ଏହି ନୀତି ଓ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ଆମକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଦର୍ଶ ଦେଖାଏ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦଲିଲ ଦେଇ ଦେବା ପରେ ଦେୟ ଦେୟାଯାଇଯିବ, ସେହି ଦଲିଲକୁ ଫାଡି ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଆଉ କିଛି ଚିହ୍ନଟ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ନୂତନ ଦଲିଲ ତିଆରି କରାଯିବ। ଯଦି ସାକ୍ଷୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦେୟ ଦେବା ଉଚିତ, ସେହି ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବା ଉଚିତ। ମହାପ୍ରମାଣ ଓ ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏଠାରେ ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ବିଷ ଓ ପେଟ ଉପନ୍ୟାସ ଦିଆଯାଏ। ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗକାରୀ ମୁଖ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ। ଦୁଇପକ୍ଷ ଚାହୁଁଛି ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ରଖିବେ। ଦ୍ରୋହ ବା ଗଭୀର ଅପରାଧରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଛଡା ମୁଣ୍ଡ ରଖିବା ହୁଏ। କୌଣସି ହଜାର ମୂଲ୍ୟରେ ଲାଗୁଥିବା ଚଷ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବା ବିଷ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ରାଜା ନିମିତ୍ତରେ ସଦା ଶୁଦ୍ଧି ପରୀକ୍ଷା ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଯିବା ଉଚିତ। ହଜାର ମୂଲ୍ୟରେ ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପନ୍ୟାସ, ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟରେ ପେଟ ଦେଇଯିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚାଶ ମୂଲ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଯିବା ଉଚିତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପରୀକ୍ଷା ଦେବା ପୂର୍ବରୁ, ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଡାକି, ସ୍ନାନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟରେ ଉପବାସ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହେବା ଉଚିତ। ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପରୀକ୍ଷା ମହିଳା, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ; ଅଗ୍ନି ବା ପାଣି ପରୀକ୍ଷା ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ; ସାତ ଗୋଟି ଯବ ବା ବିଷ ଦିଆଯିବ। ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇବାକୁ ଯେଉଁ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷ, ସେ ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ବସିବେ, ଭାର ସମାନ କରିବେ, ଚିହ୍ନ ଦେଇ ତଳେ ଉତରିବେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ହୃଦୟ, ଯମ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟା, ଧର୍ମ — ଏମାନେ ଲୋକର ଚରିତ୍ର ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ଏହି ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଶତ୍ୟ କହ, ମୋ ଶଙ୍କା ଦୂର କର। ମୁଁ ଅପରାଧୀ ହେଲେ ଏ ମା, ତଳକୁ ନେ; ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଉପରକୁ ଉଠା — ଏପରି ବ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ କହିବା ଉଚିତ। ହାତରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଚିରା ଚିହ୍ନିତ କରି, ତା'ପରେ ସାତ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପତ୍ର ରଖି, ତା'କୁ ତାଣ୍ଡା ଦେଇ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନି ଏକା ନିଜେ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଚଳିଛି; ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସାକ୍ଷୀ — ମୋ ପାଇଁ ଶତ୍ୟ କହ। ଏପରି କହି, ପଞ୍ଚାଶ ପଲା ଭାର ଲୋହା ଗଠିକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିତ ହେବା ଉଚିତ। ସେ ଗଠିକୁ ନେଇ, ସାତ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଚଲିବେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ର ସୋଳ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାଡ଼ ଦୂର ହେବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା ପରେ, ଚିରା ଅଉ ଜଳିନଥିଲେ, ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ; ଲୋହା ଗଠି ଖସିଯିବା ବା ଶଙ୍କା ହେଲେ, ପରୀକ୍ଷା ପୁନଃ କରାଯିବ। ଅଗ୍ନି, ଶୁଦ୍ଧିର ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ତୁମେ ଶତ୍ୟରେ ରକ୍ଷା କର; ଏହିପରି ଶପଥ ଦିଆଯିବ। ପେଟ ପରୀକ୍ଷାରେ, ନାଭି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ାଯିବ, ଯେଉଁ ଦ୍ରୁତ ଲୋକ ତୀର ଆଣିବେ। ଯଦି ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଦେଖାଯିବା, ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ; ବିଷ ପରୀକ୍ଷାରେ, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ବିଷ ତୁମେ ଧର୍ମରେ ନିମିତ୍ତ, ଏପରି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶପଥ ଦେଇ, ଶତ୍ୟରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ବିଷ ଖାଇବା ପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପାଣି ଆଣିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଷ ପାନ କରି, ତିନି ହାତ ପାଣି ପିଇବା ପରେ, ଚୌଦ୍ଦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ରାଜସ୍ୱ ବା ଦିବ୍ୟ ଅପରାଧ ଘଟେନି, ତେବେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ। ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଘଟିନି, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଦ୍ଧ; ଶତ୍ୟର ଅସ୍ତ୍ର, ଗାଁ, ମୁଁ, ଧାନ ଓ ସୁନା, ଦେବତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କର ପାଦ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ — ଏହି ଶପଥ ଅଳ୍ପ ଶଙ୍କାରେ ସହଜ। ଅଗ୍ନି କହିଛନ୍ତି: ଜମି ମାମଲାରେ, ଗ୍ରାମର ବୃଦ୍ଧ, ଗୋପାଳ, ସୀମା ଚିହ୍ନିବା ଲୋକ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ — ସେମାନେ ସୀମା ଚିହ୍ନିବେ। ଏହି ସୀମା ମାଟି, କୋଇଳା, ଚିରା, ଗଛ, ପୋଖରୀ, ପିଲା, ଗଡ଼, ଗଡ଼ିଆ, ତଳ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ସୀମା ଚିହ୍ନିବା ଲୋକମାନେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଆଗରେ ଚାଲିବେ; ଏ ଭୂମିର ଶାସକମାନେ ଏହି ନୀତି ଅନୁସରିବେ। ଯଦି ମିଥ୍ୟା ହୁଏ, ଦାୟୀ ଲୋକଙ୍କୁ ରାଜା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ; ଯଦି ସୀମା ଚିହ୍ନିବା ଲୋକ ନାହିଁ, ରାଜା ନିଜେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ। ଏହି ନୀତି ଉଦ୍ୟାନ, ଦେବଳୟ, ଗାଁ, ପୋଖରୀ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଘର, ବର୍ଷା ଜଳ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହୁଏ। ସୀମା ବିଭାଜନ ବା ଜମି ଚୋରି ମାମଲାରେ, ସୀମା ଉଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ, ବେଶି ବା ମଧ୍ୟମ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଅଳ୍ପ କ୍ଷତି ଦେଇ ଉପକାର କରିଥିବା ଗଡ଼ ନିଷେଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟର ଜମି ଉପରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୁଆଁ, ଅଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅଧିକ ଜଳ ରହିଛି, ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଜମି ମାଲିକଙ୍କୁ ଜଣାଇ ନାହିଁ, ଜମି ଉପରେ ଗଡ଼ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ମାଲିକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଉପଭୋଗ ତାଙ୍କୁ ମିଳିବ; ନାହିଁ ହେଲେ, ରାଜାକୁ ମିଳିବ। ଯଦି ଚଷ କରିନଥିବା ବା ଚଷ କରାଯିବା ଜମିରେ ଚଷ ହୋଇନଥିଲେ, ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଉ ଚଷ ଉପଜ କରି ଦେଇବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚଷ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଯଦି ମହିଷ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରିଥାଏ, ଅଠ ମାସର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଗାଁ ମାନେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡ; ଭେଡ଼ ବା ଛେଉଁ ଗାଁ ଦଣ୍ଡର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦିଆଯିବ। ଖାଇ ବସିଥିବା ପଶୁମାନେ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦୁଇ ଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ; ଭିନ୍ନ ଘରରେ ରଖିଥିବା ପଶୁ ପାଇଁ, ମହିଷ ପାଇଁ ଗାଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯେତେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେଇଛି, ତେତେ ଉପଜ ଜମି ମାଲିକ ପାଇଁ ଦିଆଯିବ; ଗୋପାଳକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ, ଗାଁ ମାଲିକ ପୂର୍ବ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ।