ଏକ ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ବିଧି ପ୍ରକାରେ ଶୁଭ କ୍ରିୟାର ଆୟୋଜନ ହେଉଛି। ଅଗ୍ନିର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଅପରାଜିତା ନାମକ ପାତ୍ରକୁ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅଗ୍ନିଟି ଏମିତି ହେବା ଉଚିତ୍, ଯାହାର ଶିଖା ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତମାନ, ଗରମ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, ରଥ କିମ୍ବା ବଦଳ ପରି ଗର୍ଜିଥିବା ଏବଂ ଧୂଆଁ ହୀନ ହେବା ଦରକାର। ଏହି ଅଗ୍ନି ସିଧା ଉପରକୁ ପୁଡ଼ିବା, ସୁଗନ୍ଧ ହେବା, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆକୃତି ରେ ଦେଖାଯିବା, ଶୁଭ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେବା, ତଥା ଚିତ୍କଣି ହୀନ ଓ ଶୁଭ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଲେଇ, ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀ ଯାଉ ନାହାଁନ୍ତି; ଏହା ପରେ ରାଜା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ କୁ ସଫା କରିବେ। ପିଲାମାଟି ରୁ ତାଳ ଓ ମୁଁହ, ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଗଳା, ରାଜସଭା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ପବିତ୍ର କରିବେ। ହାତୀ ଦାନ୍ତର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଡାହାଣ ହାତ ଓ ବୃଷ ଶିଙ୍ଗ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ବାମ ହାତ ପବିତ୍ର କରିବେ। ବେଶ୍ୟା ଘର ମୁହଁ ମାଟି ଦ୍ୱାରା କମର, ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଉରୁ, ଗୋଶାଳା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଜାଙ୍ଘ ଶୁଧ୍ଧ କରିବେ। ଘୋଡ଼ା ଅସ୍ତବ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଗୋଡ଼ ନିମ୍ନଭାଗ, ରଥ ଚକ୍ର ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଚରଣ ପବିତ୍ର କରିବେ; ଏବଂ ଶୁଭ ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସି ଗୋମୟ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯିବ। ଚାରିଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାତ୍ରରେ ଅଭିଷେକ କରାଯିବ: ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା, ଦକ୍ଷିଣରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଚାଁଦିର ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ, ପଶ୍ଚିମରେ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ଦହି, ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ମାଟି ଦେଉଥିବା ପାତ୍ରରେ ପାଣି ଦ୍ୱାରା। ପରେ ବହୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବେ। ଏଠି, ମଧୁ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା, ଛାନ୍ଦୋଗ ପୁରୋହିତ କୁଶ ଜଳ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରିବେ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଆଣିବେ। ଆଗ୍ନିକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ମନ୍ତ୍ର ପଠାଯିବ। ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଛିଦ୍ର ଥିବା ସୁନାର ପାତ୍ରରେ 'ଯା ଔଷଧିଃ', 'ଔଷଧୀଭ୍ୟଃ', 'ରଥେତ୍ୟୁକ୍ତ' ମନ୍ତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବେ। ଫୁଲ, ବୀଜ, ରତ୍ନ, ଆଶା, ଚାଁଦି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବେ। ଯଜୁର୍ବେଦ, ଅଥର୍ବବେଦ, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ହଳଦୀର ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତିମ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ। ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ଚାମର ଓ ବିଶେଷ ପଙ୍ଖା ଦ୍ୱାରା ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଗୁଣିତ ଘଟ ପୂର୍ବରୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲିବ। ପୁରୋହିତ ବାଘ ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିଥିବା ଶଯ୍ୟାରେ ବସି, ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ବାନ୍ଧିବେ। ମୁକୁଟ ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଛଅ ତାଳିରେ ବାନ୍ଧିବେ; ବୃଷ କିମ୍ବା ବୃଷଦଂଶ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉପବେଶ କରିବେ। ସିଂହ, ବାଘ କିମ୍ବା ଦ୍ୱୀପ ପଶୁ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ଛାଡ଼ିବେ। ଦୂତ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଉପଦେଷ୍ଟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ। ପୁରୋହିତମାନେ ଗୋ, ଛାଗ, ଘର ଇତ୍ୟାଦି ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଦେଇ ସମ୍ମାନ ପାଇବେ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୂମି ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବେ। ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପଛରେ ବୃଷ ଓ ଦୁଧାଳି ଗାଇ କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଠକୁ ପୂଜିବେ। ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଚଢ଼ି ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ; ସେନା ସହିତ ରାଜପଥରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବେ। ଏପରି ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ପୁଷ୍କର କହିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିବେ। ସେନାପତି ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯେହେଉଁଥିବେ ରାଜା ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ। ସେ ସୁସଂସ୍କୃତ, ନୀତି ଜ୍ଞ, ଦୂତ ଚତୁର, ମଧୁର ଭାଷୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ଦରକାର। ଦୂତ ପାନସ ଧାରଣ କରିବେ, ନାରୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ କଷ୍ଟ ସହିବାକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି; ସନ୍ଧି ଓ ବିଗ୍ରହ ମନ୍ତ୍ରୀ ଷଡ୍ଗୁଣ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବେ। ତଳ୍ୱଧାରୀ ରକ୍ଷକ, ସାରଥି ସେନା ଜ୍ଞ, ରସୋଇ ଅଧିକାରୀ ଉପକାରୀ ଓ ମହାରସୋଇରେ ଦକ୍ଷ ହେବେ। ସଭ୍ୟମାନେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞ, ଲେଖକ ଶବ୍ଦ ଦକ୍ଷ, ସମୟ ଜ୍ଞାନୀ ଉପକାରୀ, ଦ୍ୱାରପାଳ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ହେବେ। ରତ୍ନ ଓ ଧନ ଜ୍ଞାନୀ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରରେ ଉପକାରୀ, ଆୟୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଚିକିତ୍ସକ, ହାତୀ ଅଧିକାରୀ ହାତୀରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଅଶକ୍ତିହୀନ ହାତୀ ଚାଳକ, ଘୋଡ଼ା ଅଧିକାରୀ ଘୋଡ଼ାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦୁର୍ଗ ଅଧିକାରୀ ଉପକାରୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୁଖ୍ୟ ବସ୍ତୁକାର ନିର୍ମାଣରେ ଦକ୍ଷ। ଯନ୍ତ୍ର, ମୁକ୍ତ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ, ଶସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଉପକାରୀ। ଅନ୍ତଃପୁର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବୃଦ୍ଧ, ମହିଳାମାନେ ପଞ୍ଚାଶ ବର୍ଷର, ପୁରୁଷମାନେ ସତର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ। ଶସ୍ତ୍ରାଗାରରେ ଜାଗ୍ରତ ଥିବା ଜଣେ ରଖିବେ, ସେମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବୁଝି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯିବ; ରାଜା ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଚାରିବେ। ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉପଯୋଗୀ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ; ଭୂମି ବିଜୟ ଆଶାରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ନେବେ। ଧର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧର୍ମିକ, ବୀର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବୀର, ଦକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ, ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ। ମହିଳା ମଧ୍ୟରେ ନପୁଂସକ, କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ କଠୋର, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଶୁଦ୍ଧ ଜଣେ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧମ ଲୋକ, ରାଜା ଯଥାଯଥ ଚାଳନା କରିବେ, ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷା କରି। ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅରଣ୍ୟ ଓ ହାତୀ ଅଧିବାସୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ; ଚଳାଚଳ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ନିରୀକ୍ଷକ ରଖିବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ; ବଂଶାନୁଗତ ଦାସମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିବେ।