ଏହି ପବିତ୍ର କଥାର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅତ୍ରି ହେଲେ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ଠାରୁ ସୋମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସୋମାଙ୍କୁ ଠାରୁ ବୁଧ, ବୁଧଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏଇଲ, ଏଇଲଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୁରୁରବାସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ଠାରୁ ଆୟୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ପରେ ରାଜା ନହୁଷ, ତାପରେ ଯୟାତି। ପୁରୁରବାସଙ୍କ ଝିଅ ଦାୟି ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରଧିକାରରେ ଭାରତ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ରାଜା କୁରୁ। ଏହି କୁରୁ ବଂଶରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଠାରୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଶାନ୍ତନୁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବା ପରେ, ଭୀଷ୍ମ ଅବିବାହିତ ରହି, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଅପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ନିହତ ହେଲେ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦୁଇଜଣ—ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଲିକା—କୁ ଆଣିଲେ; ଭୀଷ୍ମ ଏହି ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ଆଣିଲେ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏକ ରାଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅମ୍ବାଲିକାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଠାରୁ ପାଣ୍ଡୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ ନେତୃତ୍ୱାରେ ଏକଶ ଝିଅ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶତଶୃଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମରେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଅବିବାହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା; ଏକ ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ, ଧର୍ମ ଦେବତା କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଭୀମ ପବନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଠାରୁ, ଅର୍ଜୁନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଅଶ୍ୱଦେବତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଇ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। କୁନ୍ତୀ ଅପରିଣୀତାବସ୍ଥାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, କର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ରହିଲେ। କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଭାଗ୍ୟବଶତ: ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଦୁଷ୍ଟ ମନେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷାଗୃହରେ ପୋଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଏହି ଅଗ୍ନିଘଟଣାରୁ ଛଟି ଏହି ଛଅ ପାଣ୍ଡବ ଓ ତାଙ୍କ ମାଆ ବଞ୍ଚିଗଲେ। ଏକଚକ୍ରା ନାମକ ଗ୍ରାମରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତପସ୍ବୀର ରୂପ ନେଇ ରହିଲେ, ଏବଂ ଦେଉଁ ଭକା ଦେମନକୁ ବଧ କଲେ। ତାପରେ, ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶକୁ ଯାଇ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ପରୀକ୍ଷାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଜିତିଲେ। ଏହିପରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ; ଅର୍ଜୁନ ଅଗ୍ନିଦେବତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ପାଇଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ଅଶେଷ ବାଣ ସହିତ; ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅର୍ଜୁନ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ, ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷାରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ସହିତ, ଅର୍ଜୁନ ଖଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟର ଅଗ୍ନିକୁ ତୃପ୍ତ କଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବର୍ଷାକୁ ଅସେଷ ବାଣରେ ଅଟକାଇଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚାରି ଦିଗରେ ବିଜୟ କଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ନିମିତ୍ତ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଏକ ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ସୁୟୋଧନ ଏହି ଉନ୍ନତିକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି ଇର୍ଷ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶକୁନିଙ୍କ ସହିତ ଚୌପଟି ଖେଳକୁ ଚାଲେ। ସଭାରେ ତିନି ରାଜ୍ୟ ହାରିଗଲେ, ଚତୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉପହାସିତ ହେଲେ; ତଥାପି ସେ ପୂର୍ବରୁ ଭଳି ଏଠିଏଠି ଅଠାଠି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଚାଲୁ ରଖିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଦାଣ୍ଡବନ ରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ; ସେ ପୂର୍ବରୁ ଭଳି ଏଠିଏଠି ଅଠାଠି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଲେ। ଧୌମ୍ୟ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ଛଅଜଣ ଭାବେ, ସେମାନେ ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ଦରବାରକୁ ଗଲେ; କଙ୍କ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଜଣା ରହିଲେ, ଭୀମ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ରାନ୍ଧୁ ହେଲେ। ଅର୍ଜୁନ ବ୍ରିହନ୍ନଳା ନାମେ ରହିଲେ, ତାଙ୍କ ଜଣେ ଜୀମା ସାଇରିନ୍ଧ୍ରୀ; ଯମଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ, ଭୀମସେନ ଅନ୍ୟ ନାମରେ କିଚକକୁ ରାତିରେ ବଧ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ କୁରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ କଲେ; ଗୋ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଚୋରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ କଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିନି ନେଲେ। ସୁଭଦ୍ରା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଦେଲେ; ଏହି ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ, ବିରାଟ ତାଙ୍କ ଝିଅ ଉତ୍ତରାକୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ଧର୍ମର ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାତ ଭାଗ ଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ ଦୂତି ଭାବରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଅନୁମତି ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେତିବେଳେ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏଗାର ଭାଗ ଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ ଦୁର୍ୟୋଧନକୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରକୁ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ, କିମ୍ବା କମରେ ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସୁୟୋଧନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, କହିଲେ: “ମୁଁ ଏକ ସୈଁ ଭୂମି ମଧ୍ୟ ଦେବିନି; ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।” କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇ, ବିଦୁରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯାଇ କହିଲେ: “ସୁୟୋଧନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।” ପରେ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେନା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ; ଭୀଷ୍ମ, ଡ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ନାହିଁ, କାହିଁକିନା ସେମାନେ ଶିକ୍ଷକ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନକୁ କହିଲେ: “ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ଦେହ ଅନିତ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମା ଅମର।” ଏହି ଆତ୍ମା ସୂପ୍ରିମ ବ୍ରହ୍ମା; ‘ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା’ ବୋଲି ଜଣା। ଯୋଗୀ ସଫଳତା ଓ ଅସଫଳତାରେ ସମ ରହିଥାଏ; ରାଜ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କର।