ଏକ ଦିନ ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମ, ନୀତି ଓ ନ୍ୟାୟ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଆସମ୍ବ୍ଲି ହେଲା। ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତମାନେ ଏହି ସଭାରେ ବସି ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ, ବ୍ୟବହାର ଓ ନୀତି ନିମନ୍ତେ କିଛି ନିୟମ ଘୋଷଣା କରିଲେ। ତେମେ ଏହି ଆସମ୍ବ୍ଲିରେ ନିଷ୍ପତି ହେଲା, ଯେ ଯିଏ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ନାହିଁ ଓ ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିବା ସହିତ ଚୁକ୍ତିକୁ ମାନିଥାଏ, ସେଉଁଠି ଏହି ଲୋକକୁ ସତର୍କ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜାଙ୍କ। ଯିଏ ସମୂହର ସଂପତି ଅପହରଣ କରେ କିମ୍ବା ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରେ, ରାଜା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସଂପତି ଜବତ କରି ରାଜ୍ୟରୁ ବହିଷ୍କୃତ କରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ସଭାର ଭଲ ପାଇଁ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଭାର ନିଷ୍ପତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଚାହିଁ। ଯିଏ ଏହି ନିଷ୍ପତି ବିରୋଧରେ କାମ କରିବେ, ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଥଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ସଭାର କାମ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକ ଯେଉଁଠି ଯାହା ପାଇଁଥାଏ, ତାହା ସଭାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଦେଇନାହିଁ, ତେବେ ଏହାର ଏକାଦଶ ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ବେଦଜ୍ଞ, ପବିତ୍ର ଓ ଲୋଭରହିତ ଲୋକମାନେ ବିଚାର କରିବେ; ସେମାନେ ଯାହା କହିବେ, ତାହା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମ ଗିଲ୍ଡ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ଅସ୍ତିକ-ନାସ୍ତିକ ଓ ଦଳମାନେ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହେବ; ରାଜା ସେମାନଙ୍କର ବିଶେଷତା ଓ ପ୍ରଥାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେବେ। ଯିଏ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ ବେତନ ଦିଆଯାଇଛି, ତଥା ଏହା ଛାଡ଼ି ଦେଇଛି, ସେଉଁଠି ଦ୍ୱିଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଯଦି ବେତନ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ସମାନ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ, ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତିକର୍ତ୍ତା ଉପକରଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ। ବ୍ୟବସାୟ, ପଶୁ ଓ ଧାନର ଲାଭର ଦଶମାଂଶ ଦେବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ କର୍ମଚାରୀ ପାଇଁ ବେତନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ନ ହେଲେ, ରାଜା ନିଷ୍ପତି କରିବେ। ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ସମୟ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛି, କିମ୍ବା କାମ ଭିନ୍ନ ଭାବେ କରିଛି, ତେବେ ଉପରି ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ଅଧିକ କାମ କଲେ, ଅଧିକ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କାମ କରିଥାଏ, ତାହା ପାଇଁ ବେତନ ଦେବା ଉଚିତ; ଯଦି ଦୁଇପକ୍ଷ ଚୁକ୍ତି ପୂରଣ କରିନାହିଁ, ଯେପରି ଶୁଣାଯିବ, ସେପରି ନିଷ୍ପତି ହେବ। ଯଦି ସାମଗ୍ରୀ ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତା କାରଣରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ, ଚାଲକ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ଯଦି ବିଳମ୍ବ କରିଛି, ଦ୍ୱିଗୁଣ ବେତନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ଏକ ସପ୍ତମାଂଶ ବେତନ ଦେବା ଉଚିତ; ରାସ୍ତାରେ ଛାଡ଼ି ଦିଲେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ମଧ୍ୟରେ ଛାଡ଼ି ଦିଲେ ଅର୍ଧ ବେତନ ଦେବା ଉଚିତ। ଜୁଆରେ ଜିତିଥିବା ଲୋକରୁ ପ୍ରବନ୍ଧକ ପାଖରେ ପଞ୍ଚ ଶତାଂଶ ନିଆଯିବ; ଠକ, ଗ୍ୟାମ୍ବଲର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଠାରୁ ଦଶ ଶତାଂଶ ନିଆଯିବ। ଯିଏ ଭଲରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ସେ ରାଜାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶ ଦେବା ଉଚିତ; ଜିତିଥିବା ଲୋକ ଲାଭ ଘୋଷଣା କରିବେ, ସତ୍ୟ ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଲୋକ ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ। ରାଜାଙ୍କ ଅଂଶ ଜୁଆ ଚକ୍ରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଜିତିଥିବା ଲୋକ ପ୍ରବନ୍ଧକ ପାଖରେ ଦେବେ; ଅନ୍ୟଥା ଦେବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ୟବହାର ଦେଖିଥିବେ, ସେମାନେ ଗୁଆ ଦେଖିବାରେ ସାକ୍ଷୀ ହେବେ; ରାଜା ଠକ ଦାଇସ, ଠକ ମାନେ, ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଶପଥ ଦେଇଥିବା ଲୋକକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ବହିଷ୍କୃତ କରିବେ। ଜୁଆ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ହେବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଚୋର ଓ ଠକିବା ରୋକାଯିବ; ଏହି ନିୟମ ପଶୁ ଜୁଆ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ସଭାରେ ଅଗ୍ନି ଦେବ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—ଯିଏ ଅଙ୍ଗ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକକୁ ଶବ୍ଦରେ ଅପମାନ କରେ, ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଭାବରେ, ସେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶ ଅର୍ଦ୍ଧ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯିଏ କହିଥାଏ, "ମୁଁ ତୁମର ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ମାଁ ପାଖକୁ ଯିବି," ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରାଜା ପଚିଶ ମୁଦ୍ରା ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଧ, ଉଚ୍ଚ ପାଇଁ ଦୁଇଗୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଇଁ ଚାରିଗୁଣ; ଶ୍ରେଣୀ ଓ ପଦ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ପ୍ରାକୃତିକ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିଣିଗୁଣ ଦଣ୍ଡ; ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ କାମ କଲେ ଅର୍ଧ ଦଣ୍ଡ। ଯଦି ହାତ, ଗଳା, ଚକ୍ଷୁ କିମ୍ବା ଉରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଦଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ ଅପମାନ ପାଇଁ ଦିଆଯିବ; ହାତ, ପା, ନାକ, କାନ ଓ ଏହା ସମାନ ଅଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଅର୍ଧ। ଯିଏ ଜାତି ଭଙ୍ଗ କରେ, ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ; ଅଳ୍ପ ଅପରାଧ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦଣ୍ଡ। ଯିଏ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତାକୁ ଅପମାନ କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଣ୍ଡ; ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଗିଲ୍ଡ ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ; ଗ୍ରାମ ଓ ଦେଶ ଲୋକ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ। ସାକ୍ଷୀ ନ ଥିଲେ, ଚିହ୍ନ, ବିବେକ ଓ ପ୍ରଥା ଦ୍ୱାରା ବିଚାର; ମିଥ୍ୟା ଚିହ୍ନ ଥିଲେ ସତର୍କତା ସହିତ ନ୍ୟାୟ। ଅଙ୍ଗାର, ମାଟି କିମ୍ବା ଧୁଳି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଦଶ ପଣ; ଅପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ, ପାଦ ଏବଂ ଥୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଦୁଇଗୁଣ। ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଜନାନୀ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ; ଉଚ୍ଚ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଦୁଇଗୁଣ, ନିମ୍ନ ପାଇଁ ଅର୍ଧ; ଭୁଲ, ଅଭିମାନ ଓ ଏହା ସମାନ କାରଣରେ ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ। ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗ କାଟାଯାଇଥାଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଣ୍ଡ; କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ଚୋଟ ହେଲେ ଅର୍ଧ। ହାତ, ପା ମାନେ ଉପରେ ଚୋଟ ଦେଲେ ଦଶ ଓ କୁଡ଼ି ପଣ; ଏହି ଚୋଟ ଦୁଇପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ। କେଶ, କପଡ଼ା କିମ୍ବା ହାତ ଉଠାଇଲେ ଦଶ ପଣ; ଟାଣି ଦେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବସ୍ତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା, ପାଦ ଉପରେ ଚାପ ଦେଲେ ଏକ ଶତ ପଣ। କାଠ କିମ୍ବା ଏହା ସମାନ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ ଏବଂ ରକ୍ତ ନ ଦେଖାଗଲେ ବତିଶ ପଣ; ରକ୍ତ ଦେଖାଗଲେ ଦୁଇଗୁଣ ଦଣ୍ଡ। ହାତ, ପା, କାନ, ନାକ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ; ଏହିପରି ଘାଉ ଖୋଲିବା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଚୋଟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ। ଚଳା ଭାବ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ବାଧା, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଏହା ସମାନ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ ଚୋଟ, ଗଳା, ହାତ, ଉରୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ। ଏକ ଲୋକ ଅନେକକୁ ଚୋଟ ଦେଲେ, ଦୁଇଗୁଣ ଦଣ୍ଡ; ଝଗଡ଼ାରେ ସମ୍ପତି ନେଲେ, ଫେରାଇବା ଉଚିତ, ଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣ। ଯିଏ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ, ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେବେ; ଝଗଡ଼ାରେ ଦୋଷୀ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ଯିଏ ଅନାୟାସେ ଭୂମି କର ନେଇଥାଏ, ଦଶ ପଣ ଦଣ୍ଡ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଯଦି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନ ଦିଆଯାଇଥାଏ।