କୃଷ୍ଣ ଚାଣୂର ମଲ୍ଲ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ବଳରାମ ମୁଷ୍ଟିକ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ଏହି ଦୁଇ ମଲ୍ଲକୁ ସେମାନେ ବଧ କରିଦେଲେ, ଅନ୍ୟ ମଲ୍ଲମାନେ ମଧ୍ୟ ବଧ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜରାସନ୍ଧ ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ, ସେ ମଥୁରାକୁ ଅଘାତ କଲେ ଓ କଂସ ପାଇଁ ଯଦୁମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ମଥୁରା ଛାଡ଼ି ଗୋମନ୍ତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରି, ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଯଦୁମାନେ ସହିତ ରହିଲେ। ଭୌମାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେଠାରୁ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଣିଲେ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏହି ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ଏକୋଟି ଛଅ ହଜାର ଭାର୍ୟା ଓ ଅଠ ଜଣ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଥିଲେ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ହୋଇ, ହରି ଗରୁଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ମଣି ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜିତି, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ମଣି ଆଣିଲେ। ପରେ ସେ ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷକୁ ଆଣି ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଘରେ ରଖିଲେ। ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କଠାରୁ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖି, ସେଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ପଞ୍ଚଜନ ଦାନବକୁ ହରି ଦଳନ କଲେ, ଏବଂ ଯମ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। କାଳୟବନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଚୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ତାପରେ ବସୁଦେବ, ଦେବକୀ ଓ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ବଳଭଦ୍ର ଓ ରେବତୀ ଯଜ୍ଞ କରି, ବିଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଶ୍ୟାମ୍ବା ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟ ଭାର୍ୟାମାନେ ଅନ୍ୟ ଶନ୍ତାନ ଦେଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ଶମ୍ଭର ଦ୍ୱାରା ଚୁରି ହୋଇଗଲେ। ଶମ୍ଭର ସେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସାଗରକୁ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ଏକ ମାଛ ଆକାରେ ଧରାପଡ଼ିଲେ। ଏହି ମାଛ ଧରି ଶମ୍ଭରଙ୍କଠାରେ ନେଇଯିବାହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାୟାବତୀ ଥିଲେ। ମାୟାବତୀ ମାଛ ଭିତରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ଚିହ୍ନି, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ ଓ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମର ରତି, ତୁମେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ।" ସେଉଁଠି ସେ କହିଲେ, "ତୁମେ କାମଦେବ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେହହୀନ ହୋଇଥିଲେ, ମୁଁ ଶମ୍ଭର ଦ୍ୱାରା ନିତାଯାଇଛି, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ନୁହେଁ। ତୁମେ ମାୟାବି, ଏହି ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ବଧ କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ଓ ମାୟାବତୀ ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରେ ଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଉଷାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ତ ଥିଲେ। ବାଣ, ବଳିଙ୍କ ପୁଅ, ଶୋଣିତପୁରରେ ଉଷା ନାମକ ଝିଅ ଥିଲେ। ବାଣ ତପସ୍ୟା କରି ଶିବଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ଏବଂ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନା କଲେ, "ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମିଳିବ।" ଉଷା ଦେଖିଲେ ଯେ ଗୌରୀ ଶିବ ସହ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏକ ପତି ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ। ଗୌରୀ କହିଲେ, "ତୁମର ପତି ରାତିରେ ସ୍୵ପ୍ନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।" ବୈଶାଖ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ସେ ଲୋକ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ। ଗୌରୀଙ୍କ କଥାରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଉଷା ଘରେ ସେଉଁଠି ସ୍ୱପ୍ନରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମିଳନକୁ ଜାଣି, ଉଷାଙ୍କ ସଖୀ ଚିତ୍ରଳେଖା ଚିତ୍ର ଆକି ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଅନାୟାସରେ ଆଣିଦେଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାତି, ଦ୍ୱାରକାରୁ ଉଷା, ବାଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଙ୍କ ଝିଅ ସହ ଗଲେ। ବାଣଙ୍କ ରକ୍ଷୀମାନେ ଏହି ମିଳନ ଦେଖି, ଖବର ଦେଲେ; ତେଣୁ ବାଣ ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ବଳରାମ ଗରୁଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଓ ଜ୍ୱରକୁ ଜିତିଦେଲେ। ଏଠାରେ ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ ବର୍ଷିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ନନ୍ଦି, ବିନାୟକ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ। ଶଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜ୍ରୁମ୍ଭଣା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅବଶ ହେଲେ, ବାଣଙ୍କ ହଜାର ହସ୍ତ କଟାଗଲା; ରୁଦ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ ବାଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ା ଦିଆଗଲା; ସେ ଦୁଇ ହସ୍ତୀୟ ଥିଲେ, ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଓ ମୁଁ ଯେଉଁ ନିର୍ଭୟତା ବାଣଙ୍କୁ ଦେଇଛୁ, ସେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଲା।" "ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ଯେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେ ନରକ ପାଇଁ ଯାଏ। ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜିତ, ସେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ଉଷା ସହ ଅଛନ୍ତି।" ତେବେ ସେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଯଦୁମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ ବଜ୍ର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ବଂଶରୁ ଥିଲେ। ବଳଭଦ୍ର, ପ୍ରଲମ୍ବ ଦଳନକାରୀ, ଯମୁନାକୁ ଆଣିଲେ; ଦ୍ୱିବିଦ ବନ୍ଦରକୁ ଭଞ୍ଗ କଲେ ଓ କୌରବମାନେର ଅଭିମାନ ନଶାଇଦେଲେ। ହରି, ଏକ ଦେହରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଅନନ୍ଦ କଲେ; ସେ ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହିପରେ ଅଗ୍ନି କହିଲେ: "ମୁଁ ଭାରତ କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବିଷ୍ଣୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିଲେ।" ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅତ୍ରି, ଅତ୍ରିଠାରୁ ସୋମ, ସୋମଠାରୁ ବୁଧ, ବୁଧଠାରୁ ଏଇଲ, ଏଇଲଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମିଲେ। ତାଠାରୁ ଆୟୁ, ପରେ ରାଜା ନହୁଷ, ପରେ ଯୟାତି। ପୁରୁର ବଂଶରେ ଭାରତ, ତାପରେ ରାଜା କୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ବଂଶରେ ଶାନ୍ତନୁ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ସତ୍ୟବତୀର ପୁଅ ଶାନ୍ତନୁ ହେଲେ। ଶାନ୍ତନୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ପରେ, ଭୀଷ୍ମ, ବିବାହ ନ କରି, ଭାଇମାନେର ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଶିଶୁବୟସରେ ବଧ ହେଲେ। ଭୀଷ୍ମ କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅ ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ଆଣିଲେ। ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ସେ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବା ପରେ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଅମ୍ବିକାରୁ ଏକ ରାଜା ହେଲେ। ଅମ୍ବାଳିକାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁ ଜନ୍ମିଲେ।