବତ୍ରେତି' ଓ 'ପ୍ରତିରଥ' ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଜଣାଯାଇଥିଲା। 'ସଂକାଶ୍ୟପନ୍' ମନ୍ତ୍ର ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ। 'ଅହଂ ସ୍ଦ୍ରେତି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶବ୍ଦଶକ୍ତି ଲାଭ ହେଉଥିଲା। 'ରତିତି' ରାତିରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୁନଃ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହେଉ ନଥିଲା। ରାତିରେ ରାତ୍ରି ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନିରାପଦ ରାତି ଲାଭ ହେଉଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ନିରାପତ୍ତା ମିଳିଥିଲା। ଦକ୍ଷାୟଣ ମହାମନ୍ତ୍ର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ତେଜ ଦେଇଥିଲା। 'ଉତ ଦେବ' ମନ୍ତ୍ର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଗ୍ନି ଭୟ ସମୟରେ 'ଅୟପ୍ତଅଗ୍ନେ ଜନିତ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଜଙ୍ଗଲରେ 'ଅରଣ୍ୟାନୀ' ମନ୍ତ୍ର ଭୟ ଦୂର କରିଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମୀ ଉଦ୍ଭିଦ ପାଖରେ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ଓ 'ବ୍ରାହ୍ମୀ ଶତାଭରୀ' ଶ୍ଲୋକ ଘୀ ଅଫର ସହ କରି ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ ହେଉଥିଲା। 'ମମ' ମନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ନାଶ କରିଥିଲା। 'ବ୍ରାହ୍ମଣଅଗ୍ନି ସମ୍ବିଦାନ' ମନ୍ତ୍ର ଗର୍ଭପାତ ଓ ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିଥିଲା। 'ଅପଇହି' ମନ୍ତ୍ର ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିଲା। 'ଯେନେଦମ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୟାନ ଲାଭ ହେଉଥିଲା। 'ମୟୋ ଭୁର୍ ଭତ' ମନ୍ତ୍ର ଗୋ-ଧନ ପାଇଁ ଅତି ମଙ୍ଗଳମୟ। 'ଶମ୍ଭରୀ' କିମ୍ବା 'ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ' ମନ୍ତ୍ର ମାୟା ଓ ଭ୍ରମ ଦୂର କରିଥିଲା। 'ମହିତ୍ରିନମ୍ ଅବରସ୍' ରାସ୍ତାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶୁଭତା ମିଳିଥିଲା। 'ଅଗ୍ନୟେ ବିଦ୍ୱିଷଣ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶତ୍ରୁ ନାଶ ହେଉଥିଲା। ବାସ୍ତୁପତି ମନ୍ତ୍ରରେ ଗୃହଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ପ୍ରଥା ଅଫର ସମୟରେ ବିଶେଷ ଜଣିବାକୁ ଥିଲା। ହୋମ ଶେଷରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚ୍ଚିତ; ଅଫର ଦେଇ ମନ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ଖାଦ୍ୟ ଓ ସୁନା ଦେଇ ଅଫର ଶାନ୍ତ ହେଉଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଫଳ ନୁହେଁ; ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ଠାରେ ଶୁଭ। ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ଯବ, ଧାନ୍ୟ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା। ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ବୃକ୍ଷ ଓ ଜଳାଉଁ ଜାତିର କାଠ ଚାହିଁଥିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିଲା। ଉପରେ କଂଟା, ଆଲିସ, ତିଲ, ରକ୍ତ ଓ ବିଷ ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା। ବିପରୀତ ମାୟାରେ ପାଥର, ଖାଦ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର, ରାସ୍ତା, ଦହି, ଭିକ୍ଷା, ଫଳ ଓ ପଶୁ ବଳି ପ୍ରଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ବିଷୟରେ ପୁଷ୍କର କହିଲେ— "ମୁଁ ବହୁ ଫଳ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଯଜୁର୍ବେଦ ରୀତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଓ ରାମ, 'ଓଂ' ପୂର୍ବକ ବ୍ୟାହୃତି ମହାମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।" ଏହି ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥିଲା ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିଲା। ଘୀର ହଜାର ଅଫର ଦେଇ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। "ଓ ରାମ, ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ, ଏହା ପୂରଣ ହେଉଥିଲା। ଶାନ୍ତି ଚାହିଁଥିଲେ ଯବ ଦେବା ଉଚ୍ଚିତ; ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ତିଲ ଦେବା ଉଚ୍ଚିତ।