ପୁରାତନ କାଳରେ ଧର୍ମ ଓ ନୀତିର ଶାସନ ଅନୁସାରେ, ସମାଜରେ ନିୟମ ଓ ନିୟମାବଳୀ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା । ଯଦି କେହି କାଠ ବା ଏହା ସଦୃଶ ଜିନିଷ ଦ୍ୱାରା କାହାରୋ ଦୁଃଖ କରେ, ତେବେ ଯଦି ରକ୍ତ ନ ଝରେ, ସେଉଁଠି ୩୨ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଯଦି ରକ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଗୁଣା ହେବ । ଯଦି କେହି କାହାର ହାତ, ପାଉଁ, କାନ ବା ନାକ କାଟିଦେଇଥାଏ କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ, ଏହିପରି ଘାଉ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ସଦୃଶ ଆଘାତ ଦେଉଛି, ତେବେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ । ଯଦି ଚଳାଚଳ, ଖାଦ୍ୟ ବା ଅଗ୍ନିକୁ ବାଧା ଦିଆଯାଏ, କିମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ ବା ଏହା ସଦୃଶ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ ଦିଆଯାଏ, କିମ୍ବା ଗଳା, ବାହୁ ବା ଜଂଘା ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ହେବ । ଯଦି କେହି ଏକାଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଘାତ କରେ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣ ହେବ । ଯଦି ବିବାଦ ସମୟରେ କିଛି ସମ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ, ତାହା ଫେରତ ଦେବା ସହିତ ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦୁଗୁଣା ଦିଆଯିବ । ଯିଏ ଦୁଃଖ ଦେଇଛି, ସେ ଘଟିଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେବ; ଯିଏ ଦୋଷୀ ମାନାଯିବ, ସେ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ଯଦି କେହି ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଭୂମିକର ଉଠାଏ, ସେ ୧୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବ; ଏହି ନିୟମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ ବିନା କଲେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ । ଯଦି କେହି କାହାର ଦେହକୁ ଆଘାତ କରେ, ଦେଉଳି ଭାଙ୍ଗେ, କାଟିଦିଏ ବା ଗୋଡ଼ାଳି ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ତେବେ ୨୫ ପଣ ଦଣ୍ଡ ହେବ; ପୁନଃପୁନି ଏହି ଅପରାଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଲାଗୁ ହେବ । ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ବିଷକାରକ ବା ଘାତକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଛାଡ଼େ, ତେବେ ୧୬ ପଣ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରତି ୨ ପଣ କରି ଦଣ୍ଡ ବଢ଼ିବ । ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଛୋଟ ପଶୁଙ୍କୁ ଯଦି ଆଘାତ, ରକ୍ତପାତ ବା ଅଙ୍ଗକାଟ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ । ଯଦି ଲିଙ୍ଗକାଟ ବା ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯିବ; ମୁଖ୍ୟ ପଶୁମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣ ହେବ । ଯିଏ ଆଘାତ କରେ, ସେ ଦୁଇ ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ପୂର୍ବରୁ 'ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଦେବି' ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି, ତେବେ ସେ ଚାରି ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯିଏ ଉଚ୍ଚ ବର୍ଗରୁ ଅଧିକ ଅପମାନ କରେ, ଭାଇର ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଆଘାତ କରେ, ଦେବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ଦେଉ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଘରକୁ ଚୋରିଏ, ସେମାନେ ୫୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ । ଯିଏ ଦେଶୀ ପ୍ରଧାନ, କୁଶଳ କର୍ମୀ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ୫୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଯଦି ଜଣେ ପୁରୁଷ ଏକ ବିଧବାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ଆସେନି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ୫୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ । ଯଦି ଜଣେ ଶୂଦ୍ର ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଭୋଜନ କରେ, ଦେବତା ବା ପିତୃୟଜ୍ଞରେ ଭାଗ ନେଇଥାଏ, ମିଥ୍ୟା ଶପଥ କରେ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ । ଯିଏ ବୃଷ୍ଠ ବା ଛୋଟ ପଶୁଙ୍କୁ ବନ୍ଧ୍ୟ କରେ, ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି ଅସ୍ୱୀକାର କରେ, କିମ୍ବା ଦାସୀର ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ । ପିତା, ପୁତ୍ର, ଭଉଣୀ, ଭାଇ, ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ, ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟ—ଏମାନେ ଯଦି ଅକାରଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ୧୦୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ । ଯିଏ ଅନ୍ୟର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧେ, ସେ ୩ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ; ଯଦି ଧାର ନେଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଫେରାଏ ନାହିଁ, ବିକ୍ରୟ, କ୍ରୟ, ଜମା ବା ଋଣ ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ, ୧୦ ପଣ ଦଣ୍ଡ ହେବ । ଯିଏ ତୁଳା, ମାପ ବା ମୁଦ୍ରାରେ କଳା କରେ, ବା ଏହିପରି ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ଯିଏ ଖରାପକୁ ଭଲ ବା ଭଲକୁ ଖରାପ ବୋଲେ, କିମ୍ବା ମୁଦ୍ରା ଅସତ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରେ, ସେ ଆଘାତ ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ଚିକିତ୍ସକ ଯଦି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ପଶୁ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ, ମଣିଷ ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ, ରାଜପୁରୁଷ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ । ଯିଏ ଅବନ୍ଧ୍ୟକୁ ବାନ୍ଧେ, ବନ୍ଧାକୁ ଛାଡ଼େ, କିମ୍ବା ଅନଧିକୃତ ମାମଲା କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ଯିଏ ତୁଳା ବା ମାପରେ ଏକ ଅଷ୍ଟମାଂଶ ଅଂଶ ନେଇଯାଏ, ସେ ୨୨ ପଣ ଦେବେ, ଏହା ରୂପାନ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ ହେବ । ଔଷଧ, ତେଲ, ଲୁଣ, ସୁଗନ୍ଧ, ଧାନ୍ୟ ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ କଲେ, ୧୬ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ । କୌଶଳୀ ଏବଂ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଯଦି ମିଳି ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ବା ବ୍ୟବସାୟରେ ଅନ୍ୟାୟ କରନ୍ତି, ଦଣ୍ଡ ୧୦୦୦ ହେବ । ପ୍ରତିଦିନ ରାଜା ଯେଉଁ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ବିକ୍ରୟ-କ୍ରୟ ହେବ; ବ୍ୟବସାୟୀ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କରିଲେ, ସେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛନ୍ତି । ଦେଶୀ ପଣ୍ୟ ପାଇଁ ୧୦୦ରୁ ୫ ଓ ବିଦେଶୀ ପଣ୍ୟ ପାଇଁ ୧୦ ନେବା ଉଚିତ, ଯଦି ସେଠାରେ ତୁରନ୍ତ ବିକ୍ରୟ-କ୍ରୟ ହୁଏ । ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୋଗ କରି ଉଚିତ ଲାଭ ଦୁଇପକ୍ଷରେ ହେବା ଉଚିତ । ଯଦି କେହି ଟଙ୍କା ନେଇ ମାଳ ଦେଉ ନାହିଁ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ସହିତ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ; କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଥିଲେ, ଦୂରତା ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷତି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଗ୍ରହଣ ନକଲେ ଦ୍ବିତୀୟ ଥର ବିକ୍ରୟ ହେବ; କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି ହେଲେ, ତାହା ସେଉଁଠି ଥିବା କ୍ରୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ । ରାଜଶକ୍ତି ବା ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ବସ୍ତୁ କ୍ଷତି ହେଲେ, ବିକ୍ରେତା ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଥିବ; କିନ୍ତୁ ଅନୁରୋଧରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ମାଳ ଦେଉ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ । ଯଦି ବିକ୍ରୟ ଜିନିଷ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ଏପରି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ବିକ୍ରେତା ଦୁଇ ଗୁଣ ମୂଲ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ଯଦି କେହି ଅଜ୍ଞାନରେ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ବା କ୍ଷୟ ହେଉଥିବା ବସ୍ତୁ କିଣେ, ସେ ଦୋଷୀ ନୁହେଁ; ଯଦି ଜାଣିଶୁଣି କରେ, ସେ ଏକ-ଷଷ୍ଠାଂଶ ଦଣ୍ଡ ଦେବ । ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଯଦି ଏକାଠି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଲାଭ-ହାନି ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ବା ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବଣ୍ଟିତ ହେବ । ଯଦି ଜମା ଥିବା ଜିନିଷ ଅନିୟମିତତାରେ ହାରାଯାଏ, ଦାୟିତ୍ୱ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟ ଦେବେ; ଦୁର୍ଘଟନାରେ ହେଲେ, ଏକ-ଦଶମାଂଶ ଦେବେ ।