ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଭକ୍ତ ନିଜ ଆତ୍ମାର ମୋକ୍ଷ ଓ ଶୁଭ ଲାଗି ଅନେକ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଅମର, ପ୍ରିୟ, ଜ୍ଞାନୀ ବନ୍ଧୁ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଚାହାଁଲେ, ଏବଂ ଏହି ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଃଖ ଥାଉ ନା ଥାଉ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଷୋଳ ଋଗ୍ବେଦିୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିଲେ ଓ ‘ହିହଣ୍ୟସ୍ତୂପମ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଶତୃମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିଥିଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଇଶାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧତ ଛଅଟି ଉଗ୍ର ସୂକ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲା। କିମ୍ବା ସେ ଉଗ୍ର ହୋମ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ମାନ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜି, ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେ ସପ୍ତ ଅଞ୍ଜଳି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ମନସିକ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ, ଓ ‘ଦ୍ୱିଷନ୍ତମ୍’ ଓ ଅର୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଋଷିମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଶିକ୍ଷାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ। ଯଦି କେହି ଅପରାଧ କରିଥାଏ, ସେ ସାତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିପାରେ; ରୋଗୀ କିମ୍ବା ନିରୋଗୀ ଯେ କିଏ ହେଉ, ସେ ‘ପତିତ’ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଧଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀରେ ପଢ଼ି, ସେ ପ୍ରଭାତରେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ‘ଦ୍ୱିଷନ୍ତମ୍’ ପଢ଼ିଲେ ଶତୃମାନେ ଦୂର ହୁଅନ୍ତି, ‘ନ ବୟଶ୍’ ପଢ଼ିଲେ ଶତୃମାନେ ବନ୍ଧିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି, ଏଗାରୋଟି ‘ସୁପର୍ଣ୍ଣ’ ସୂକ୍ତ ପଢ଼ିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଆତ୍ମା ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା କରି ପଢ଼ିଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ‘ଆ ନୋ ଭଦ୍ରା’ ପଢ଼ିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ, ‘ତ୍ୱଂ ସୀମ’ ପଢ଼ିଲେ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିପାରିବା ଶକ୍ତି ମିଳେ। ଇନ୍ଧନ ନେଇ ଆଗକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର ଲାଭ ହୁଏ; ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହିଁଲେ କୌତ୍ସ ସୂକ୍ତ ‘ଇମମ୍’ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ‘ଆପନଃ ଶୋଶୁଚଦ୍’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାହାର କିରଣ ଛଡ଼ାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଯାତ୍ରାରେ ‘ଜାତବେଦସ’ ପଢ଼ିଲେ ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ ଓ ଘରେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ। ପ୍ରଭାତ ଓ ରାତିରେ ଏହିପରି କରିଲେ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ନାଶ ହୁଏ; ‘ପ୍ରମନ୍ଦିନେତି ସୂୟନ୍ତ୍ୟା’ ପଢ଼ିଲେ ଗର୍ଭ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସ୍ନାନ କାଳରେ ‘ଇନ୍ଦ୍ରମ୍’ ପଢ଼ି, ସାତଟି ‘ଶ୍ୱଦେଵ’ ସୂକ୍ତ ଓ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ‘ଇମମ୍’ ପଢ଼ିଲେ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ‘ମାନସ୍ତୋକ’ ପଢ଼ି ଏବଂ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ ରହି ଶୁଚି ଥିଲେ, ଉଭୟ ସୂକ୍ତ ସହିତ, ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କଲେ, ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ବନ୍ଧନ କଟି ନିରୋଗ ହୁଏ। ‘ଉର୍ଧ୍ୱବାହୁର୍’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶିଖା ବାନ୍ଧିବା ସମୟରେ ‘ମାନସ୍ତୋକ’ ପଢ଼ିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଜୟ ଓ ସନ୍ଦେହ ଶୂନ୍ୟ ହୁଏ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜିଥିଲେ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ହମ୍ମେଶା ଦର୍ଭ ଧରିଥାଏ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ଲାଭ କରେ; ‘ଅଥ ସ୍ୱପ୍ନ’ ପ୍ରଭାତ ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପଢ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର ହୁଏ ଓ ଶୁଭ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ। ‘ଉଭୟ ପୁମାନ୍’ ପଢ଼ିଲେ ସେ ଦାନବ ନାଶକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୁଏ। ‘ଉଭୟ ବସ’ ପଢ଼ିଲେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ‘ନ ସାଗନ୍ନ’ ପଢ଼ିଲେ ଶତୃ ହାନି ଦୂର ହୁଏ। ‘କୟା ଶୁଭେ’ ପଢ଼ିଲେ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ମିଳେ, ‘ଇମମ୍ ନୃସୋମମ୍’ ପଢ଼ିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରତି ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ‘ଅଗ୍ନେ ନୟ’ ପଢ଼ି ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କଲେ ସଠିକ୍ ପଥ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ମିଳେ। ‘ବୀରନ୍ ନୟମ୍’ ପ୍ରତିଦିନ ପଢ଼ିଲେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ମିଳେ, ‘ସଙ୍କଟୋ ନେତି’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ‘ଯୋ ଜାତ’ ପଢ଼ିଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ‘ଗଣନାମ୍’ ପଢ଼ିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେମ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ପର୍କ ମିଳେ। ‘ଯୋ ମେ ରାଜନ୍’ ସୂକ୍ତ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରିବା, ଯାତ୍ରାରେ ବା ଉତ୍ତିଠିତ ଶତୃ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାବେଳେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ସ୍ଥିତି ଯେପରି ହେଉ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ମନ୍ୟତା ଲାଭ ହୁଏ। ପବିତ୍ର ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ଶୁଚି ଥିଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ, ‘କୃଣୁଷ୍ୱ’ ପଢ଼ି ଘୃତ ଅର୍ପଣ କଲେ ଏହାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶତୃମାନେ ନାଶ ହୁଏ, ଦାନବ ଦୂର ହୁଏ; ନିଜେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜି ଦିନକୁ ଦିନ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଗ୍ନି ଚାରିଦିଗରୁ ସେଉଁଠିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ; ‘ହଂସଃ ଶୁଚିଃ’ ପଢ଼ି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ ମଝି ଖେତରେ ପଞ୍ଚଟି ‘ସ୍ୱାହା’ ସହିତ ପକା ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଭଗଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜି, ହଳ ଚଳାଇବା ଉଚିତ। ଧାନ ଓ ସୀତା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମେଠ ତିଆରି କରି, ଏହି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ବିଜ ଅଂକୁରଣ, ଢାକିବା, ଓ ରକ୍ଷା କାଳରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ଚାଷେ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ। ‘ସମୁଦ୍ର’ ସୂକ୍ତ ପଢ଼ିଲେ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ; ‘ବିଶ୍ୱନର’ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଅକ୍ଷୟ କୀର୍ତ୍ତି, ବହୁ ଧନ ଓ ଅପୂର୍ବ ଜୟ ଲାଭ କରେ। ‘ଅଗ୍ନି ତ୍ୱମସି’ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ମିଳେ; ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଲେ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଟି ବରୁଣ ସୂକ୍ତ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ପ୍ରଭାତରେ ତିନିଟି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ; ଏହି ମହା ଶାନ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନ ସଦା କରିବା ଉଚିତ। ‘ପଥ ଶୁଭ ହେଉ’ ବୋଲି ଯାତ୍ରା କଲେ ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଜଣ ଜୟ ଚାହେ, ସେ ‘ଓ ଅରଣ୍ୟପତି’ ପଢ଼ିଲେ ଶତୃ ନାଶ ହୁଏ; ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଅବରୋଧ ହୋଇଛି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଗର୍ଭମୁକ୍ତି ମିଳେ।