ଏକ ସୁଶାସିତ ରାଜ୍ୟର ମୂଳ ଅଂଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହାକୁ ସଦା ସମ୍ପଦ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର। ଏଠିରେ ପରିବାର, ଚରିତ୍ର, ବୟସ, ଶକ୍ତି, ଦାନଶୀଳତା ଓ ସତ୍ୱର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସତ୍ୟବାଦିତା, ବିଶ୍ୱସ୍ୟତା, ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ସେବା, କୃତଜ୍ଞତା, ଦିବ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଓ ଅଧମ ସଙ୍ଗରୁ ଦୂରତା ରଖିବା ଅନିବାର୍ୟ। ଆଗକୁ ଦେଖିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଉତ୍ସାହ, ପବିତ୍ରତା ଓ ମୁଖ୍ୟ କଥାର ଉପଲବ୍ଧି ଥିବା ଦରକାର। ନମ୍ରତା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ଏକ ଉତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କ ଗୁଣ—ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟି, ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବାର କ୍ଷମତା ଓ ପବିତ୍ରତା—ଏହି ସବୁ ଗୁଣ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ପରିଚାରକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଉଚିତ। ରାଜା ସ୍ୱୟଂ ଉପକାର ପାଇଁ ଏମିତି ପରିଚାରକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁମାନେ ବକ୍ତୃତାଶୀଳୀ, ସାହସୀ, ସଚେତନ, ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସଂଯମଶୀଳ। ଏହି ପରିଚାରକ ଦଣ୍ଡଦାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, କଳା ଓ ଆର୍ଜନରେ ଦକ୍ଷ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିପାରିବେ ଓ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦମନ କରିପାରିବେ। ଏମିତି ନେତାମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଦେଖିବେ, ସମ୍ମିଳନ ଓ ବିରୋଧର ନୀତି ଜାଣିବେ, ଗୁପ୍ତ ପରାମର୍ଶରେ ଦକ୍ଷ ଓ ସ୍ଥାନ-କାଳର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରିବେ। ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରିବେ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଭୟ, ଦ୍ରୋହ, ଚତୁରତା ଓ ଅସ୍ଥିରତାରୁ ଦୂରେ ରହିବେ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନଦେବେ, ଶୂନ୍ୟତା, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଦ୍ୱେଷ, ମିଥ୍ୟା ଓ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବେ; ବଡ଼ମାନେଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ଓ ମନୋହର ଚରିତ୍ର ଧାରଣ କରିବେ। ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିବେ, ସ୍ୱୟଂ ଅର୍ଜିତ ଗୁଣ ଧାରଣ କରିବେ, ମୃଦୁ, ପବିତ୍ର, ସାହସି, ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ସ୍ନେହଶୀଳ ହେବେ। ଯେଉଁମାନେ ଦଣ୍ଡଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ; ଜନସାଧାରଣ ସୁସଂଖ୍ୟାତ, ପରିବାର, ଚରିତ୍ର ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ପ୍ରଶଂସ୍ୟ। ସେମାନେ ବକ୍ତୃତାଶୀଳୀ, ସାହସୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି, ଉତ୍ସାହୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମବୁଦ୍ଧି, ଅଡ଼ିଠି ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଶୂନ୍ୟ, ମିତ୍ରପ୍ରବୃତ୍ତି, କଷ୍ଟସହିଷ୍ଣୁ ଓ ପବିତ୍ର। ସତ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଦୃଢତା, ଧୈର୍ୟ, ପ୍ରଭାବ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ, କଳା ଓ କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହେବେ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତିରେ ଦୃଢ ଓ ଦ୍ୱେଷର ଉତ୍ପାଦକ ନୁହେଁ; ସେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ, ମନ ଜାଣିବାରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ନିଶ୍ଚିତ। ସେ ଅଥର୍ବବେଦ ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦକ୍ଷ। ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ କୌଶଳ ଦେଖି ପରୀକ୍ଷା କରିବେ, ନିଜ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପରିବାର ଓ ପଦବୀ ଚିହ୍ନଟ କରିବେ। କୌଶଳ, ଜ୍ଞାନ, ଧାରଣ କ୍ଷମତା, ତ୍ରିଗୁଣ, ସାହସ ଓ ସ୍ନେହ ଯାଞ୍ଚ କରିବେ। କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ବକ୍ତୃତା, ସତ୍ୟବାଦି, ଉତ୍ସାହ, ପ୍ରଭାବ ଓ କଷ୍ଟସହିଷ୍ଣୁତା ଦେଖିବେ। ଅଟୁଟତା, ଆସକ୍ତି ଓ ବିପଦରେ ସ୍ଥିରତା ଦେଖିବେ; ଭକ୍ତି, ମିତ୍ରତା ଓ ପବିତ୍ରତା ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବ। ସହବାସୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶକ୍ତି, ଚରିତ୍ର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସଦାଚାର, ଅଡ଼ିଠି