ପୁଷ୍କର ଦେବ କହିଲେ—ରାଜାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ସାମ୍ନା କରିବାରେ ବିଭିନ୍ନ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡେ। ଯଦି ମିଳନ କିମ୍ବା ସମ୍ଧି ଦ୍ୱାରା କିଛି କ୍ଷତି ବା ହାନି ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ମିଳନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଧନର ହାନି ହୁଏ। ଯଦି ବିଭେଦ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି ହୁଏ, ତେବେ ଅବହେଳା ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ—‘ସେ ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।’ ଏହିପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅବହେଳା ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଶତ୍ରୁ ଅପମାନିତ ଓ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ପୁଷ୍କର ଦେବ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ—ମିଥ୍ୟା ଓ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ଶିବିରରେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପାୟ ଅଛି। ଏକ ବଡ଼ ପକ୍ଷୀର ପଛରେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିକଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ତାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକଣ୍ଡ ପଡ଼ିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି ବହୁ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଇ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତି ଆଣାଯାଇପାରିବ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ତପସ୍ବୀ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ; ଏହିପରି ରାଜା ଭୂମି ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ଉପାୟ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ନିଜ ପକ୍ଷରେ ଘୋଷଣା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ‘ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଆସିଛି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ଆକ୍ରମଣ କର’ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ଆସିଥାଏ, ‘ଅନ୍ୟମାନେ ସବୁ ହାରିଗଲେ’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ; ଚିତ୍କାର ଓ ଧ୍ୱନି କରିବା ଓ ଶତ୍ରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦେବାଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ମାୟା ଶିଳ୍ପ ଅନୁସାରେ ସମୟ ଆସିଲେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ। ରାଜା ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ସେନା, ମିତ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ; ସେନାର ଆଗମନ ଦେଖାଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ। ପ୍ରାସାଦ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଛେଦିତ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ। ପୁଷ୍କର ଦେବ ଏବେ ଷଡ୍ନୀତି ବିଷୟରେ କହିଲେ—ସମ୍ଧି, ବିଗ୍ରହ, ଯାତ୍ରା, ଉପେକ୍ଷା, ବିଭେଦ, ଶଙ୍କା—ଏହି ଛଅ ନୀତି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ସମ୍ଧିକୁ ବନ୍ଧନ, ବିଗ୍ରହକୁ ଶତ୍ରୁତା, ଜୟ ଚାହିଁ ଯାଇବାକୁ ଯାତ୍ରା, ନିଜ ଭୂମିରେ ରହିବାକୁ ଉପେକ୍ଷା, ଅର୍ଧ ସେନା ନେଇ ଯାଇବାକୁ ବିଭେଦ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ କିମ୍ବା ନିରପେକ୍ଷରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆଶ୍ରୟ ଭାବିଯାଏ। ସମ୍ଧି ସମାନ ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ବଳ ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଦ୍ଧ ମିତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନିବା ଉଚିତ। ଉପେକ୍ଷା ଅନୁସରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଘ୍ନ କରିପାରିଲେ ରାଜା କରିବା ଉଚିତ; ଅଶୁଦ୍ଧ ମିତ୍ର ସହିତ ମିଳି ମଧ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଅଶୁଦ୍ଧ ମିତ୍ର ସହିତ ବିଭେଦ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଶଙ୍କା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିବା ଉତ୍ତମ। ଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ବହୁ କ୍ଷତି, ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଦୁଃଖ ହୁଏ। ବହୁ ଲାଭ ହେଲେ ଏହି ନୀତି ଅନୁସାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତି ହରାଇଲେ ଆଶ୍ରୟ ନିବା ଉଚିତ। ପୁଷ୍କର ଦେବ ଏବେ ରାଜାଙ୍କ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ—ରାତିର ଦୁଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ ରାଜା ଶୟନ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ। ବାଦ୍ୟ, ଗାୟନ ଓ ସୁର ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ଲୋକମାନେ କିଏ ତାହା ଦେଖିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଆୟ-ବ୍ୟୟ ଖବର ଶୁଣିବା, ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ନିଜ ସରିର ଶୁଧ୍ଧ କରି ବାଥରୁମକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଦନ୍ତ ଶୁଧ୍ଧ କରି ଗୁସ୍ତି ପୂଜା କରିବା, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା, ପିତୃଙ୍କୁ ଜଳ ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା, ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସୁବৰ্ণ ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ। ଅଭିଷିକ୍ତ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ ରାଜା ନିଜ ମୁହଁ ସୁବৰ্ণ ଆଇନାରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଦିନର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ସଭାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଉପଦେଷ୍ଟା, ଏବଂ ଆଦରିତ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରିକା ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ହେବେ। ଇତିହାସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲା ଶୁଣିବା, ବିଚାର କରିବା, ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା, ଆଇନ ମାମଲାରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭାବ ଓ ଭଙ୍ଗୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରଣା ବୁଝନ୍ତି; ଅନୁଭବୀ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉଚିତ ଶବ୍ଦ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେନ୍ତି। ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ; କାରଣ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପକୃତ କରନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଣା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଲେ ରାଜା ଅଭ୍ୟାସ, ଯାନ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତରେ ନିସ୍ନାନ କରି ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶୁଭ ଭାବେ ପୂଜିତ ଦେଖିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶାସ୍ତ୍ର, ବୀର, ଅସ୍ତ୍ରାଗାର, ଧନାଗାର ଯାଞ୍ଚ କରି ସନ୍ଧ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ କରି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ। ଗୁପ୍ତଚର ପଠାଇ ଖାଦ୍ୟ ଚଖି ରାଜା ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହିବା ଉଚିତ; ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଚଳାଚଳ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଷ୍କର ଦେବ ଏବେ ନିକୁଞ୍ଚ ଯାତ୍ରାର ନୀତି କହିଲେ—ସପ୍ତ ଦିନ ପରେ ରାଜା ଯାତ୍ରା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ସମୟରେ ଶୁଭ ଉପାୟ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ହରି, ଶମ୍ଭୁ ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ମିଠା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଦିଗପାଳମାନେ ପୂଜି ଶାନ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ। ପ୍ରସ୍ଥାନର ପୂର୍ବରୁ ଶୟନ ଉପରେ କିମ୍ବା ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି ମନୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା—‘ଶମ୍ଭୁ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଦାନଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।’ ‘ବାମନ, କୁବା, ସ୍ୱପ୍ନର ନାଥ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ବୃଷଭାରୋହୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।