ଏକ ସମୟରେ ଏହି ଦେଶର ନ୍ୟାୟ ଓ ଶାସନ ନିୟମଗୁଡିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ, ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା କିମ୍ବା ତିଣିଗୁଣା ଦିଆଯିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଜାତିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାମ କଲେ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଯଦି କାହାର ହାତ, ଗଳା, ଆଖି କିମ୍ବା ଜଘା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାହାର ଦଣ୍ଡ ଶବ୍ଦରେ ଅପମାନ କରିବା ପରି ହେଉଥିଲା; ହାତ, ପା, ନାକ, କାନ ଓ ଏପରି ଅଂଗରେ ଚୋଟ ଲାଗିଲେ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ଯଦି କାହାର କାରଣରେ ଜାତି ହାରାଇଯିବ, ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଛୋଟ ଅପରାଧ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା। ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଆତ୍ମୀୟ, ଶିଳ୍ପୀ ଓ ସମିତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ, ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ଦେଶବାସୀ ପାଇଁ ନିମ୍ନ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା। ଯେଉଁ ମାମଲାରେ ସାକ୍ଷୀ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଚିହ୍ନ, ବିଚାର ଓ ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିଲେ ସତର୍କତାର ସହ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ଅଙ୍ଗାର, କାଦ, ଧୂଳି ଛୁଇଁଲେ ଦଶ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଅଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ, ପାଦର ତଳ, କିମ୍ବା ଥୁକ ଛୁଇଁଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ହେଉଥିଲା। ଏହି ନିୟମ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଜନନୀଙ୍କୁ ନେଇ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା; ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀର ନାରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା, ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ନାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ଭ୍ରମ, ଅଭିମାନ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ ହେଲେ କୌଣସି ଦଣ୍ଡ ନଥିଲା। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଂଗ କାଟି ଚୋଟ ଦିଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ମାତ୍ର ଚୋଟ ଲାଗିଲେ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ହାତ କିମ୍ବା ପା ଚୋଟ ଲାଗିଲେ ଦଶ ଓ କୁଡି ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିଶିତ ଚୋଟ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। କେଉଁଠି କିସି ଲୋକ କାହାର କେଶ, କପଡ଼ା କିମ୍ବା ହାତ ଟାଣିଲେ ଦଶ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ଦୁଃଖ ଦେଲେ, କପଡ଼ାରେ ବାନ୍ଧିଲେ, କିମ୍ବା ପାଉଁ ଚାପିଲେ ଦଣ୍ଡ ଏକ ଶତ ପଣ ହେଉଥିଲା। କାଠ ବା ଏପରି ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ନ ଫୁଟି ଦୁଃଖ ଦେଲେ ଏକତିସ ପଣ ଦଣ୍ଡ, ରକ୍ତ ଦେଖାଯିଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ହେଉଥିଲା। ହାତ, ପା, କାନ, ନାକ କାଟି ଭଙ୍ଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଏହିପରି ଚୋଟ ଦେଇ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଅବସ୍ଥା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା। ଚଳାଚଳ, ଖାଦ୍ୟ ବା ଅଗ୍ନି ବନ୍ଦ କଲେ, ଆଖି ଓ ଏପରି ଅଂଗ ଚୋଟ କଲେ, ଗଳା, ହାତ, ଜଘା ଭଙ୍ଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଏକ ଲୋକ ଅନେକଙ୍କୁ ଚୋଟ ଦେଲେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ହେଉଥିଲା; ଝଗଡ଼ା ସମୟରେ ସମ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ତାହା ଫେରାଇବା ଓ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଦିଆଯିବା ହୁଏ, ଚୋଟ ହେଉଥିଲା, ତାହାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଦିଆଯିବା ଓ ଝଗଡ଼ାରେ ଦୋଷୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା। ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଭୂମି କର ନେଲେ ଦଶ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଛଡ଼ା ଏହି କାମ କଲେ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଦିବାଲି ଭଙ୍ଗ କଲେ, କାଟି ଦେଲେ, ଦଣ୍ଡ ପଚିଶ ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ପୁନଃ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ବିଷ ଅଥବା ହାନିକାରକ ପଦାର୍ଥ ଫେଙ୍ଗିଲେ ଦଣ୍ଡ ଶୋଳ ପଣ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦୁଇ ପଣ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଦୁଃଖ, ରକ୍ତ ଫୁଟିବା, ଅଂଗ କିମ୍ବା ଡାଳ କାଟିଲେ ଛୋଟ ପଶୁ ପାଇଁ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଜନନାଙ୍ଗ କାଟି ଦେଲେ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ବା ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ବଡ଼ ପଶୁ ପାଇଁ ଏହି ମାମଲାରେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ହେଉଥିଲା। ଯେଉଁଠି କିସି ଲୋକ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣା ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ରହ କରି 'ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି' ଭାବେ କାମ କଲେ ଚାରିଗୁଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ, କିଂତୁ ଅତିରିକ୍ତ ଅପମାନ କଲେ, ଭାଇଙ୍କ ଜନନୀଙ୍କୁ ମାରିଲେ, ଦିଆଯିବା ଜିନିଷ ରଖିଲେ, ବା ସମୁଦ୍ର କୂଳର ଘରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଭିତରକୁ ଲୁଚିଲେ—ଏହି ମାମଲାରେ ଦଣ୍ଡ ପଚାଶ ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଖିଆ, କୁସଳୀ, ଓ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ହାନି କଲେ ଦଣ୍ଡ ପଚାଶ ପଣ ହେଉଥିଲା—ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ଏକ ପୁରୁଷ ଏକ ବିଧବାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, କିମ୍ବା ଚିତ୍କାର କଲେ ଆସିଲେ ନାହିଁ, ଏହି ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ପଚାଶ ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଏକ ଶୂଦ୍ର ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃଯାଗ୍ୟରେ ଭାଗ ନେଲେ, ମିଥ୍ୟା ଶପଥ କଲେ, ନିଜ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ କାମ କଲେ—ଏହିଠି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଯେଉଁଠି ବଳଦ ବା ଛୋଟ ପଶୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଦେଲେ, ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, କିମ୍ବା ଦାସୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କଲେ—ଏହିଠି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ପିତା, ପୁତ୍ର, ଭଉଣୀ, ଭାଇ, ପତି-ପତ୍ନୀ, ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ—ଏମାନେ ଅନ୍ୟକୁ କାରଣ ବିନା ତ୍ୟାଗ କଲେ ଦଣ୍ଡ ଏକ ଶତ ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଅନ୍ୟଙ୍କ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଲେ ଦଣ୍ଡ ତିନି ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା; ଧାର ନିଆ କପଡ଼ା ଫେରାଇଲେ ନାହିଁ, ବିକ୍ରୟ, କ୍ରୟ, ଜମା, ଋଣ ମାମଲାରେ ଦଣ୍ଡ ଦଶ ପଣ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଯେଉଁଠି କିସି ଲୋକ ତୁଳା, ମାପ, ମୁଦ୍ରା ମେଳାଯିବା କରେ, କିମ୍ବା ଏହି ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟ କରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଥିଲା। ସତ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ, କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟାରେ ସତ୍ୟ କହିଲେ, ମୁଦ୍ରା ଭୁଲ ଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କଲେ, ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଏକ ଡାକ୍ତର ଅନୁଚିତ କାମ କଲେ ଛୋଟ ପଶୁ ପାଇଁ ନିମ୍ନ ଦଣ୍ଡ, ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ, ରାଜାଙ୍କୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଅନଧିକୃତ ମାମଲା କଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଥିଲା।