ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଗୁରୁଦେବ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ବିଶେଷ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ତାହାର ସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ବାମ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ରଟିକୁ ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ଉଠାଇଲେ। ପରେ ତାହାକୁ ସର୍ପିଲା ଆକାରରେ ବନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏକଥର ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଚର୍ମ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଲାଫିବା, ଦୌଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଘୁରିବାରେ ଥିଲେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶତ୍ରୁକୁ ବଜୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ବାନ୍ଧିବା କ୍ରିୟା କରି, କମରେ ଗଠିବା ପରେ ତଳେ ତଳୱାରକୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଟଙ୍ଗାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଗୁରୁ ବାମ ହାତରେ ଭଲ ଭାବରେ ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବାହାର କରନ୍ତି। ଏହାର ପରିଧି ଛଅ ଆଉଳି ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ସାତ ହସ୍ତ ଥାଏ। ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଓ ବିଭିନ୍ନ କବଚ ଅର୍ଧ ହସ୍ତ ଦୂରତାରେ, ସମାନ, ଅନୁଲମ୍ବ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଏବେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ କିପରି ଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଯାଉଛି, ତାହା ଶୁଣ। ଏକ ନୂତନ ଦୃଢ଼ ଢାଲ ଓ ଧନୁଷ ଦେହରେ ଧରିବା ପରେ, ଡାହାଣ ହାତରେ ନୂତନ ଗଦା ଧରି ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆଘାତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିନାଶ ପାଏ। ପରେ ଦୁଇ ହାତରେ ଏହାକୁ ଧରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ତଳକୁ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଶତ୍ରୁ ବିଧ୍ୱଂସ ହୁଏ। ଏହି ଶିକ୍ଷା ପରେ ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଲେ— ଚକ୍ରାକାର ଘୁଞ୍ଚା, ଆଘାତ, ଲାଫ, ଉପରୁ ଝପଟା, ଦୌଡ଼, ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣ, ଉପରୁ ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ଆସିବା, ଭୟଙ୍କର ଭ୍ରମ— ଏହି ସବୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଲର ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ଅଂଶ। ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ହିଲାଇବା, ଛାଡ଼ିବା, ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଚଳନ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ, ହାତୀର ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅର୍ଦ୍ଧ, ତୃତୀୟ ଭାଗ, ପଦ୍ମାକାର ପଦ ଚାଳନ— ଏହି ସବୁ ଯୁଦ୍ଧ କଳାର ଅଂଶ। ପଛୁଆ ଓ ଆଗୁଆ ଦୃଢ଼ ଭାବ, ବରାହ ଭଙ୍ଗିମା, ଘୁରାଣି— ଏମିତି ୩୨ ପ୍ରକାରର ତଳୱାର ଓ ଢାଲର ଶିଳ୍ପ ଅଛି। ଏହାପରେ ମୁଖ ଘୁରାଇବା, ପଛକୁ ଫେରିବା, ଧରିବା, ହଳକା ଚଳନ, ଉପରକୁ ଛାଡ଼ିବା, ତଳକୁ ଛାଡ଼ିବା, ଧରିବା ଓ ବନ୍ଧିବା— ଏହି ସବୁ ଅଂଶ। ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ଝପଟା, ହାତୀର ପିବା, ମଗର ଚପେଟି— ଏମିତି ୧୧ ପ୍ରକାର ନାଗପାଶ ଯୁଦ୍ଧ କଳା ଅଛି। ସିଧା, ବିସ୍ତୃତ, ବାକ୍ର, ଘୁରାଣି— ଏହି ୫ ପ୍ରକାରର ନାଗପାଶ ବିଭାଜନ କ୍ରିୟା। କାଟିବା, ଚିରିବା, ଆଘାତ, ଘୁରାଇବା, ଶୁଅଇବା, ଚେରିବା, ଖୋଦିବା, ଚକ୍ର କ୍ରିୟା— ଏହା ଅସ୍ତ୍ର କଳାର ଅଂଶ। ପାଦ ଦେଇ ଚାପିବା, ଫୁସିବା, ଭାଗ କରିବା, ଭୟ ଦେଇବା, ଝୁଲାଇବା, ଏବଂ ଆଘାତ— ଏହି ସବୁ ବେଢ଼ା କଳା। ଆଖି, ବାହୁ, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଘାତ, ସିଧା ଫୁଲ ଖଗ ତୀର, ତିର୍ବଳ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର— ଏହି ସବୁ ଅଂଶ। ଏହାପରେ ଗଦାର ନିୟମ— ଆଘାତ, ଗୋମୁତ୍ର ଭଙ୍ଗିମା, ପ୍ରଚୁର, ପଦ୍ମାସନ, ଉଠାଇଥିବା ଦେହ, ମୁଡ଼ିଥିବା, ବାମ ଓ ଡାହାଣ— ଏହି ସବୁ। ଘୁରାଣି, ପ୍ରତିଘୁରାଣି, ଉଠାଇଥିବା ପାଦ, ଲାଫ, ହଂସ ପିଷ୍ଟି, ଚାପିବା— ଏହି ଗଦା କଳା। ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ, ଦାନ୍ତିଆ ଲାଫ, ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ହାତ, ଦଢ଼ିଆ, ଖାଲି— ଏହି କୁଟାର କଳା। ଆଘାତ, କାଟିବା, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା, ଲାଫି ଆଘାତ— ଏହି ମୁଷଳ କଳା। ଥକିଲା, ବିଶ୍ରାମ, ଗୋମୋକ୍ଷ, ଅତି କଠିନ— ଏହି ଗଦା ଓ ଦଣ୍ଡ କଳା। ଶେଷ, ମଧ୍ୟ, ବିପରୀତ, ଆଜ୍ଞାଶେଷ— ଏହି ଗଦା ଓ ଦଣ୍ଡର କ୍ରିୟା। ତଳୱାରର କ୍ରିୟା— ଧରିବା, କାଟିବା, ହତ୍ୟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଠାଇବା, ବିସ୍ତାର, ତଳକୁ ଆଘାତ, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା। ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯନ୍ତ୍ରର କ୍ରିୟା— ଭୟ ଦେଇବା, ରକ୍ଷା, ହତ୍ୟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଠାଇବା, ବିସ୍ତାର। ଛାଡ଼ିବା, ଦାନ୍ତିଆ ଆଘାତ, ବରାହ ପରି ଛାଡ଼ିବା, ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ହାତରେ ଉଠାଇବା, ଧରିବା। ଦୁଇ ହାତ ଓ ବାହୁରେ ବନ୍ଧିବା, କମରେ ଉଠାଇବା, ଛାତି ଓ କପାଳରେ ଆଘାତ, ବାହୁ ମୁଡ଼ିବା। ଦୁଇ ହାତ ଓ ବାହୁରେ ବନ୍ଧିବା, କମରେ ଉଠାଇବା, ଅଙ୍ଗ ପ୍ରେମରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା, ଅଙ୍ଗ ଉଲ୍ଟାଇବା। ଉପରକୁ ଆଘାତ, ହତ୍ୟା, ଗୋମୁତ୍ର ଭଙ୍ଗିମା, ବାମ ଓ ଡାହାଣ, ବାଧା କାଟିବା ଦଣ୍ଡ, କରବୀର ଦଣ୍ଡ, ଶତ୍ରୁ ଭ୍ରମ କରିବା। ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବନ୍ଧିବା, ଅପାମାର୍ଗ ଯୁକ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ସୁଦର୍ଶନ, ସିଂହ ଲାଫ, ହାତୀ ଲାଫ, ଗଧା ଲାଫ। ଗଦା ଓ ମଲ୍ୟୁଦ୍ଧ କଳା— ଟାଣିବା, ଘୁରାଇବା, ବାହୁର ମୂଳ। ଗଳା ଘୁରାଇବା, ପିଠି ଭାଙ୍ଗିବା, ଭୟଙ୍କର, ଉଲ୍ଟା ଓ ପ୍ରତିଉଲ୍ଟା, ଛାଗ ଓ ମେଖର ହତ୍ୟା। ପାଦ ଦେଇ ଆଘାତ, ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା, କମରେ ଉଠାଇବା, ଦେହ ଆଲିଙ୍ଗନ, କାନ୍ଧ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା, ଭୂମି ମୁଛିବା। ଛାତି ଓ କପାଳରେ ଆଘାତ, ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା, ଉପରକୁ ଛାଡ଼ିବା ଓ ତଳକୁ ହିଲାଇବା, ଅନୁଲମ୍ବ ଚଳନ। ହାତୀର କାନ୍ଧରୁ ଫିଙ୍କି ଦେବା, ଦିଗବଦଳ, ଦିବ୍ୟ ପଥ, ତଳପଥ, ଭ୍ରମ କରାଯିବା। ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଆଘାତ, ଫିଙ୍କି ଦେବା, ଭୂମି ଉଖଣିବା, ଘୁଁଡି ବନ୍ଧିବା, ବାହୁ ବନ୍ଧିବା, ଅଙ୍ଗ ବନ୍ଧିବା— ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରିୟା। ପଛୁଆ ଆଘାତ, ଜଳ ଦେଇ, ଚମକ, ବାହୁ ବନ୍ଧିବା— ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି କ୍ରିୟା ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥାନ୍ତି। ଦୁଇ ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍କୁଶଧାରୀ, ଗଳାରେ ଗୋଟିଏ, ଦୁଇ କାନ୍ଧରେ, ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧରୀ, ଦୁଇ ତଳୱାରଧାରୀ ହାତୀ ଉପରେ ଥାଆନ୍ତି। ଏଭଳି ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧ କଳା ଶିକ୍ଷା ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ।