ପୁଷ୍କର ମହାର୍ଷି ଗଭୀର ଏବଂ ରହସ୍ୟମୟ ସ୍୵ପ୍ନ ଓ ଶୁଭାଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି । ସେ କହିଲେ— ମୃତ୍ୟୁ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରାପ୍ତି, ଘରେ ଅଗ୍ନି ଜଳିବା, ରାଜଚିହ୍ନ ଲାଗିବା, ବା ସ୍ତ୍ରୀତନ୍ତ୍ର ବାଦ୍ୟରେ ସ୍ୱାଗତ ମିଳିବା— ଏହି ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଉନ୍ନତି ପାଏ । ଏହିପରି, ଯଦି କେହି ରାଜା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ସୁନା ବା ବୃଷ୍ଵ କୁ ସ୍ୱପ୍ନ ଶେଷରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ଘଟେ । କିନ୍ତୁ, ବୃଷ୍ଵ ଶାଳା ବା ଗିରିଶିଖର ବା ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା, ଘୃତ ବା ମଳ ଦେହରେ ଲଗାଇବା, ନିଷିଦ୍ଧା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବା, ଏହିପରି କାମ କଲେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଏହା ଶୋକ୍ୟ । ଏହିପରି, ପୁଷ୍କର କହିଲେ— ଯେଉଁ ଔଷଧ ମିଶ୍ରିତ ଅଟେ, କଳା କିମ୍ବା ଅପାକ୍ତ ଧାନ, ପଟ, ଶୁଖିଲା ଘାସ, ଗୋବର, ଧନ, କାର୍ବନ, ଗୁଡ଼, ଧୂପ, ମୁଣ୍ଡମୁଣ୍ଡିଆ ବା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ନଗ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଲୋହା, ମାଟି, ଚର୍ମ ଏବଂ କେଶ, ପାଗଳ ଓ ନପୁଂସକ— ଏହି ସବୁ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ । ଯେଉଁମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ, କୁକୁରମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଜେଲ ରକ୍ଷକ, ଗର୍ଭିଣୀ ନାରୀ, ବିଧବା, ତେଲ ଛେନା ଓ ଏହିପରି ବସ୍ତୁ, ଏବଂ ଶବ— ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାନ୍ତି । ଫୁସି, ଛାଇଁ, ଭାଙ୍ଗା ମାଟି ଭାଣ୍ଡ, ହାଡ଼, ଭାଙ୍ଗା ବାସନ, ଅଶୁଭ ବସ୍ତୁ, ଅଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଧ୍ୱନି, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଆଦି ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ । ସାମ୍ନାରୁ "ଆସ" ବୋଲି ଧ୍ୱନି ଶୁଭ, କିନ୍ତୁ ପଛରୁ ନୁହେଁ; "ଯା" ବୋଲି ଧ୍ୱନି ପଛରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାମ୍ନାରୁ ଅନୁଚିତ । "କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଦାଉ! ଯିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ! କାହିଁକି ସେଠି ଗଲେ?"— ଏହିପରି ଶବ୍ଦ ଅଶୁଭ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସୂଚକ । ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ପତାକା ଓ ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ । ଯାନ ଠୋକିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ, ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାରରେ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତି, ଛତା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏହିପରି ବସ୍ତୁ ପଡ଼ିଯିବା— ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ । ଏହିପରି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ମଧୁସୂଦନ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶୁଭ ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବା; ଯଦି ପୁନି ଅଶୁଭ ଦେଖାଯାଏ, ଅନ୍ୟ ପଥରୁ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ । ଶୁଭ ଚିହ୍ନମାନେ ହେଉଛି ଧଳା ଫୁଲ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା, ମାଂସ, ମାଛ, ଦୂର ଧ୍ୱନି, ଏକା ବୃଦ୍ଧ, ଚର୍ମ ନଥିବା ପଶୁ; ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଦେବତା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, ତର ଘାସ, ଭିଜା ଗୋବର, ବେଶ୍ୟା, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଓ ମଣି । ଉପଯୋଗୀ ଶବ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ୟସାଧକ ଔଷଧ, ମୁଦ୍ରା, ଅସ୍ତ୍ର, ଖଡ଼ଗ, ଛତା, ଆସନ, ରାଜଚିହ୍ନ, କାନ୍ଦା ନହୋଇଥିବା ଶବ; ଫଳ, ଘୃତ, ଦହି, ଦୁଧ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ଆଇନା, ମଧୁ, ଶଂଖ, ଇଖ, ଶୁଭ ବାକ୍ୟ, ଭୋଜନ, ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତ; ଘନ ମେଘ ଗୁଞ୍ଜନ, ବିଦ୍ୟୁତ ଦେଖି ମନର ସନ୍ତୋଷ— ଏହି ସବୁ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ । ତଥାପି, ମନର ସନ୍ତୋଷ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ପୁଷ୍କର କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ କେହି ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଯାତ୍ରା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଉଛି, ସେବେଳେ ଓମେନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିପାରିବା ଯେ ଶୁଭ କି ଅଶୁଭ ଘଟିବ, ଏହା ଭୂମି ଓ ନଗର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ । ଯେଉଁ ଓମେନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ବଳ ଫଳ ଦେଉଥିବା ବୋଲି ଦୈବଜ୍ଞାନେ କହନ୍ତି; ଶାନ୍ତ ଓମେନ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ସଠିକ୍ ସମୟ, ସ୍ଥାନ, କ୍ରିୟା, ଧ୍ୱନି, ପ୍ରକାର ଅନୁଯାୟୀ ଛଅ ପ୍ରକାର ତେଜଉ ଓମେନ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ପୂର୍ବ ଓମେନ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦିନରେ ରାତି ଚରା ଓମେନ, ବା ରାତିରେ ଦିନ ଚରା, ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । କ୍ରୂର ଚିହ୍ନରେ, ତେଜ ଓମେନ ତାରା, ଗ୍ରହ ଉଦୟ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ; ଧୂମ୍ର ଓମେନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗତି ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଓମେନ ଉପସ୍ଥିତ, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ; ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ ଅଗ୍ନିମୟ । ଏହି ତିନି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ପଞ୍ଚ ଶାନ୍ତ ଓମେନ ବିବେଚିତ । ଏକ ଦିଗରେ ଓମେନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ସେ ଦିଗ ଓମେନ; ଗାଁ, ଜଙ୍ଗଲ, ବନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବା ନିନ୍ଦିତ ବୃକ୍ଷରେ ଦେଖାଯାଏ । ଅଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାନ-ତେଜସ୍ବୀ ଓମେନ ଜାଣିବା; କ୍ରିୟା ତେଜସ୍ବୀ ଓମେନ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ । ଧ୍ୱନି-ତେଜସ୍ବୀ ଓମେନ ହେଉଛି ଅସମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର; ପ୍ରଜାତି-ତେଜସ୍ବୀ ମାନେ କେବଳ ମାଂସାହାରୀ । ତେଜସ୍ବୀ ଓମେନରୁ ଶାନ୍ତ ଓମେନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ; ମିଶ୍ର ଓମେନରୁ ମିଶ୍ର ଫଳ, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ହେବା ଜଣାଯାଏ । ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ଗଧା, କୁକୁର, ଶାରି, ଗେହୁଁ ଲିଜାର୍ଡ, ଚଢ଼ିଆ, କଦଳୀ, କଚ୍ଛପ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଗ୍ରାମବାସୀ ପ୍ରାଣୀ । ବିଲେଇ ଓ କୁକୁଡ଼ି ଘରୋଇ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦୁହିଁଠି ଚଳନ୍ତି; ଏମାନେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଆକୃତି ଅନୁସାରେ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ । ଗାଈ କାନିଆ, ମୟୂର, ଚକ୍ର, ଗଧା, ପୋଉଁ, କାଉ, କୁଲାହା, କୁକୁଭ, ବାଜ, ଫେରୁକା, ଅଞ୍ଜନା, ମାଙ୍କଡ଼ା ଦିନ ଚରା । ଶତଘ୍ନା, ଚଢ଼ିଆ, କଳାପାକ୍ଷୀ, କାଉ, ବାଜ, ତିତିରି, ତିତିରି, ପତଙ୍ଗ, ତିନି ପ୍ରକାର କପୋତ । ଖଞ୍ଜରିତ, ଦାତ୍ୟୁହ, ବନ୍ୟ ଶୁଅଁ, ଜୀବ କୁକୁଡ଼ି, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ସାରଙ୍ଗ ଏମାନେ ଦିନ ଚରା । ବାଗୁର୍ୟ, ପେଚା, ଶରଭ, କଦଳୀ, ଶଶକ, କଚ୍ଛପ, କେଶିଆ, ରକ୍ତିଆ ରାତି ଚରା । ହଂସ, ହରିଣ, ବିଲେଇ, ନେଉଳ, ଭାଲୁ, ସାପ, ନେଉ, ସିଂହ, ବାଘ, ଉଠ, ଗାଁ ଶୁଅଁ, ମଣିଷ । ସିକାରୀ କୁକୁର, ବୃଷ୍ଵ, ଶ୍ରୀଗାଳ, ନେଉ, କୋଇଲି, କଦଳୀ, ଘୋଡ଼ା, କଉପୀନଧାରୀ, ଲିଜାର୍ଡ ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁହିଁଠି ଚଳନ୍ତି । ଯେମାନେ ଦଳର ସାମ୍ନାରେ ଚଳିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି; ଯେମାନେ ଭାର ବୋହନ୍ତି, ସେମାନେ ପଛରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆଣନ୍ତି । ଘରରୁ କାଉ ଆସି ସାମ୍ନାରେ ଡାକିଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଅପମାନ ବା ଭୋଜନ ସମୟରେ ବିବାଦ ଘଟେ, ବାମପକ୍ଷରେ ହେଲେ । ଯାନ ଚଳାଣ କାଳେ, ବାମ ବା ଡାହାଣ ପକ୍ଷରେ ଦେଖିଲେ ଶୁଭ; ମୟୂର ଅସମ ଚିତ୍କାର କଲେ ଚୋରି ଘଟିବା ଜଣାଯାଏ । ଯାତ୍ରା ସମୟରେ, ରାମ, ଯଦି ହରିଣ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ; ଭାଲୁ, ବନ୍ୟ ଶୁଅଁ, ଶ୍ରୀଗାଳ, ବାଘ, ସିଂହ, ବିଲେଇ, ଗଧା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ।