ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ କଥା ହେଉଛି—ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲେ ତାଙ୍କୁ ଦେଶନିଷ୍କାସିତ କରାଯିବ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବ ନାହିଁ; ଏହା ନିୟମ। ଯେଉଁଠି ଜମା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଅପବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଏହି ନିୟମ ପୋଷାକ ଓ ଏପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ; ନୀତି କମି ଯାଏନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଜମା ଦ୍ରବ୍ୟକୁ କ୍ଷୟ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଅଜମା ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଦାବି କରାଯାଏ, ସେମାନେ ଚୋର ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ; ଏବଂ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତି ଅଜ୍ଞାନରେ ବିକ୍ରୟ କଲେ ଦୁଇଗୁଣି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯଦି କୌଣସି ନିର୍ଦୋଷ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣି-ସୁଣି କିଛି ଅପରାଧ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଚୋର ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ କୌଣସି କଳା କାମ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ନକରେ, ସେ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ କୌଣସି ଚାକରକୁ ଶୁଭ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ବିଦାୟ କରେ, ସେ ତାହା ଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ; କିମ୍ବା କୌଣସି ବସ୍ତୁ କିଣିବା ବା ବିକ୍ରୟ କରି ପଛରେ ଅନୁତାପ କରେ, ସେ ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଫେରାଇପାରିବେ; ଦଶ ଦିନ ପରେ ତାହା ନ ନେବା ଉଚିତ, ନ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି କନ୍ୟାକୁ ଦେଇ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇନାହିଁ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇଦିଏ, ଦାତାକୁ ରାଜା ଦ୍ୱିଶତ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ସତ୍ୟ ଭାବ ଓ କଥାରେ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି। ଲୋଭୀ ବ୍ୟାପାରୀ ଅନ୍ୟଠାରେ ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ କଲେ ଛଯଶତ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଏବଂ ଗୋପାଳକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧ ଧନୁ ଦେଇନଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଆଯିବ। ଏହି ଦୋଷ ପାଇଁ ରାଜା ଶତ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ସୁଉନ ଦେବେ; ଯଦି ସେ ରକ୍ଷା କରିନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶତ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାମର ସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ। ନଗର ପାଇଁ ଏହାର ଦୁଇ ବା ତିନି ଗୁଣା ହେବ; ଏଥିରେ ଉଣ୍ଟ ଚାଳକ ଉପଜା ଯାଞ୍ଚ କରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଅରକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧାନ କ୍ଷତି ହୁଏ, ତେବେ କୌଣସି ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଭୟ ଦେଇ ଘର, ବଗିଚା କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ର ଦଖଳ କରେ, ସେ ପଞ୍ଚଶତ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନରେ କଲେ ଦ୍ୱିଶତ ଦଣ୍ଡ। ସୀମା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ଶତ ଦଣ୍ଡ; ବୈଶ୍ୟ କଲେ ଦ୍ୱିଶତ ଦଣ୍ଡ, ଓ ଶୂଦ୍ର ଶାରୀରିକ ଶାସ୍ତି ଯୋଗ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ପଞ୍ଚାଶ ଦଣ୍ଡ; ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ କଲେ ପଞ୍ଚାଶର ଅର୍ଧ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ କଲେ ବାରଟି ଦଣ୍ଡ। ଏକ ବୈଶ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀର ଦଣ୍ଡ; ଶୂଦ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା କାଟିଦିଆଯିବ। ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଶିଖାଏ ତେବେ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ; ଯିଏ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବା ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଏ, ସେ ଦ୍ୱିଗୁଣି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ ସଦ୍ଗୁଣୀଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ କଥା ଦ୍ୱାରା ଅପବାଦ ଦେଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ; ଅବଧାନ କିମ୍ବା ସ୍ନେହବଶତଃ କଲେ ଅର୍ଧ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯିଏ ମାତା, ପିତା, ବଡ଼ ଭାଇ, ଶ୍ୱଶୁର, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ପଥ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଶତ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଯଦି ନିମ୍ନ ଜାତି ବା ଦ୍ୱିଜାତି ବ୍ୟକ୍ତି ଦେହର କୌଣସି ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧ କରେ, ତେବେ ରାଜା ତାହିଁ ଅଂଗ କାଟିଦେବେ। ଅହଂକାର ବଶରେ ଭୂମିରେ ଥୁକିଲେ ଦୁଇଠି ଓଠ କାଟିଦିଆଯିବ; ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ପେଶାବ କଲେ ଲିଙ୍ଗ କାଟିଦିଏ; ଅଶ୍ଳୀଳ କଥା କହିଲେ ପିଛ ପାଟିଦିଏ। ଅଧମ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଲେ ତାଙ୍କର ପିଛ କାଟିଦିଏ; ଯେଉଁ ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା ଅପକାର ହୁଏ, ସେଉଁ ଅଂଗ କାଟିଦିଏ। ଯିଏ ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ବା ଉଣ୍ଟ ମାରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଧ ହାତ ଓ ପାଉ କାଟିଦିଏ; ଅଫଳଦାୟି ଗଛ ଧ୍ୱଂସ କଲେ ସୁଉନ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ରାସ୍ତା, ସୀମା ବା ଜଳାଶୟର ସମ୍ପତି ଚୋରି କରେ କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରେ, ସେ ଜାଣି କି ଅଜାଣି ଦୁଇ ଗୁଣି ମୂଲ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପଜିତ ଫଳ କିମ୍ବା ଲାଭ ଦେବେ, ତାପରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ଯିଏ କୁଆଁର ରସ୍ସି କିମ୍ବା ଘଡ଼ା ନେଇଯାଏ, କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଜଳସ୍ଥଳର ରସ୍ସି କାଟିଦେଏ, ସେ ଏକ ମାସ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଏ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଦଶଠିଠାରୁ ଅଧିକ ଘଡ଼ା ଧାନ ଚୋରି କଲେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଏକାଦଶ ଗୁଣି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ସୁଉନ, ରୂପା, ବା ନାରୀ ଚୋରି କଲେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଚୋର ଅପରାଧ କରେ, ସେ ଅଙ୍ଗ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ଅପହରଣ କରାଯିବ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ଅଳ୍ପ ଶାକ ଓ ଧାନ ନେଇଥିଲେ ଦୋଷ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଗୋବଉଳି ବା ଦେବତା ପାଇଁ ଚୋରି କଲେ, ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଅପକାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ହତ୍ୟାଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ ଘର, କ୍ଷେତ୍ର, ପରସ୍ତ୍ରୀ ଚୋରି କରେ, ଅଗ୍ନି ଦେଇଥାଏ, ବିଷ ଦେଇଥାଏ, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଏ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ଗୋ ଚୋରି ପାଇଁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ରାଜା ସେମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ଘରକୁ ନିଷେଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯିବା ବା କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ପତିଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେ କୁକୁର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଯିବେ; ନିଜ ଜାତିର ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷିତ ହେଲେ ଭିକ୍ଷା କରି ଜୀବିକା ଚଲାଇବେ। ଉଚ୍ଚ ଜାତିରେ ଦୁଷିତ ହେଲେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଯିବ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୈଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷିତ ହେଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶୂଦ୍ର ସହ ସମ୍ପର୍କ କଲେ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପରେ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ବେଶ୍ୟା ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ ଲୋଭବଶତଃ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଏ, ସେ ଦୁଇଗୁଣି ଦକ୍ଷିଣା ଫେରାଇ ଦେବେ ଏବଂ ଦୁଇଗୁଣି ଦଣ୍ଡ ଦେବେ।