ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜସଭାରେ ପୁଷ୍କର ମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଆଗରୁ କହିଲେ— ଯଦି ନୀଳ କମଳ ଗନ୍ଧ ଥିବା ପାଣିରେ ଅର୍ଧ ମାତ୍ରା ଭାଲେରିଆନ, କସ୍ତୂରୀ ଏବଂ ତେଲ ମିଶାଯିବ, ତେବେ ଏହା କୁଙ୍କୁମ ଗନ୍ଧରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ। ଏହି ମିଶ୍ରଣରେ ଯଦି ଅର୍ଧ ମାତ୍ରା ଟଗରା ଦିଆଯିବ, ତେବେ ଏହା ଚମେଳି ଫୁଲର ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରାଏ; ଏବଂ ବକୁଳ ଫୁଲ ଯୋଗ କଲେ ଏହି ତେଲ ଆହ୍ଲାଦକର ଏବଂ ଦୂର୍ଗନ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ତେଲକୁ ଯଦି ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ଟଗରା, ଚୋଲା, ଦାଳଚିନି ଛାଲ, ବାଘନଖ ଏବଂ ନଖ, ଗନ୍ଧପତ୍ର ସହିତ ମିଶାଯିବ, ତେବେ ଏହା ଅତି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଶୁଭ ହୁଏ। ତିଳ ତେଲ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇ, ବହୁଳ ଫୁଲ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ହୁଏ। ମୁଖସୁଗନ୍ଧି ପାଇଁ ଏକାକାରେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ— ଏଲା, ଲବଙ୍ଗ, କକ୍କୋଳ, ଜୟଫଳ, ପିପ୍ଲି ଏବଂ ଜାତୀ ପତ୍ର। ଏହି ସହିତ କପୂର, କୁଙ୍କୁମ, କସ୍ତୂରୀ, ମୃଗକସ୍ତୂରୀ, ହରେଣୁକା, ଏଲା, ଲବଙ୍ଗ ଓ ଜାତୀ ଫଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଦାଳଚିନି ପତ୍ର, ନଗରମୁସ୍ତା, ମୁସ୍ତା, ଲତା, କସ୍ତୂରୀକା, ଲବଙ୍ଗ କାଂଟା, ଜାତୀ ପତ୍ର ଓ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଏହିପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏମିତି ସୁଗନ୍ଧି ଜିହ୍ବାରେ ରଖିଲେ, ମୁଖର ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଶାଖାର ପତ୍ର ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ଧୋଇଥିବା ଗୁଆ ଏବଂ ମୁଖସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧିତ କରାଯିବା ସୁଗନ୍ଧି ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ତିକ୍ତ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଗୋମୂତ୍ରରେ ତିନି ଦିନ ଭିଜାଇ ଗୁଆ ପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ମୁଖରେ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇଥାଏ। ଦାଳଚିନି ଓ ପଥ୍ୟା ସମ ମାତ୍ରାରେ, ତାଙ୍କର ଅର୍ଧ ମାତ୍ରା ଶଶିଭାଗ ଏବଂ ପାନପତ୍ର ସମାନ ମିଶାଇଲେ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମୁଖସୁଗନ୍ଧି ତିଆରି ହୁଏ। ଏପରି ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ ଦେଖିବା, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିଶେଷକରି ସେମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ଓ ମାତା ବିଷୟରେ। ଏହା ପରେ ପୁଷ୍କର କହିଲେ— ରାଜାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁର୍ବେଦ ଶିଖେଇବା। ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରୁ କଳା ଶିଖାଇବା ଉଚିତ, ମିଥ୍ୟା କଥା କୁହୁଥିବା ବା ଚାଟୁକାରଙ୍କ ନୁହେଁ; ଶରୀର ରକ୍ଷା ଉପଲକ୍ଷେ ରକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। କ୍ରୋଧୀ, ଲୋଭୀ, ଅହଂକାରୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ହେବା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯଦି ଗୁଣବାନ୍ କିନ୍ତୁ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଟକି ରହେ, ତେବେ ସେଉଁଠି ସୁଖ ଦେଇ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତୁ। ଶିଷ୍ଟ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ରାଜାଙ୍କୁ ଶିକାର, ମଦ୍ୟପାନ, ଜୁଆ ଓ ରାଜ୍ୟ ନାଶ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଦିନେ ଶୋଇବା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଘୁରିବା, କଠୋର କଥା, ନିନ୍ଦା, କ୍ରୂର ଶାସନ, ଧନର ଅପବ୍ୟୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। କୋଟ ଭଙ୍ଗ, ଦୁର୍ଗ ଅବହେଳା, ଧନର ଅପବ୍ୟୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ରାଜ୍ୟ ଧନ୍ୟତାକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ସମୟରେ, ଅଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ବା ସ୍ୱାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଅଧର୍ମକୁ ବଢ଼ାଏ। କାମନା, କ୍ରୋଧ, ମଦ, ଅଭିମାନ, ଲୋଭ ଓ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରଥମେ ଦାସମାନେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆଣି, ପରେ ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ବାହ୍ୟ ଶତ୍ରୁ, ପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶତ୍ରୁ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ; ବୃଦ୍ଧ, ନାତି, କୃତ୍ରିମ ବନ୍ଧୁମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ପିତା, ପିତାମହଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର, ସୀମାନ୍ତ ନାୟକ, ଶତ୍ରୁ ଓ କୃତ୍ରିମ ମିତ୍ର— ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ମିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ରାଜା, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦେଶ, କୋଟ, ଧନ, ସେନା ଓ ମିତ୍ର— ଏହି ସାତଟି ରାଜ୍ୟର ଅଙ୍ଗ। ରାଜା ମୂଳ ଏବଂ ସେଉଁଠି ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଅଙ୍ଗକୁ ଧୋକା ଦେଇଥିବାକୁ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ଜଗତରେ ଦାସମାନେ ଦ୍ୱାରା ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେବା ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ, ଏଠାରେ ଦାସମାନେ ଯଦି ଅବମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଦାନର ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ିବା ଉଚିତ; ମୃଦୁ ହସ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ରାଜା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଧୀର, ତାଙ୍କର କାମ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; କାମ, ଅଭିମାନ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ କାମକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଅପ୍ରିୟ କଥା କୁହିବାରେ ଧୀରତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାଜାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଗୁପ୍ତ ଯୋଜନା ଥିଲେ ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଚେହେରା, ଭାବ, ଚଳନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଓ ଚକ୍ଷୁ, ମୁହଁର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଭିତର ଭାବ ବୁଝି ପାରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଏକାକି କିମ୍ବା ଅଧିକ ସହିତ ଉପଦେଶ ନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ରାଜା ଅନେକଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଦେଶ ଅଲଗା ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ କଥା କୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବିଚାର ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେବା ଉଚିତ। ଅନୁଶାସନ ନ ଥିଲେ ରାଜା ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଅନୁଶାସନ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି; ତିନି ବେଦରୁ ତ୍ରିବିଦ୍ୟା ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଦଣ୍ଡନୀତି ଶିଖିବା ଉଚିତ। ସେ ଅନ୍ୱେଷଣ ଶାସ୍ତ୍ର, ଧନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜୀବିକା ଉପାୟ ଶିଖିବା ଉଚିତ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତ କରିଥିବା ଲୋକ ନିଜ ପ୍ରଜାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଅକ୍ଷୟ ଧନ; ଏହା କେହି କହନ୍ତି, କେବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଇ ନଯିବା, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ରାଜାଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ। ସେ ଦରିଦ୍ର, ଅସହାୟ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ବିଧବାମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଉପାୟ ଓ ଜୀବିକା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚତୁର୍ଆଶ୍ରମ ନୀତି ରକ୍ଷା କରି, ତ୍ୟାଗୀମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଛାଡ଼ି।