ଏକ ପୂନ୍ୟ ଏବଂ ପାପର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ପୁରାତନ କାଳରେ ଏକ ବିଶେଷ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଥା ରହିଥିଲା। ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ସତ୍ୟତା ଓ ପବିତ୍ରତା ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ତୁଳାକୁ ସମ୍ମୋଧନ କରି କହିଥିଲେ—"ମୁଁ ଯଦି ପାପୀ, ମାଁ, ତେବେ ମୋତେ ତଳକୁ ନେଇଯାଅ; ଯଦି ମୁଁ ପବିତ୍ର, ତେବେ ଉପରକୁ ଉଠାଇନେଅ।" ଏହା ପରେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଚାପା ଚିଡ଼ା ରଖି, ସେହି ଉପରେ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ସାତଟି ଅଶ୍ୱଥ ପତ୍ର ରଖିବାକୁ କହାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମୋଧନ କରି କୁହାଯାଏ—"ଏ ଅଗ୍ନିଦେବ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଆପଣ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସାକ୍ଷୀ, ମୋ ପାଇଁ ସତ୍ୟ କୁ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।" ଏହା ପରେ, ଦୁଇ ହାତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ପଚାଶ ପଳା ଓଜନର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋହା ଗଠିକୁ ରଖି, ସେ ଲୋକଟି ସାତଟି ବୃତ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାନ୍ତ ଚାଲିଯିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃତ୍ତ ଷୋଳ ଅଙ୍ଗୁଳ ଦୂରରେ ଥାଏ। ଏହି ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ପରେ ଯଦି ଚାପା ଚିଡ଼ା ଅପୁଡ଼ି ଅବିକୃତ ରହିଯାଏ, ତେବେ ସେଉଁଠି ପବିତ୍ରତା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଗଠି ଖସିଯାଏ କିମ୍ବା ସନ୍ଦେହ ଥାଏ, ତେବେ ପରୀକ୍ଷା ପୁନର୍ବାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପରେ ଏହି ଶପଥ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ—"ଏ ପବିତ୍ରତାର ପବିତ୍ରକାରୀ ଅଗ୍ନି, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅଛି ତାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର; ଏ ବରୁଣ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।" ଏହା ପରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଉରୁ ଧରି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ସେ ସମୟରେ ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ାଯିବ, ଏବଂ ଯିଏ ଶୀଘ୍ର ତୀର ଆଣିପାରିବେ, ସେହି ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ। ଯଦି ଜଳମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ, ସେହି ପୁନଃ ପବିତ୍ରତା ପ୍ରମାଣ। ପରେ, ବ୍ୟକ୍ତି କହିଥାଏ—"ଏ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ତୁମେ ବିଷ; ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ, ଏ ଶାର୍ଙ୍ଗ, ଏଇ ଅପମାନର ଘାତରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅମର ହେବାକୁ ଦିଅ।" ଏହା ପରେ, ହିମାଳୟର ପବିତ୍ର ବିଷ ଖାଇବା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ଯଦି କୌଣସି କ୍ଷତି ହୁଏନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧତା ଘୋଷିତ; ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରି, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଜଳ ଆଣିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ତିନି ମୁଠି ପରିମାଣ ଜଳ ପାନ କରିବା ପରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ କିମ୍ବା ଦୈବୀ ଅପମାଦ ନ ହେଲେ, ସେଉଁଠି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର ମନ୍ୟ। ଯଦି କୌଣସି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟନା ନ ଘଟେ, ତେବେ ସେ ପବିତ୍ର। ଏହି ପରୀକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ସହଜ ଭାବେ ନିଷ୍ପାଦନ କରାଯାଏ—ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି: ସତ୍ୟର ଅସ୍ତ୍ର, ଗାଈ, ବୀଜ, ସୁନା, ଦେବତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଉପରେ ଶପଥ। ଏହିପରି ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପ୍ରଣାଳୀ ପରେ, ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଲେ—ଯଦି ଜମି ନେଇ ବିବାଦ ହୁଏ, ତେବେ ଗ୍ରାମର ବୃଦ୍ଧ, ଗୋପାଳ, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ। ଏହି ସୀମା ମାଟି, କାର୍ବନ, ଚିଡ଼ା, ଗଛ, ଅଟାଳି, ଦେଉଳି, ଗଡ଼ା, ଘାସ, ଗଡ଼ି ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ସୀମା ଚିହ୍ନଟକାରୀମାନେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବେ, ଏ ଭୂପତିମାନେ। ଯଦି କୌଣସି ମିଥ୍ୟା ଘଟେ, ତେବେ ଦୋଷୀକୁ ରାଜା ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଶାସିବେ; ଯଦି ସୀମା ଚିହ୍ନଟକାରୀ ନାହାନ୍ତି, ରାଜା ନିଜେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ। ଏହି ନିୟମ ଉଦ୍ୟାନ, ମନ୍ଦିର, ଗାଁ, ପୋଖରୀ, ବାଗିଚା, ଘର ଓ ବର୍ଷା ଜଳ ଚାଲିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ। ସୀମା ଭାଗ କିମ୍ବା ଜମି ଚୋରି ହେଲେ, ଦୋଷୀକୁ ଅଳ୍ପ, ବଡ଼ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଏକ ଅଣ୍ଡ ଅପକାର କରୁଥିବା ତଳପଡ଼ି ନିଷିଦ୍ଧ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟର ଜମିକୁ ଦାବି କରୁଥିବା କୁଆ, ଯଦିଓ ସ୍ଥାନରେ ଛୋଟ, ଜଳ ବେଶି ଥିଲେ ଅନୁମତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମାଲିକଙ୍କୁ ନ ଜଣାଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତଳପଡ଼ି ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯଦି ମାଲିକ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ ମିଳିବ; ନାହିଁ ହେଲେ, ରାଜା ଉପଭୋଗ କରିବେ। ଯଦି କୌଣସି ଜମି ଚାଷ କରାଯାଇନାହିଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଅଚାଷ ଉତ୍ପାଦ ଦେଇ ଅନ୍ୟକୁ ଚାଷ କରାଯିବ। ଯଦି ମହିଷ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରେ, ଆଠ ମାସର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଗାଈ ପାଇଁ ତାହାର ଅର୍ଧ; ଛାଗ କିମ୍ବା ଭେଡ଼ ପାଇଁ ଗାଈର ଅର୍ଧ। ଯଦି ପଶୁ ଖାଇ ଶୁଏ, ଦଣ୍ଡ ଦୁଇଗୁଣ ହେବ; ଅଲଗା ଘରେ ରହିଥିଲେ, ମହିଷ ପାଇଁ ଗାଈର ଦଣ୍ଡ ଦିଅ। ଯେତେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେତେ ଉତ୍ପାଦ ମାଲିକ ପାଇବେ; ଗୋପାଳକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ, ଗାଈ ମାଲିକ ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ। ଗାଁ ପାର୍ଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ପଥରେ ଚାଲିବାରେ ଦୋଷ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି କାମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଚୋରି ପରି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଏକ ବଡ଼ ବଳଦ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଗାଈ, ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା କିମ୍ବା ନୂତନ ଆସିଥିବା ଗାଈ, ସେମାନଙ୍କ ଗୋପାଳକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ, କାରଣ ଏହା ଦୈବ କିମ୍ବା ରାଜ ଦୁଃଖ। ଗୋପାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗାଈମାନେ ଯେପରି ଥିଲେ, ସେପରି ଫେରାଇବା ଉଚିତ; ଅବହେଳା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଗଲେ, ମଜୁରି ନେଇ ମାଲିକକୁ ମୁଆଁ ଦେଉ। ଗୋପାଳର ଦୋଷରୁ ହାନି ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ତେର ଓ ଅର୍ଧ ପଣା ଦଣ୍ଡ ଦିଅ, ଏବଂ ସମ୍ପତି ମାଲିକକୁ ଫେରାଇଅ। ଗାଁ ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ରାଜ ଆଦେଶରେ ଗାଈ ଚରେ, ଦ୍ୱିଜାତି କେଉଁଠି ଚାଉଁଥିବେ, ଘାସ, କାଠ, ଫୁଲ ନିଜର ଭାବରେ ନେଇପାରିବେ। ଗାଁ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟର ଦୂରତା ଏକ ଶତ ବାଣ; ପଡ଼ା ପାଇଁ ଦୁଇ ବାଣ, ନଗର ପାଇଁ ଚାରିଶେ ବାଣ। ନିଜ ସମ୍ପତି ଅନ୍ୟକୁ ବିକ୍ରୟ କରିନଥିଲେ ଫେରାଇପାରିବେ; କ୍ରେତା ଯଦି ଏହା ଲୁଚାଏ, ସେ ଦୋଷୀ; ଅନୁଚିତ ସମୟ, ଅନୁଚିତ ସୀମା କିମ୍ବା କମ୍ ଦାମରେ କ୍ରୟ କଲେ, ସେ ଚୋର। ହରାଇଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ସମ୍ପତି ମିଳିଲେ, ଚୋରକୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିଅ; ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅତିକ୍ରମ ହେଲେ, ନିଜେ ନେଇ ମାଲିକଙ୍କୁ ଦିଅ।