ଶୂନ୍ୟତା, ସଂଯମ ଓ ଦ୍ୱେଷ ଅଭାବ ଜାଣିପାରିବ। ସାକ୍ଷାତ୍ ଭାବେ ଉତ୍କର୍ଷ ଓ ଅପକର୍ଷ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଦରକାର; ଗୁପ୍ତ ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଫଳରୁ ଅନୁମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏମିତି ଭୂମି ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଉର୍ବରତା, ଧର୍ମ, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ଗାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକୃତି, ପ୍ରଚୁର ପାଣି ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ଆନନ୍ଦଦାୟି ଭୂମି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ, ପାଣି, ରାସ୍ତା, ନୌକା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧିନ ନଥିବା ଭୂମି ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରମିକ, କୁଶଳୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ ଅଧିକ, କୃଷି ଶକ୍ତି, ଉଦ୍ୟମ, ସ୍ନେହ, ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ, କଷ୍ଟସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ପ୍ରଚୁରତା ଅଛି। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଲୋକ ଭରିଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଗୋଧନ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ ଏମିତି ଦେଶ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଶାସକ ନାହାନ୍ତି। ଏକ ସହର ବିସ୍ତୃତ ସୀମା, ଉଚ୍ଚ ପରିକୋଟ, ଦ୍ୱାର, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ନିକଟରେ ଥିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ଗରେ ପାଣି, ଧାନ୍ୟ, ଧନ ରଖିବା ଦରକାର; ସମୟ ସହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର—ଜଳ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ବାଲୁକା, ଦଳଦଳ ଓ ଅରଣ୍ୟ। ଏକ ଧନାଗାର ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁଠାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ ଉପଲବ୍ଧ, ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଅନୁସୃତ, ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ଆର୍ଜିତ, ବ୍ୟୟ ସହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସେମାନେ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଅନୁଗତ, ଏକତ୍ରିତ, ଦକ୍ଷ, ପରିଶ୍ରମିକ, ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ଶୂର, ଶୁଭ ଶକୁନ ସହିତ ଥିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ଦକ୍ଷ, ବିଭିନ୍ନ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀରେ ସମ୍ମାନିତ। ଯାତ୍ରା ଓ ଯୁଦ୍ଧର କଷ୍ଟ ସହି, ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ହେବା ଦରକାର, ଯଦି ସମଦୃଷ୍ଟି ରହିଥାଏ। ଉତ୍ତମ ପରିବାରରୁ ଏକ ମିତ୍ର ଚୟନ କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ, ମନୋବଳଶାଳୀ, ବଡ଼ ସମର୍ଥନ ଦେଇପାରିବେ, ମୃଦୁ କଥା କହିବେ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଦୃଢ ଓ ଅଚଳ। ମିତ୍ରତା ତିନି ପ୍ରକାରରେ ଆସେ: ଦୂରରୁ ଆସି, ହୃଦୟ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ଦ୍ୱାରା, ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦାନ କରି। ମିତ୍ରତାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଫଳ ମିଳେ: ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ; ଏହାରେ ସ୍୵ାଭାବିକ, ଦୃଢ ଓ ବଂଶାନୁଗତ ବନ୍ଧନ ରହିଥାଏ। ମିତ୍ର ଚାରି ପ୍ରକାର; ସେ ଅପଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ; ମିତ୍ରରେ ସତ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ସାଥି ଦେବା ଦୃଢ ଗୁଣ ଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ନିର୍ଭରଶୀଳଙ୍କ ଆଚରଣ କଥା କହିବି: ଦାସ ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ; କୌଶଳ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ଦୃଢତା, ଧୈର୍ୟ ଓ କଷ୍ଟ ସହିବା ଦରକାର। ସନ୍ତୋଷ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ଉତ୍ସାହ ଏକ ନିର୍ଭରଶୀଳଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ; ସମୟ ମାନି ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଓ ନୀତି ଅନୁସରିବା ଦରକାର। ସେ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯିବା, କ୍ରୁରତା, ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଉପରି ଅଧିକାରୀ ସହିତ ବିବାଦ ଓ ତର୍କ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।