ଏହି ଉପଦେଶରେ ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଛନ୍ତି—ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଭୋଗ ବା ଉପଭୋଗ ପ୍ରମାଣ ବିନା ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ହୋଇଥାଏ, ସେଠାରେ ଏହାକୁ ଠିକ୍ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ; ଜୋର ଜବରଦସ୍ତି କିମ୍ବା ଭୟ ଦେଇ କୃତ କୌଣସି ଲେନଦେନ ବି ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଯିବ। ଏହିପରି, ଯଦି ଏହି ଲେନଦେନ ଜଣେ ମହିଳା, ରାତିରେ, ଗୁପ୍ତ କୋଠରୀରେ, ବାହାରେ, ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା, ମଦପାନ କରିଥିବା, ବୃତ୍ତିହୀନ, ଦୁଃଖିତ, ଶିଶୁ ବା ଭୟଭୀତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଏହା ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ଲେନଦେନର କୌଣସି ସଂଯୋଗ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏହା ଅବୈଧ; ଏବଂ ଯଦି ଗହଣା ବା ଗିରବ ହରାଯାଏ, ରାଜାଙ୍କୁ ସେଥିର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଚିହ୍ନ ବା ଚିହ୍ନଟ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସମାନ ମୂଲ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଚୋରେ ଚୋରି କରିଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଦେଇଦେବାକୁ ହେବ। ଗିରବ ଦେଇ ଋଣ ନେଲେ, ଗୁଆରେଣ୍ଟି ଥିଲେ ମାସକୁ ଏକ-ଅଷ୍ଟମାଂଶ ସୁଦ ଦେବା ଉଚିତ; ନାହିଁ ହେଲେ, ଜାତିକ୍ରମେ ଏହା ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି, ଚାରି ବା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରତିଶତ ହେବ। ଗାଈ ପାଇଁ ସତରି, ମହିଳା ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆଠ ଗୁଣା, ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ଚାରି, କପଡ଼ା, ଧାନ, ସୁନା ପାଇଁ କ୍ରମେ ତିନି, ଦୁଇ ଗୁଣା। ଅନ୍ୟ ଗାଁରେ ଦଶ, ସମୁଦ୍ରପାରେ ବିଶ ପ୍ରତିଶତ ସୁଦ ହେବ; ସମସ୍ତେ ନିଜେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଥିବା ସୁଦ ଦେବେ। ରାଜା ଯଦି ଦାବି ବାଧ୍ୟ କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦାବି ବାଧ୍ୟ କଲେ, ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ହେବ ଏବଂ ସେ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଅଗ୍ନି କହିଛନ୍ତି—ଋଣଗ୍ରାହୀ ଜଣେ ଲୋକ ଟଙ୍କା ନେଇଥିଲେ, ତାହାକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ମାଲିକଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଏହା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଇପରେ, ତାପରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବା ହେବ। ଯଦି ରାଜାଙ୍କ ଚାପରେ ଋଣ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ମୁଦ୍ରାର ଦଶ ପ୍ରତିଶତ ଦେବାକୁ ପଡିବ; ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଶି ମିଳିଯାଏ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଣଗ୍ରାହୀ ପ୍ରତି ଶତକୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରତିଶତ ଦେବେ। ନିମ୍ନ ଜାତିର ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ କାମ କରାଯିବା ଦ୍ୱାରା ଋଣ ଶୋଧ କରାଯିବ; ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବେ। ଯଦି ଋଣ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଓ ଋଣଦାତା ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ମଧ୍ୟସ୍ଥଙ୍କ ପାଖରେ ଦେଲେ, ସେଠାରେ ଆଉ ସୁଦ ବଢ଼ିବ ନାହିଁ। ଯିଏ ଉତ୍ତରାଧିକାର ନେଇଛି, ସେ ଋଣ ଶୋଧ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେବେ; ଏହିପରି, ଯିଏ ସମ୍ପତ୍ତି ଦଖଳ କରିଛି, ସେଉଁଠି ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଆସିବ। ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁଅ ନଥିଲେ, ଦଖଳକାରୀ ପୁଅ ତାଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧ କରିବା ଉଚିତ। ଜଣେ ରାଣୀ ସ୍ୱାମୀ ବା ପୁଅଙ୍କ ଋଣ ପାଇଁ ଦାୟିନ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପିତା ପୁଅଙ୍କ ଋଣ ପାଇଁ ଦାୟିନ ନୁହେଁ; ଘର ଚାଲାଣି ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଖାଗଲା ଋଣ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଦାୟିନ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳିନୀ, ବଳବାନ୍, ନଟୀ, ଧୋବିନୀ, ଶିକାରିଣୀ, ବେଶ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ମହିଳାମାନଙ୍କ ଋଣ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଯଦି ମହିଳା ଏକା କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଏକଠି ଋଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ ଏହା ଦେବେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହିଳା ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ନାହାନ୍ତି। ପିତା ନଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ବା ପ୍ରତିକୂଳତା ଦେଖାଯାଇଥିଲେ, ସାକ୍ଷୀ ଥିଲେ ପୁଅ ବା ପଉତା ଏହି ଋଣ ଦେବେ। କିନ୍ତୁ ମଦ୍ୟପାନ, ଜୁଆ, ଦଣ୍ଡ, କର, ଏବଂ ଏହା ପରେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଥାଏ, କିମ୍ବା ଅନାବଶ୍ୟକ ଦାନ ଥିଲେ, ସେଗୁଡିକ ପୁଅମାନେ ଶୋଧ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେବେ ନାହିଁ। ଭାଇ, ଜଣେ ଦମ୍ପତି, ପିତା ଓ ପୁଅମାନେ ଅଖଣ୍ଡ ଥିଲେ, ଗୁଆରେଣ୍ଟି ଥିବା ଋଣ ଗ୍ରହଣ କରିବେ; ଏହା ପୁରାତନ ସ୍ମୃତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଉପସ୍ଥିତି, ଗୁଆରେଣ୍ଟି, ଶୋଧ ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଗିରବ ମିଥ୍ୟା ଥାଏ, ତେବେ ମିଥ୍ୟା ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବେ। ଯେଉଁଠି ଗୁଆରେଣ୍ଟି ଦିଆଯାଇଛି, ଗୁଆରେଣ୍ଟର୍ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ପୁଅମାନେ ଦାୟିନ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି ଅନେକ ଗୁଆରେଣ୍ଟର୍ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବେ; ଏକ ଅଧିକୃତି ଅଧୀନରେ ଥିଲେ, ଦାତାର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହେବ। ଯଦି ଗୁଆରେଣ୍ଟର୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦାତାକୁ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି, ଋଣଗ୍ରାହୀ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଗୁଣ ଫେରାଇବା ଉଚିତ; ଏହି ନିୟମ ଏପରି ଘଟଣା ପାଇଁ। ନିଜ ସନ୍ତାନ, ମହିଳା, ଗାଈ, ଧାନ ପାଇଁ ଦୁଇଗୁଣ ଦେବା ନିୟମ; କପଡ଼ା ପାଇଁ ଚାରିଗୁଣ, ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ଆଠଗୁଣ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଦୁଇଗୁଣ ଦେଇ ଗିରବ ଫେରାଇ ନଦିଏ, ଗିରବ ହାରାଯାଏ; ସମୟ ବା ପରିସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହାରାଯିବ, କିନ୍ତୁ ଉପଯୋଗ କରି ଲାଭ ନେଇଥିଲେ, ଏହା ହାରାଯିବ ନାହିଁ। ଗୁପ୍ତ ବା ଉପଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଗିରବରେ ସୁଦ ହେବ ନାହିଁ, ଲାଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ହାରାଯିଲେ ଫେରାଇବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦେବତା ବା ରାଜାଙ୍କ କାରଣରେ ହାରାଯିଲେ ନୁହେଁ। ଗିରବ ନେଇ ପରେ ଏହା ନଷ୍ଟ ବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଦାତା ସମ୍ପତ୍ତି ବା ଟଙ୍କାର ଅଂଶ ପାଇବେ। ଆଚରଣ ବା ସତ୍ୟତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗିରବ ସୁଦ ସହିତ ଫେରାଇବା ଉଚିତ; ସତ୍ୟତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ଦୁଇଗୁଣ ଫେରାଇବା ଦରକାର। ଦାତା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଗିରବ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ନଥିଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଦାତା ତାଙ୍କର ଗିରବ ଫେରାଇ ନେଇପାରିବେ। ମୂଲ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଧରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ମୂଲ୍ୟ ରହିବ, ସୁଦ ହେବ ନାହିଁ; ଧରି ରଖି ନଥିଲେ, ସାକ୍ଷୀ ସହିତ ବିକ୍ରି କରାଯିବ। ଦୁଇଗୁଣ ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ, ଗିରବ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଦୁଇଗୁଣ ଦେଉଥିବା ପରେ ଗିରବ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ଜମା ହେବ ଏବଂ ସେଇପରି ଫେରାଇବା ଦରକାର। ରାଜା, ଦେବତା ବା ଚୋର ଦ୍ୱାରା ନିଅଯାଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରାଇବା ଦାୟିତ୍ୱ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପରେ ଖୋଜି ମିଳିଲେ, ଫେରାଇ ଦେବା ସହ ବରାବରି ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଦରକାର।