ଏକ ସମୟର କଥା, ଗ୍ରାମ ଓ ଜମିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯଦି କେହି ଏମିତି ଏକ ନାଳା ବନାଏ ଯାହା ଅତି କମ କ୍ଷତି କରେ ଓ ଉପକୃତି ଦେଉଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟର ଜମିର ଉପରେ ଏକ ଅତି ଛୋଟ କୁଆଁ ତିଆରି କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ବହୁତ ପାଣି ଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଅନୁମତିଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ଜମିମାଲିକଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ବିନା ଜମିରେ ନାଳା କରେ, ତେବେ ମାଲିକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ସେଠାର ଉପଭୋଗ ତାଙ୍କର ହୁଏ; ଯଦି ମାଲିକ ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ରାଜାଙ୍କର ହୁଏ। ଯଦି କେହି ଚାଷ କରିବାକୁ ଚାଷ କରି ଚାଷ କରିନଥାଏ, ସେଉଁଠାରେ ଅଚାଷିତ ଉପଜ ଦେଇ କ୍ଷତି ପୂରଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚାଷ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ମହିଷ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରେ, ତେବେ ଏହା ପାଇଁ ଆଠ ମାସ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଗାଈ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, ଛାଗ ବା ମେଷ ପାଇଁ ଗାଈର ଦଣ୍ଡର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେବା ନିୟମ। ଯଦି ପଶୁ ଖାଇ ସୁଇଁ ରହିଛି, ତେବେ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣ ହୁଏ; ଯଦି ସେମାନେ ଅଲଗା ଘେରା ଭିତରେ ରହିଛନ୍ତି, ମହିଷ ପାଇଁ ଗାଈ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯେତେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେତେ ଉପଜ ଜମିମାଲିକ ପାଇବେ; ଗୋପାଳକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ ଓ ଗାଈମାଲିକ ପୂର୍ବକଥିତ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ। ଏକ ଗ୍ରାମ ପାରିମାଣ୍ଡଳ ଜମି ବା ରାସ୍ତା ଉପରେ ଅନ୍ୟୋଭୂକ୍ତି ହେଲେ ଦୋଷ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହୁଏ, ତେବେ ଚୋରି ପରି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ବଡ଼ ବଳଦ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଗାଈ, ପ୍ରସବରେ ଥିବା କିମ୍ବା ନୂତନ ଆସିଥିବା ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଦଣ୍ଡରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଦୈବ ବା ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ। ଗୋପାଳ ଯେଉଁ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଡ଼ାରେ ନେଇଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଯେମିତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେମିତି ଫେରାଇବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଅବହେଳା ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ହାରାଇଯାଏ, ଗୋପାଳ ଦେଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ପ୍ରତିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଗୋପାଳଙ୍କ ଦୋଷରୁ କ୍ଷତି ହେଲେ, ୧୩ ଓ ଅର୍ଧ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ମାଲିକଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଆଯିବ। ଗ୍ରାମବାସୀ ବା ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଗାଈ ଚରାଯାଏ ହେଲେ, ଦ୍ୱିଜାତିଏ ସବୁଠାରୁ ଘାସ, କଣ୍ଡ, ଫୁଲ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ନେଇପାରିବେ। ଗ୍ରାମ ଓ ଜମି ମଧ୍ୟର ଦୂରତା ୧୦୦ ଧନୁ ହେବା ଉଚିତ୍; ଗାଁ ପାଇଁ ୨ ଧନୁ, ନଗର ପାଇଁ ୪୦୦ ଧନୁ। ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ୟକୁ ବିକ୍ରୟ ନହୋଇଥିଲେ ଫେରାଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଏହା ଚାପିଦେଲେ ଦୋଷୀ। ଅନୁଚିତ ସମୟ, ଅନୁଚିତ ଦାମ, କିମ୍ବା ସୀମା ନ ଥିଲେ, କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଚୋର ଭାବିବେ। ହରାଇଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ବସ୍ତୁ ମିଳିଲେ, ଚୋରକୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ, ତେବେ ନିଜେ ନେଇ ମାଲିକଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେବା ଉଚିତ୍। ବସ୍ତୁ ଦେଖାଇଲେ ବିକ୍ରେତା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ମାଲିକ ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି, ରାଜା ଦଣ୍ଡ, କ୍ରୟକର୍ତ୍ତା ଦାମ ପାଆନ୍ତି। ଯଦି କିଛି ବ୍ୟବହାର ବା ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ ହରାଯାଏ, ଏହାକୁ ଏମିତି ମାନିବା ଉଚିତ୍; ଅନ୍ୟଥା, ରାଜା ପାଞ୍ଚଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରନ୍ତି, ଯଦିଓ କ୍ଷତି ପ୍ରମାଣ ନ ମିଳେ। ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ହରାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ମିଳିଥିଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଯାଇନଥିଲେ, ୯୬ ପଣ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ରକ୍ଷକ ବା ପାଳକ ଉଦ୍ୟମରେ ହରାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ଫେରିଲେ, ମାଲିକ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦାବି କରିପାରିବେ; ତାପରେ ରାଜା ନିଅନ୍ତି। ଏକ ଖୁରାଳି ପଶୁ ପାଇଁ ୪ ପଣ, ମଣିଷ ପାଇଁ ୫, ମହିଷ, ଉଠ, ଗାଈ ପାଇଁ ୨ ଏବଂ ଛାଗ, ମେଷ ପାଇଁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେବା ନିୟମ। ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପରିବାର ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ବିନା ବିରୋଧରେ ଦେଇପାରିବା ଉଚିତ୍; ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପତ୍ତି ବା ଅନ୍ୟକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ବିଶେଷକରି ଅଚଳ ସମ୍ପତ୍ତି ଖୋଲାଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର; ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯିଥିଲେ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଦେଇଦେଲେ ପୁନଃ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଓ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଅପେକ୍ଷା ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ: ବୀଜ ପାଇଁ ୧୦ ଦିନ, ଯାନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ୧, ମଣିକ୍ୟ ପାଇଁ ୫, ନାରୀ ପାଇଁ ୭, ପୁରୁଷ ପାଇଁ ମାସ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇଁ ୩ ଦିନ, ଅର୍ଧମାସ ଦିଆଯାଇଛି। ସୁନା ପାଇଁ ୧୦୦ରେ ୨ ପଳା, ଚାନ୍ଦି ପାଇଁ ୧୦୦, ଟିନ୍ ଓ ସିସା ପାଇଁ ୮, ତାମା ପାଇଁ ୧୫, ଲୋହା ପାଇଁ ସେଇ ହାରାହାରି କ୍ଷୟ ଗଣାଯାଏ। ଉନା ଓ କପାସ ଜିନିଷ ପାଇଁ ୧୦ ପଳା, ମଧ୍ୟମ ଗୁଣରେ ୫, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ୩ ପଳା ବୃଦ୍ଧି ଗଣାଯାଏ। ଚମଡ଼ା ବା କେଶ-ବନ୍ଧିତ ବସ୍ତୁ ପାଇଁ ତ୍ରିସଂଖ୍ୟାଂଶ କ୍ଷୟ ଗଣାଯାଏ; ପାଟ, ବର୍କ ଜିନିଷ ପାଇଁ କ୍ଷୟ ବା ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ। ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ବ୍ୟବହାର, ଲାଭ କିମ୍ବା କ୍ଷୟର ଶକ୍ତି-ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣି, ନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠାରେ ଚୋର ବା ବିକ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ଦାସତ୍ୱରେ ପଡ଼ିଥିବାକୁ ମିଳିଲେ, ସେଉଁଠି ମାଲିକ ଭକ୍ତି, ଉପବାସ କିମ୍ବା ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଫେରାଇପାରିବେ। ଦାସ ଯଦି ସନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ନେଇ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବେ; ଜାତି ବିରୁଦ୍ଧରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକୂଳ କ୍ରମରେ ଦାସତ୍ୱ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଘରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଛାତ୍ର ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଭୋଜନ ନେଉଛନ୍ତି ଓ ଉଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଉଛନ୍ତି। ରାଜା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କରି, ସେଠାରେ ତିନି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଜୀବିକା ଥିବା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଧର୍ମ ରକ୍ଷାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠାରେ କେହି ନିଜ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ନକରି, ଚୁକ୍ତି ଓ ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ।