ପୁରାତନ କାଳରେ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପତି ବିୟୋଗ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଜେଉଁ ମହିଳା ନିଜର ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେଠି ଅନ୍ୟ ଘରକୁ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ବିବାଦରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ପତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସ୍ତ୍ରୀ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିବାରୁ ବିରତ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଓ ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ଭାବିବା ଉଚିତ୍। ତଥାପି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପାଇଁ କିଛି ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିପାରିବେ। ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପତିଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଘରର ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା, ଘର ପରିଷ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏକ ଗାଈ ଓ ବଛିଆ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଓ ନୀତିର କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ପୁଷ୍କର ଅବଲମ୍ବନ କରି କହିଲେ: ଏକ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖିଆ, ଦଶ ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ, ଶତ ଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଏକ ଅଧିପତି ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେମାନେ ନିଜ ଦ୍ୱାରା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଧନର ଉପଭୋଗ ଓ ବଣ୍ଟନ କରିବେ; ସେମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ନିରନ୍ତର ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଦରକାର। ଗ୍ରାମରେ କୌଣସି ଦୋଷ ହେଲେ, ଗ୍ରାମମୁଖିଆ ତାହା ସମାଧାନ କରିବେ; ଯଦି ସେ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଦଶ ଘରର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଜଣାଇବେ। ସେ ଏହା ଶୁଣି, ଯଥାଯଥ ଉପାୟ ନେବେ। ରାଜା ଜିଲ୍ଲାରୁ ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦାୟ ପାଇଥିବାରୁ ଏହିପରି ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାନ୍ତି। ଧନୀ ଲୋକ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଇଛା ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଧନ ନଥିଲେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ସମ୍ମରରେ ନଦୀ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସଂସାରରେ ଅପତିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଲୋକେ ଅପତିତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦରିଦ୍ର ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ରାଜା ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଦମନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହନ୍ତି। ଯଦି ପ୍ରଜାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହନ୍ତି, ତେବେ ଯେପରି ତେପରି ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରିଲେ କଣ ଲାଭ? ଯେଉଁ ରାଜା ପ୍ରଜାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଘର ପରି। ଯେଉଁ ରାଜା ପ୍ରଜାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ ନରକ ସମାନ। ରାଜା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ଅଂଶ ନେଇଥାନ୍ତି। ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଲାଭ ହୁଏ, ଅସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପାପ ହୁଏ। ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସ୍ତ୍ରୀ, ଏକ ବେଶ୍ୟା ପରି, ରାଜା, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଓ ଚୋରମାନେ ଅଧୀନ ରହନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ମିଳେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନ ନିଅନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିଜ ଏହି ଧନର ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଅଷ୍ଟମାଂଶ କିମ୍ବା ଷୋଡଶାଂଶ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେଇଯିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଲୋକଙ୍କୁ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ମିଥ୍ୟା କହେ, ସେ ଧନର ଅଷ୍ଟମାଂଶ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ। ଯଦି ମାଳିକ ମିଳିନଥିଲେ, ରାଜା ଏହି ଧନ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିବେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମାଳିକ ଦାବି କଲେ, ସେ ଧନ ଦେଇଯିବେ; ନହିଁଲେ, ରାଜା ନେଇପାରିବେ। ଦାବି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି 'ଏହା ମୋର' ବୋଲି ଯଥାଯଥ ପ୍ରମାଣ ସହ କହିବା ଦରକାର। ଯେତେବେଳେ ମାଳିକ ଦେଖା ଓ ଗଣନା ଦେଖାଇପାରିବେ, ସେ ଧନ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ। ଅପରିପକ୍ୱ ଶିଶୁ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ଧନ ରାଜା ରକ୍ଷା କରିବେ। ଶିଶୁ ବଢିବା କିମ୍ବା ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥା ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜା ଏହି ଧନ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଏହିପରି, ପତିବ୍ରତା, ବିଧବା କିମ୍ବା ଅନାଥ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଧନ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ; ଯଦି ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ବଞ୍ଚିଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଧନ ଦଲିନେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଚୋରି ଦଣ୍ଡ ଦେବେ। ଚୋରମାନେ ଧନ ନେଇଥିଲେ, ରାଜା ନିଜେ ଲଟାଇଦେବେ। ଅପରାଧ ରୋକିବାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ରାଜା ଚୋରି ହୋଇଥିବା ଧନ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ; ଯେଉଁମାନେ ମିଥ୍ୟା ଦାବି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଘର ଚୋରି ହୋଇଥିବା ବସ୍ତୁ ରାଜା ଗୃହରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦେଶର ବସ୍ତୁରୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଏକ ଶତାଂଶ ଅଂଶ ନିଅନ୍ତୁ। ବିଦେଶୀ ଦେଶର ଶୁଳ୍କ ଜାଣି, ହାନି ଓ ବ୍ୟୟ ବୁଝି, ବ୍ୟବସାୟୀ ଲାଭ କରିପାରିବାପରି ଶୁଳ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ। ଲାଭର ଏକ ଶତାଂଶ ନିଅନ୍ତୁ; ଦଣ୍ଡ ଥିଲେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ। କିନ୍ତୁ ମହିଳା ଓ ତ୍ୟାଗୀଙ୍କୁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ଦାସ ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧ ହେଉଛି, ସେମାନେ ପୂରଣ କରିବେ; ଧାନ ଉପରେ ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ, ଡାଲରେ ଏକ ଅଷ୍ଟମାଂଶ ନିଅନ୍ତୁ। ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦରେ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅଂଶ ନିଅନ୍ତୁ; ପଶୁ ଓ ସୁନାରେ ପଞ୍ଚମାଂଶ କିମ୍ବା ଷଷ୍ଠାଂଶ ନିଅନ୍ତୁ। ସୁଗନ୍ଧ, ଔଷଧି, ରସ, ପାତ୍ର, ପାଥର, ପତ୍ର, ଶାକ, ଘାସ, ବାଁଶ, ବାଂଶୀ, ଚମଡ଼, କାଠର ପାତ୍ର, ପାଥର ଜିନିଷ, ମଧୁ, ମାଂସ, ଶୋରିଷ ଓ ଏହି ସବୁରୁ ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ନିଅନ୍ତୁ। ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୌଣସି କର ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯଦି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜ୍ୟରେ ଭୁଖା ଥାଏ, ସେ ରାଜ୍ୟ ରୋଗ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ବିପଦରେ ଆସିପଡ଼େ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଜୀବିକା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବାପା ନିଜ ପୁଅ ପରି ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୈନିକ ଧର୍ମ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ଆୟୁ, ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟ ବଢ଼େ। କାରୁଗରମାନେ ପ୍ରତିମାସ ଏକ କାମ କରିବେ। ଏବେ ପୁଷ୍କର କହିଲେ: ମୁଁ ଏବେ ଅନ୍ତଃପୁର ଚିନ୍ତା ଓ ଚତୁର୍ବିଧ ପୁରୁଷାର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କରିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବି।