ରାଜାଙ୍କ ଜୀବନରେ କିଛି ମହାପାପ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶର ପଥରେ ନେଇଯାଏ—ମଦ୍ୟପାନ, ମହିଳାସଙ୍ଗ, ଶିକାର, ଓ ଜୁଆ ଖେଳିବା। ଏହା ସହିତ ଆଳସ୍ୟ, ଜିଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ଅବିବେକ ଓ ଦ୍ୱେଷ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମ। ଏହିପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଣାବୃଷ୍ଟି ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ରାଜ୍ୟର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଦର୍ଶାଏ। କିଲ୍ଲା ଯଦି ଭଙ୍ଗୁର ଯନ୍ତ୍ର, ଭିନ୍ନ ଦେଉଲ ଓ ଖାଲି ଖାଇ ଥାଏ, ଅସ୍ତ୍ର ନଥାଏ, ସେନା ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ କିଲ୍ଲାର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କୁହାଯାଏ। ରାଜସ୍ୱ ଯଦି ଶୂନ୍ୟ, ଅନ୍ୟେ ଦ୍ୱାରା ଅବରୋଧିତ, ଅଜୟ, ଅସଂଚିତ, ଅପହୃତ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ, ଏହା ରାଜସ୍ୱର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା। ସେନା ଯଦି ଅବରୋଧିତ, ଚାରିପଟେ ଘେରିଯାଇଛି, ମିତ୍ରମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଉପେକ୍ଷିତ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ, କ୍ଲାନ୍ତ, ଦୂରରୁ ଆସିଛି କିମ୍ବା ନୂତନ—ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ଆଗୁଆ ଦଳ ହାରିଛି, ଆଶାହୀନ, ଭ୍ରମିତ, ମିଥ୍ୟା ଖବର ଦିଆଯାଉଛି, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନେ ଭଙ୍ଗାଇଦେଉଛନ୍ତି, ଭିତରେ କ୍ଲେଶ, ମୂଳ ହାରାଇଛି, ନେତୃତ୍ୱ ନାହିଁ, ଏକତା ନାହିଁ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଙ୍ଗିଛି, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଷ୍ଟକର, ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ—ଏହି ସବୁ ହେଉଛି ସେନାର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା। ମିତ୍ର ଯଦି ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବରେ ପଡ଼େ, ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ, କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୋଷରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, କିମ୍ବା ବିପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଅତିବିପ୍ରଭାବିତ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ। ଧନର ଦୁଷ୍ଟତା କ୍ରୋଧ, କଠୋର କଥା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ, ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶିକାର ଓ ଜୁଆ, ମଦ୍ୟପାନ ଓ ମହିଳାସଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। କଠୋର କଥା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତି ଅପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟ ଦଣ୍ଡ ରାଜାଙ୍କୁ ଅବନତିରେ ନେଇଯାଏ। ଯେଉଁ ରାଜା କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଅଶାନ୍ତ କରନ୍ତି; ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶରଣେ ଯାଆନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ବିନାଶ ଆଣନ୍ତି; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଛାଡ଼ି ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ଧରିବା ଉଚିତ। ନୀତି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଧନର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ପାପ କୁହନ୍ତି; ମଦ୍ୟପାନରୁ ବିବେକ ହାରାଯାଏ, ଶିକାରରୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ। କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ରାଜା ଅରଣ୍ୟରେ ଶିକାର କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଜୁଆ ଧର୍ମ, ଧନ, ଜୀବନ ଓ କ୍ଲେଶ ହାନି କରେ। ମହିଳାସଙ୍ଗର ଆସକ୍ତି ଦେରି, ଧର୍ମ ଓ ଧନର କ୍ଷତି କରେ; ମଦ୍ୟପାନରୁ ଜୀବନ ହାନି ଓ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମର ଭ୍ରମ ହୁଏ। ଯେଉଁଜଣ ଶିବିର ବିନ୍ୟାସ ଓ ଶୁଭାଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଜଣେଇପାରନ୍ତି, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିପାରନ୍ତି; ରାଜାଙ୍କ ନିବାସ ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ଶିବିରର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ମୁଖ୍ୟ ସେନା, ବଣିକ, ମିତ୍ର, ଶତ୍ରୁ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଅନୁକ୍ରମରେ ରାଜମହଳକୁ ଘେରି ରଖିବେ। ଏକ ଦଳ ସେନା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ସେନାନୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାତିରେ ଚଉମୁଖୀ ରାସ୍ତା ଦେଖିବା ଓ ପରିଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସୀମା ଚାରିପାଖରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା ଜାଣିବା ଦରକାର; ଯେଉଁମାନେ ଭିତରେ ଆସନ୍ତି ଓ ବାହାରୁଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଦରକାର। ସମ୍ମିଳନ, ଦାନ, ଭେଦ, ଦଣ୍ଡ, ଉପେକ୍ଷା, ମାୟା ଓ ଚତୁରତା—ଏହି ସାତ ଉପାୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଉଚିତ। ସମ୍ମିଳନ ଚାରି ପ୍ରକାର—ପୂର୍ବ ଉପକାର ଉଲ୍ଲେଖ, ମିଳନ ସମ୍ପର୍କର ଉପକଥନ, ଓ ଆରମ୍ଭରେ ମୃଦୁଭାଷଣ। କେହି ଆସିଲେ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ଓ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା "ମୁଁ ତୁମର" ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ; ଅର୍ଜିତ ଧନ ତ୍ୟାଗ ତିନି ପ୍ରକାର—ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅବର, ମଧ୍ୟମ। ସମୟରେ ପ୍ରତିଦାନ ଦେଖାଯିବା—ପ୍ରାପ୍ତ ଉପହାରର ଅନୁମୋଦନ, ନୂତନ ଉପହାର ଦେବା, ଓ ନିଜେ ଆଗ୍ରହ କରି ଗ୍ରହଣ କରିବା। ଦାନ, ଋଣମୁକ୍ତି ଓ ଦେୟା ନିମିତ୍ତ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର—ପ୍ରେମ ଓ ଆସକ୍ତି ହଟାଇବା, ଓ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା। ଭେଦ ତିନିପ୍ରକାର—ବିଭାଜନ, ଧନ ହରଣ, ଓ କ୍ଲେଶ ଦେବା; ଏହି ତିନିଟି ଦଣ୍ଡ ରୂପ। ପ୍ରକାଶ୍ୟ ଓ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ—ଯେଉଁମାନେ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ, ସେମାନେ ପ୍ରକାଶ୍ୟ ଭାବରେ ସଜା ଦିଆଯିବେ; ଲୋକମାନେ ଭୟଭିତ ହେବାପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବିଶେଷକରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କେବଳ ଜନ୍ମର ଦୋଷରେ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ସମ୍ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିବାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମ୍ମିଳନ କଥା ଏମିତି ହେଉଅଛି ଯେ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମଣିଷ ମଧୁପାନ କରୁଥିବା, ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲାଗୁଥିବା, ନେମେ ଗଲାପରି ମୃଦୁ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବରେ କଥା ହେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି, ଧନ-ଉନ୍ନତି ଚାହାନ୍ତି, ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ମିଳୁନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରନ୍ତି, ଅହଂକାରୀ—ଏହା ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ, କାମ, ଧନର ହାନିରେ ରୂଷ୍ଟ, ଅଭିମାନୀ, ଅପମାନିତ, କାରଣ ବିନା ତ୍ୟାଗିତ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମ୍ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରାଯିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଧନ କିମ୍ବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରାଇଛନ୍ତି, ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମ୍ମାନ ମିଳୁନାହିଁ—ଏପରି ଅଶାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦଳରେ ଭାଗ କରାଯିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ନିଜ ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତିତ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ଏହି ସମ୍ମିଳନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବିତ ହେବା ଉଚିତ। ମୁଖ୍ୟ ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଭେଦ ଉପାୟ ଏହିପରି ଅଛି; ଏକ ମିତ୍ର ଯଦି ଭିତରୁ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଭରିଯାଏ, କିଟେ ଖାଇଥିବା କାଠ ପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଯିଏ ତିନି ଶକ୍ତି, ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଜାଣିଛି, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଦମନ କରିବେ; ମିତ୍ର ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଜିତିବା ଉଚିତ।