ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସରରେ, ଶିବପୂଜା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରି, ପୂଜାରୀ ପ୍ରଥମେ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ପାକା ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। ତା’ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଓ ହୋମ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ, ସମୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଥାଏ, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଏକ ହୋମ କରି ଏବଂ ଶୁଭ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥାନ୍ତି। ପୂର୍ବବତ୍ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ, ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆସନରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କୁ ମାଟି ଓ କେଶର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଉଚିତ ରୀତିରେ ଆବରଣ କରାଯାଏ। ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ, ଜଳ, ଭସ୍ମ, ଗନ୍ଧ ଜଳ, ଓ ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ର ପୂତିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିମାଗୁଡ଼ିକୁ ଧର୍ମମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ପିତାମ୍ବର ଲଗାଇ ଶୁଧ୍ଧିକରଣ କରନ୍ତି। ଧଳା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ପ୍ରତିମାଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ବେଦିରେ ନେଇ, ଏଠାରେ ଆସନ ଓ ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି। ତରପରେ, କେଶର ଲିପ୍ତ ସୂତା ଦ୍ୱାରା ବିଭାଗ ଚିହ୍ନି, ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଚକ୍ଷୁ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଆଖିରେ ଅଞ୍ଜନ ଲଗାଇ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନକୁ ଉପକରଣରେ ଉଠାଯାଏ। ଏହି ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଲିଙ୍ଗର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ, ଅର୍ଧାଂଶ, ଚତୁର୍ଥାଂଶର ଅର୍ଧାଂଶ ବା ଏହାର ଅର୍ଧାଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରେ। ଲିଙ୍ଗର ଦୀର୍ଘ ଅଂଶକୁ ତିନିଭାଗ କରି, ଶରୀର ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ପ୍ରସ୍ଥ ମାପାଯିବ। ନବ ଭାଗର ମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟ ଭାଗ ଯବ ଦ୍ୱାରା ହାତ ଘେରି, ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ରେଖା ଗଭୀରତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥରେ ମାପାଯିବ। ଏଭଳି, ଏକ ଏକାଧିକ ହାତର ଲିଙ୍ଗରେ ଏକ ଅଷ୍ଟମାଂଶ ବୃଦ୍ଧି କରି, ମାଟି ଅଂଶ ହାତରେ ଅଷ୍ଟ ଯବ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଗଭୀରତା ହେବ। ଶିବ ଲିଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚତା ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାପିବାବେଳେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ପ୍ରସ୍ଥ ସମସ୍ତଠାରେ ଯବ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବ। ଏଠାରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ବୃଦ୍ଧି ସହ ଗଭୀରତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥରେ ରେଖା ତିଆରି ହେବ; ଲିଙ୍ଗ ମୂଳରୁ ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବା ଉଚିତ। ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଭୂମିକୁ ଅଷ୍ଟ ଭାଗ କରି, ଶିରୋଭାଗରେ ଦୁଇ ଶୁଭ ଅଂଶ ଓ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଷଷ୍ଠାଂଶ ରଖି, ତଳେ ଦୁଇ ଅଂଶ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ। ପଛ ଦିଗରେ ତିନି ରେଖା ଯୋଡ଼ି ଚିହ୍ନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ମାଣିକ୍ୟ ଲିଙ୍ଗରେ ଏହି ଚିହ୍ନ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଯବ ପ୍ରସ୍ଥରେ ହେବ। ଏହି ଚିହ୍ନମାନେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶାଏ; ମାଣିକ୍ୟର ଚମକ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ମୁଖରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିବା ଉପସ୍ଥିତିର ଚିହ୍ନ। ଘୃତ ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନ ବା ରେଖା ଉତ୍ପାଦନ କରି, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପର ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗକୁ ମାଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ପରେ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଗୋବନ୍ଧନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ଗୁରୁଙ୍କ ଗୃହଣୀମାନେ ଦାହିଣ ବା ବାମ ସୂତା ବା କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ଗାଇବେ। ରଙ୍ଗ ମନେଇ, ଦେଇ, ଶୁଧ୍ଧି ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ଗୁଡ଼, ଲୁଣ, ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରି, ସମାପ୍ତି କରାଯିବ। ଗୁରୁର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ସହ ବା ହୃଦୟ ବା ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ମାଟି, ଗୋମୟ, ଗୋମୂତ୍ର, ଭସ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଏବଂ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବେ; ଔଷଧି ଦ୍ରବ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଅଥବା ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଜଳରେ ଶୁଧ୍ଧି କରାଯିବ। ଶୁଦ୍ଧ ଫୁଲ, ଫଳ, ସୁନା, ମାଣିକ୍ୟ, ଶୂଙ୍ଗ, ଯବ ଜଳ, ହଜାର ଧାରା ଓ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଜଳରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବେ। ତୀର୍ଥ ଜଳ, ଗଙ୍ଗାଜଳ, ଚନ୍ଦନ ଜଳ, କ୍ଷୀରସାଗର ଘଡ଼ା ଓ ଶିବପାତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି ଓ ଅଭିଷେକ କରିବେ। ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶୁଧ୍ଧି ଓ ଅଭିଷେକ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଫୁଲ, କବଚ ଓ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବେ। ରକ୍ତ ଆକୃତିରେ ଦୀପାରତି କରି, ପୂର୍ବରୁ ରକ୍ଷା ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଘୃତ, ଜଳ, ଦୁଧ ଓ କୁଶ-ସୂତା ଦ୍ୱାରା ଉଚିତ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବେ। ସାମଗ୍ରୀ, ସ୍ତୁତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ, ପୁରୁଷମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରି, ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତି ସହ ନମସ୍କାର କରି, "ଉଠ, ହେ ପ୍ରଭୁ" ବୋଲି କହିବେ। ତା’ପରେ ବ୍ରହ୍ମ ରଥ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ସହ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମଣ୍ଡପରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ବସାଯିବ। ଶକ୍ତି ରୁ ଶକ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆସନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ; ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶରେ ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ରଖିବେ। ଅସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର, ଶତପିଥାସନ, ନିଦ୍ରାପାତ୍ର ଓ ସ୍ଥିର ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଶିବ କୋଣରେ ହୃଦୟ ସହ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବେ। ଲିଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇ, ମୁଣ୍ଡ ପ୍ରଥମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆସନରେ ରଖି, ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତିଆରି କରିବେ। ଧୂପ ଓ ପୂଜା କରି, ବସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଦେଇ, ଗୃହ ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ନ ଦେବେ। ଘୃତ ଓ ମଧୁ ମିଶିତ ପାତ୍ର ପାଦାଭିଷେକ ପାଇଁ ରଖି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ତିରିଶିଠି ତତ୍ତ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି। ଶକ୍ତିଠାରୁ ଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନିତି ମାଳା ଫୁଲ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ତତ୍ତ୍ୱ ସହ ତିଆରି କରି, ତିନିତି ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଶକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ ଶେଷରେ, ମାୟା ମଣ୍ଡଳରେ, ଅଷ୍ଟ ଭାଗ ଭାଗି ଏକ ଚକ୍ରରେ, ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ଓ ଜ୍ଞାନ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ରଖିବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ହରାଙ୍କ ଆକୃତି ଓ ନିରାକାର ରୂପ ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। ଭୂମି, ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆକାଶ ଆକୃତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ନିୟୋଜନ କରିବେ।