ସମସ୍ତ ପାଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଭବ, ମଖେଶ୍ୱର, ମହାଦେଵ ଏବଂ ଭୀମ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଉଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ‘ଲ’, ‘ଵ’, ‘ଶ’, ‘ଚ’, ‘ୟ’ ଏବଂ ‘ହ’ ଅକ୍ଷର, ଏହାଙ୍କର ତିନି ମାପ, ପ୍ରଣବ, ହୃଦୟ, ଅଣୁ କିମ୍ବା ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର—ଏହି ସବୁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ଯୋଗରେ, ସେ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚ ରୂପ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ—ଏହି ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ସେମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଦରକାର—ଯଥା, ବ୍ରହ୍ମା, ଧରଣୀଧର, ରୁଦ୍ର, ଈଶ ଏବଂ ସଦାଖ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁହେଉଁ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଜାଣନ୍ତି। ମୁକ୍ତିକାମୀ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ସେ ନିବୃତ୍ତି କିମ୍ବା ଅଜାତ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିପାରେ; କିମ୍ବା ଏହି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ କାରଣ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିପାରେ। ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାରେ ଜ୍ଞାନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ, ଅଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାରେ ଲୋକପତିଙ୍କୁ; ଏହିପରି ରୂପ, ବନ୍ଧନ, ଭୋକ୍ତା ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ପ୍ରଥମେ ପ୍ଚିଶିଟି, ତାପରେ ଆଠି, ପଞ୍ଚ ଏବଂ ତିନି—ଏହି କ୍ରମରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଯଥା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଚିହ୍ନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଉଁପରି, "ଓଁ ହାଁ, ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱପତିକୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ପୃଥିବୀର ରୂପକୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ପୃଥିବୀ ରୂପର ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ପୃଥିବୀ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ରୂପର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର;" "ଓଁ ହାଁ, ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର"—ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ନାଭିମୂଳରୁ ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନି ଚାଲିଯିବା ଦରକାର, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି କାରଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁଚିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ମନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉପରେ ରୁଚି ନେଇ, ଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତରୁ ଆଣି, ନିରାକାର ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବରେ ଲୟ କରିବା ଦରକାର। ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର, ଯିଏ ଅଠାଇଶି ରଶ୍ମିରେ ଶୋଭିତ, ହଜାର ରେ ଅର୍ଚ୍ଚିରେ ଦୀପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର। ଏଭଳି ଜୀବନସ୍ଥାପନ ଲିଙ୍ଗରେ ସଫଳ ହୁଏ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ; ଏବେ, ପୀଠିକା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶର ସ୍ଥାପନ ବିଧି କଥା କୁହାଯାଉଛି। ପୀଠିକାକୁ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଓ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ; ଭଲ କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକି, ଯୋନି ଚିହ୍ନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହାକୁ ପଞ୍ଚ ମଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ତରେ ରଖିବା ଦରକାର; ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ବିଧିମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ପରେ, ଲିଙ୍ଗର ତଳେ ପଥର ରଖିବା; ଏହିପରି ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଭିଷେକ, ଶକ୍ତି ଓ ବୃଷଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଣବ ଅକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ, ତାପରେ ‘ହୁଁ’, ‘ପୁଁ’, ‘ହ୍ରୀଁ’ ବା ଯେଉଁଠି ଏକ ମଧ୍ୟରେ, କ୍ରିୟାଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଏକ ଥିବା ଗଠିକା ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଭସ୍ମ, ଦର୍ଭା ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଭିତର କଟା କରିବା; ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବାହାରେ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ସସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବେ ପୂଜିତ ହେବେ। "ଓଁ ହୁଁ ହ୍ରଂ, କ୍ରିୟାଶକ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର; ଓଁ ହୁଁ ହ୍ରାଂ ହଃ, ବଡ଼ ଓ ଶୁଭ୍ରେ, ରୁଦ୍ର ପ୍ରିୟା, ସ୍ଵାହା;" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗଠିକାରେ ପଠିବା; "ଓଁ ହାଁ, ଧାରଣଶକ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର; ଓଁ ହାଁ, ବୃଷଭକୁ ନମସ୍କାର"—ଏହିପରି ପଞ୍ଚ ଦେବୀ: ଧାରିକା, ଦୀପ୍ତ ଓ ଉଗ୍ର; ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଧାତ୍ରୀ ଓ ବିଧାତ୍ରୀ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ତିନି ଦେବୀ: ବାମା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ କ୍ରିୟା, ଜ୍ଞାନ, ବିଭାଗ ଶକ୍ତି; ସେହିପରି କ୍ରିୟା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଚେଷ୍ଟା ଶକ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ ରୂପରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ପଞ୍ଚ: ଅନ୍ଧକାର, ମୋହ, ଧୈର୍ୟ, ସମାପ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମୋହ ଜନିତ ଜ୍ୱର; ତାପରେ ମହାମୋହ ଓ ତିନି ଉଗ୍ର ଜ୍ୱର ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ତିନି ଦେବୀ: କ୍ରିୟା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଘ୍ନ ନାଶିନୀ, ସ୍ଵରୂପରେ ଆତ୍ମା ଆଦି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଦ୍ରଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଏଠି ମଧ୍ୟ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଗଠିକା ସ୍ଥାପନ କରିବା; ପୂର୍ବ ଭଳି, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଏପରି ସ୍ଥାପନ ପରେ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ପାଖକୁ ଯିବା; କୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ମହେଶାନଙ୍କୁ, ପାଶ୍ୱରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। କ୍ରିୟାଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ ପାଶ୍ୱରେ ଓ ଧ୍ୱନି ମୂଳରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ; ଅଲତାରରେ ଅଗ୍ନିପତି ସହିତ କଳଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। ଶକ୍ତିକୁ ପଦ୍ମ ତନ୍ତୁ ସମାନ ଭାବି, ସୂର୍ୟ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବାହାରୁ ବାହାରୁ ବହୁଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ପୁନଃ, ଶୂନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ପରସ୍ପର ସଂଯୁକ୍ତ କରିବେ। ଧାରଣଶକ୍ତିକୁ ପୂଜି ଏବଂ କ୍ରମାନୁସାରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କରି, ତତ୍ତ୍ୱପତିମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶର ରୂପକୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବେ। ପୂଜା ଓ ହୋମ କରି, ସମସ୍ତ ଅଣୁକଣା ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଶତ କିମ୍ବା ସହସ୍ର ହୋମ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ତତ୍ତ୍ୱପତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ଏବଂ ଧାରଣଶକ୍ତିକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ରୂପଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ପରେ, ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଉପଯୁକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, କଳଶରୁ କୁଶ ମୂଳରେ ଜଳ ଛିଁଟିବା। ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗ ତଳକୁ ଅସ୍ପର୍ଶ କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ; ପୂର୍ବ ଭଳି, ହୋମ ଗଣନା ଓ ଜପ କରିବା। ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧି କର, ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବ ଭଳି କର। କୁଶ ଶିଖା ଓ ଲିଙ୍ଗ ଶିଖାକୁ ଯୋଡ଼ି ଛୁଇଁ, ଏଠାରେ ସଂଯୋଗ ବିଧି କୁହାଯାଉଛି।